Diện mạo mới trên những miền quê xứ Lạng

Chú trọng cải thiện hệ thống giao thông nông thôn 

Chương trình xây dựng nông thôn mới đã tạo chuyển biến rõ nét tại nhiều địa phương của Lạng Sơn, nhất là trong phát triển hạ tầng thiết yếu. Theo kết quả tổng kết trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, toàn tỉnh có 106/175 xã đạt chuẩn nông thôn mới, chiếm 60,6%; trong đó có 28 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 10 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Một trong những kết quả nổi bật là sự cải thiện hệ thống giao thông nông thôn. Giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh đã làm được 2.162 km đường các loại, vượt 24% mục tiêu đề ra. Tổng chiều dài đường giao thông nông thôn được cứng hóa đạt hơn 6.427 km, tương đương 68% mạng lưới. Đặc biệt, 100% số xã theo địa giới trước sắp xếp có đường ô tô đến trung tâm được rải nhựa hoặc bê tông; 1.325/1.452 thôn có đường ô tô đến trung tâm được cứng hóa, đạt 91,25%.

Hệ thống giao thông nông thôn Lạng Sơn được cải thiện giúp kết nối các vùng sản xuất. Ảnh: Thu Hiền

Để có được kết quả này, tổng nguồn lực hỗ trợ và huy động phát triển giao thông nông thôn trong giai đoạn 2021–2025 đạt hơn 2.211 tỷ đồng, gần gấp đôi giai đoạn trước. Cùng với nguồn vốn ngân sách, sự tham gia đóng góp của người dân thông qua hiến đất, hỗ trợ vật liệu và ngày công lao động đã góp phần đẩy nhanh tiến độ xây dựng các công trình. Hệ thống giao thông được cải thiện không chỉ tạo thuận lợi cho việc đi lại mà còn giúp kết nối các vùng sản xuất, mở rộng khả năng giao thương, tiêu thụ nông sản.

Bước sang năm 2026, Lạng Sơn tiếp tục ưu tiên hoàn thiện hạ tầng giao thông tại các địa bàn còn khó khăn, đồng thời triển khai Đề án phát triển giao thông nông thôn giai đoạn 2026–2030. Tuy nhiên, kết quả phát triển hạ tầng giữa các địa phương vẫn chưa đồng đều. Điển hình tại xã Văn Lãng, tỷ lệ cứng hóa đường trục xã đạt 91,98%, song đường trục thôn mới đạt 47,9%. Địa phương đang triển khai các công trình giao thông bằng nguồn vốn đầu tư công, đồng thời được hỗ trợ hơn 233 tấn xi măng để làm đường ngõ xóm theo cơ chế Nhà nước hỗ trợ, Nhân dân đối ứng vật liệu. Thực tế này cho thấy nhu cầu tiếp tục đầu tư hạ tầng giao thông tại các thôn, bản vẫn rất lớn, nhất là ở những địa bàn miền núi, biên giới.

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Lạng Sơn cũng chủ động rà soát, đánh giá lại thực trạng các tiêu chí nông thôn mới. Năm 2026, tỉnh ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới và xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026–2030, tạo cơ sở để các địa phương xác định nhiệm vụ, lựa chọn nội dung ưu tiên và nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới phù hợp với điều kiện thực tế.

Cùng với đầu tư hạ tầng, việc chỉnh trang cảnh quan, giữ gìn vệ sinh môi trường và xây dựng các khu dân cư xanh, sạch, đẹp tiếp tục được chú trọng. Những tuyến đường khang trang, những khu dân cư được cải thiện điều kiện sinh hoạt đang góp phần tạo diện mạo mới cho các vùng quê xứ Lạng, đồng thời phát huy vai trò của người dân trong quản lý, bảo vệ và duy trì hiệu quả các công trình sau đầu tư.

Phát triển sinh kế, nâng cao thu nhập người dân

Cùng với hoàn thiện hạ tầng, Lạng Sơn chú trọng khai thác lợi thế nông, lâm nghiệp để phát triển kinh tế nông thôn, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân. Các sản phẩm đặc trưng như na, hồng, quýt, hồi, quế và thạch đen đang được định hướng phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, gắn với ứng dụng khoa học kỹ thuật và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Tại các vùng trồng cây ăn quả, việc chăm sóc, cải tạo vườn cây, áp dụng kỹ thuật canh tác phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao năng suất và chất lượng nông sản. Định hướng này tiếp tục được cụ thể hóa trong Kế hoạch số 122/KH-UBND của UBND tỉnh về phát triển nông, lâm nghiệp chủ lực tập trung, bền vững gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm giai đoạn 2026–2030.

Theo đó, đến năm 2030, Lạng Sơn định hướng phát triển vùng trồng na đạt 4.500 ha, vùng quýt và cây ăn quả có múi đạt 3.000 ha, vùng hồng đạt 2.000 ha. Cùng với mở rộng sản xuất hàng hóa, tỉnh chú trọng cải tạo những diện tích cây trồng kém hiệu quả, ứng dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến, phát triển vùng nguyên liệu tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm, qua đó nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp.

Lạng Sơn định hướng phát triển các vùng trồng cây ăn quả để nâng cao thu nhập cho người dân. Ảnh: Thu Hiền

Bên cạnh đó, phát triển sản phẩm OCOP, xây dựng thương hiệu nông sản và ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm cũng được tỉnh xác định là những giải pháp thúc đẩy kinh tế nông thôn. Trọng tâm là nâng cao năng lực tổ chức sản xuất, bảo đảm chất lượng sản phẩm, tăng khả năng tiếp cận thị trường và hạn chế rủi ro do biến động giá nông sản. Đây cũng là những yếu tố quan trọng để phát triển sinh kế bền vững, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo, nhất là tại các xã biên giới và địa bàn có đông đồng bào DTTS sinh sống.

Bước vào giai đoạn 2026–2030, Lạng Sơn tiếp tục đặt ra những mục tiêu cụ thể nhằm nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới, gắn với giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS&MN.

Theo Kế hoạch số 310/KH-UBND của UBND tỉnh, Lạng Sơn phấn đấu đến năm 2030 có 37/61 xã đạt chuẩn nông thôn mới, chiếm 60,7%; trong đó có 2 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Thu nhập bình quân của người dân nông thôn phấn đấu tăng gấp 3 lần so với năm 2020; tỷ lệ nghèo đa chiều giảm bình quân 2% mỗi năm.

Đối với phát triển kinh tế nông thôn, Lạng Sơn phấn đấu có 200 sản phẩm OCOP còn thời hạn công nhận, trong đó ít nhất 20 sản phẩm đạt 4 sao và một sản phẩm đạt 5 sao. Các chỉ tiêu này thể hiện định hướng gắn hoàn thiện hạ tầng với phát triển sản xuất, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng đời sống.

Để hiện thực hóa những mục tiêu trên, tỉnh xác định tiếp tục lồng ghép, sử dụng hiệu quả nguồn lực từ các CTMTQG và các chương trình, dự án khác; đồng thời chú trọng phát triển kinh tế nông thôn, đào tạo nguồn nhân lực, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Với đặc thù của một tỉnh miền núi, biên giới, Lạng Sơn vẫn còn không ít khó khăn trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, những kết quả đạt được về hạ tầng, phát triển sản xuất và cải thiện đời sống đang tạo nền tảng để tỉnh tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí, hướng tới mục tiêu phát triển nông thôn bền vững, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng và nâng cao đời sống người dân./.