Điện thoại 'ế' ngay mùa sale lớn nhất Trung Quốc: Cơn sốt AI tạo ra nghịch lý mới

Mùa mua sắm 618 - sự kiện giảm giá lớn nhất năm của thị trường Trung Quốc vốn luôn là thời điểm vàng để các hãng smartphone bứt phá doanh số. Thế nhưng năm nay, thị trường lại chứng kiến một nghịch lý: Doanh số điện thoại giảm mạnh dù các chương trình khuyến mại vẫn diễn ra sôi động.
Theo giới phân tích, nguyên nhân sâu xa không nằm ở nhu cầu của người tiêu dùng mà bắt nguồn từ cơn sốt AI đang đẩy giá chip nhớ lên cao, khiến các hãng không còn nhiều dư địa để giảm giá.

Năm nay, Apple đang bắt đầu sớm lễ hội mua sắm 618, với việc giảm giá dòng iPhone 17 Pro lên tới 1.000 nhân dân tệ (khoảng 146 đô la). Nguồn: JD.com

Điều gì đang cản các hãng giảm giá điện thoại trong mùa sale lớn nhất năm tại Trung Quốc?

Khác với những năm trước, các hãng smartphone không thể tung ra những chương trình giảm giá sâu để kích cầu.

Nguyên nhân là chi phí linh kiện, đặc biệt là chip nhớ DRAM và NAND đã tăng mạnh trong nhiều tháng qua. Sự bùng nổ đầu tư vào hạ tầng AI khiến các nhà sản xuất bộ nhớ ưu tiên nguồn cung cho máy chủ AI và trung tâm dữ liệu, làm giá chip nhớ trên thị trường tăng đáng kể.

Bộ nhớ là một trong những linh kiện quan trọng nhất của smartphone. Khi giá DRAM và NAND tăng, chi phí sản xuất mỗi chiếc điện thoại cũng tăng theo, khiến các hãng khó triển khai các chương trình giảm giá mạnh như trước mà vẫn đảm bảo lợi nhuận.

Nói cách khác, chính cơn sốt AI đã làm suy giảm "vũ khí" cạnh tranh quan trọng nhất của thị trường smartphone trong các mùa khuyến mại.

AI không chỉ làm điện thoại thông minh hơn mà còn khiến điện thoại đắt hơn

Trong hai năm qua, AI trở thành tâm điểm của ngành công nghệ.

Các hãng điện thoại liên tục quảng bá những tính năng như trợ lý AI, dịch trực tiếp, chỉnh sửa ảnh bằng AI hay tóm tắt nội dung trên thiết bị. Tuy nhiên, để phục vụ các tính năng này, điện thoại thông minh cần bộ nhớ lớn hơn và linh kiện hiệu năng cao hơn.

Ở phía bên kia chuỗi cung ứng, các công ty như Micron, Samsung và SK hynix cũng tập trung nguồn lực sản xuất các dòng bộ nhớ hiệu năng cao dành cho máy chủ AI - phân khúc có biên lợi nhuận hấp dẫn hơn nhiều so với smartphone. Điều này khiến nguồn cung chip nhớ cho thiết bị di động trở nên hạn chế hơn, góp phần đẩy giá linh kiện tăng lên.

Nghịch lý là AI vốn được kỳ vọng sẽ thúc đẩy người dùng nâng cấp điện thoại, nhưng cũng chính AI lại khiến giá thành sản xuất tăng, làm giảm khả năng giảm giá của các hãng.

Apple, Xiaomi và Honor đều chịu sức ép về giá

Báo cáo của Counterpoint Research cho thấy hầu hết các thương hiệu lớn đều ghi nhận doanh số giảm trong mùa 618.

Honor là hãng chịu ảnh hưởng mạnh nhất với mức giảm khoảng 33%, tiếp theo là Xiaomi giảm 24% và Apple giảm 9%, dù hãng vẫn duy trì vị trí thứ hai trên thị trường nhờ triển khai các chương trình khuyến mại sớm. Trong khi đó, Huawei là điểm sáng hiếm hoi khi tăng trưởng khoảng 19%, qua đó vươn lên dẫn đầu thị phần smartphone tại Trung Quốc trong giai đoạn này.

Những con số này cho thấy ngay cả các thương hiệu lớn cũng khó tránh khỏi tác động từ chi phí linh kiện tăng cao.

Từ giá cả sang giá trị - Giảm giá sâu không còn là "thế mạnh"

Trong nhiều năm, các mùa khuyến mại như 618 hay Double 11 luôn xoay quanh cuộc đua giảm giá. Nhưng khi AI trở thành động lực tăng trưởng mới của ngành bán dẫn, cấu trúc chi phí của điện thoại thông minh cũng bắt đầu thay đổi.

Các hãng hiện phải đầu tư nhiều hơn cho chip xử lý AI, bộ nhớ, pin và các linh kiện hiệu năng cao. Điều đó đồng nghĩa với việc dư địa để giảm giá ngày càng thu hẹp.

Nếu xu hướng này tiếp tục, thị trường điện thoại sẽ không thể cạnh tranh bằng mức giảm giá sâu, thay vào đó, các nhà sản xuất sẽ phải thuyết phục người dùng rằng những tính năng AI mới đủ giá trị để xứng đáng với mức giá cao hơn.

Mùa 618 năm nay không chỉ phản ánh sự chững lại của thị trường điện thoại tại Trung Quốc, mà còn cho thấy một nghịch lý mới của kỷ nguyên AI.

Trong khi AI được kỳ vọng sẽ thúc đẩy người dùng nâng cấp thiết bị, chính cuộc đua AI lại đẩy chi phí linh kiện tăng cao, khiến các hãng khó giảm giá sâu như trước. Điều từng là lợi thế lớn nhất của các mùa khuyến mại giờ đang dần mất đi.