Diện tích rừng bị ảnh hưởng do cháy tăng mạnh

Rừng ngập mặn tại Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau. (ẢNH: ĐỨC TÙNG)

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 9 tháng đầu năm 2026, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng đạt nhiều kết quả tích cực.

Tỷ lệ che phủ rừng duy trì ở mức 42,03%. Các chỉ tiêu trồng rừng, khai thác gỗ, xuất khẩu lâm sản và chi trả dịch vụ môi trường rừng cơ bản đạt tiến độ.

Cụ thể, diện tích trồng rừng tập trung ước đạt khoảng 203 nghìn ha, tương đương 78% kế hoạch năm và bằng cùng kỳ năm 2025. Cả nước trồng được 60,81 triệu cây phân tán, đạt 67% kế hoạch năm, tăng 13,4% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, mặc dù số vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp giảm, nhưng diện tích rừng bị tác động vẫn có chiều hướng gia tăng. Trong đó, số vụ phá rừng được phát hiện là 1.611 vụ, giảm 721 vụ, tương đương 30,92% so với cùng kỳ năm 2025; diện tích rừng bị tác động do phá rừng là 413,9 ha, giảm 39,45%. Đối với cháy rừng, cả nước ghi nhận 113 vụ, giảm 49,1%, song diện tích bị tác động lên tới 733 ha, tăng 132,9% so với cùng kỳ năm trước.

Những con số này cho thấy, mặc dù số vụ phá rừng và cháy rừng đều giảm, thiệt hại về diện tích do cháy rừng vẫn là vấn đề đáng quan tâm, nhất là trong điều kiện thời tiết cực đoan, nắng nóng kéo dài và nguy cơ ảnh hưởng của hiện tượng El Niño.

Bên cạnh công tác bảo vệ rừng, hoạt động sản xuất, chế biến và xuất khẩu lâm sản tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Sản lượng gỗ khai thác từ rừng trồng tập trung trong 9 tháng đầu năm đạt 17,9 triệu m³, bằng 71,6% kế hoạch năm, tăng 6,8% so với cùng kỳ.

Giá trị xuất khẩu lâm sản ước đạt 14,1 tỷ USD, tương đương 77,05% kế hoạch năm 2026. Trong đó, xuất khẩu gỗ nguyên liệu đạt 4,7 tỷ USD, tăng 18,04%; sản phẩm gỗ đạt 8,5 tỷ USD, giảm 0,11%; lâm sản ngoài gỗ đạt 984,3 triệu USD, tăng 12,59%. Xuất siêu toàn ngành lâm nghiệp ước đạt 11,31 tỷ USD.

Công tác phát triển rừng bền vững cũng ghi nhận những kết quả đáng chú ý. Trong 9 tháng đầu năm, diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững đạt 232.194 ha, vượt hơn hai lần kế hoạch năm. Qua đó, nâng tổng diện tích rừng có chứng chỉ quản lý rừng bền vững trên cả nước lên hơn 959.544 ha, đạt gần 96% mục tiêu 1 triệu ha vào năm 2030.

Cùng với đó, tổng số tiền thu từ dịch vụ môi trường rừng trên cả nước đạt gần 2.732 tỷ đồng, bằng 78,1% kế hoạch năm và tăng 18,1% so với cùng kỳ năm trước. Đây tiếp tục là nguồn lực quan trọng góp phần hỗ trợ công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

Tuy nhiên, ngành lâm nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn. Thị trường xuất khẩu chịu tác động từ biến động kinh tế thế giới, xu hướng bảo hộ thương mại tại một số thị trường lớn, nhất là Hoa Kỳ, trong khi chi phí vận tải tăng và nhu cầu tiêu dùng tại một số thị trường giảm. Một số địa phương còn thiếu nguồn giống chất lượng cao, quỹ đất trồng rừng tập trung và nguồn lực đầu tư.

Trong những tháng cuối năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục chỉ đạo thực hiện nghiêm Luật Lâm nghiệp và các văn bản hướng dẫn thi hành; tăng cường quản lý, bảo vệ, phát triển rừng gắn với phòng cháy, chữa cháy rừng; thúc đẩy chế biến, thương mại lâm sản và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Đồng thời, tiếp tục triển khai Chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; thực hiện điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia và chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon rừng theo quy định.

Trong bối cảnh nguy cơ cháy rừng gia tăng do thời tiết cực đoan, việc nâng cao hiệu quả giám sát, cảnh báo sớm và chủ động phòng ngừa cháy rừng được xác định là những nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ diện tích rừng hiện có, duy trì tỷ lệ che phủ và bảo đảm mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững.