Điều gì đang nâng đỡ USD ngoài kỳ vọng Fed tăng lãi suất?
Bên cạnh kỳ vọng Fed tăng lãi suất, dòng vốn đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang nổi lên như một yếu tố tác động đến USD. Tuy nhiên, sức mạnh này có thể đi kèm rủi ro đảo chiều.

Ảnh: Giorgio Trovato/Unsplash
Ngày 19/11, chỉ số USD tăng 0,1%, lên khoảng 103,88 điểm, gần mức cao nhất kể từ tháng 4/2025. Động lực trước mắt và lớn nhất là kỳ vọng Fed tăng lãi suất tháng 12 tới sau báo cáo lạm phát Mỹ tháng 10 và nhu cầu nắm giữ USD khi tâm lý né tránh rủi ro gia tăng.
Trong bài bình luận ngày 19/11, Mike Dolan, biên tập viên cấp cao phụ trách Tài chính và Thị trường của Reuters, đặt vấn đề liệu làn sóng đầu tư AI đang tạo thêm lực đỡ cho USD. Theo ông, AI ngày càng ảnh hưởng đến diễn biến đồng bạc xanh, nhưng giới chuyên gia tiền tệ vẫn chưa thống nhất liệu tác động này mang tính hỗ trợ hay bất lợi. Mike Dolan gọi đây là câu chuyện ‘đồng USD thời AI’ (AI dollar).
Đầu tư AI hỗ trợ USD qua tăng trưởng và lãi suất
Kênh đầu tiên là tăng trưởng kinh tế Mỹ. Khả năng duy trì tăng trưởng bền bỉ của kinh tế Mỹ trong hai năm qua được nhiều nhà phân tích cho là đã hưởng lợi đáng kể từ làn sóng đầu tư AI, trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ chi mạnh cho trung tâm dữ liệu, chip, năng lượng và thiết bị tính toán.
Dù các ước tính có sự khác biệt, nhưng nhiều nhà phân tích cho rằng AI, thông qua các tác động trực tiếp hoặc gián tiếp, đóng góp ít nhất một phần ba mức tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ trong năm nay.
Khi đầu tư mạnh giúp nền kinh tế duy trì sức tăng trưởng, thị trường có thêm lý do tin rằng Fed còn dư địa nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát. Lãi suất tại Mỹ cao hơn tương đối so với các nền kinh tế lớn khác có thể làm tài sản định giá bằng USD hấp dẫn hơn, từ đó nâng nhu cầu đồng tiền này. Như vậy, AI không trực tiếp quyết định tỷ giá hay sự mạnh lên của đồng bạc xanh mà tác động thông qua tăng trưởng, lạm phát và kỳ vọng chính sách tiền tệ.
Theo Barclays, quan điểm tích cực về USD nhờ AI vẫn có cơ sở trong năm 2027. Nhóm phân tích ngoại hối của ngân hàng này cho rằng yếu tố quan trọng không phải biến động hằng ngày của giá cổ phiếu công nghệ, mà là kế hoạch chi đầu tư thực tế của các tập đoàn lớn. Đến thời điểm hiện tại, các dự báo chi tiêu cho năm tới của các tập đoàn công nghệ vận hành hạ tầng điện toán quy mô siêu lớn (hyperscaler) chưa bị điều chỉnh giảm, bất chấp thị trường cổ phiếu AI trải qua những phiên bán tháo.
Lập luận này giải thích vì sao USD vẫn có thể vững giá khi cổ phiếu công nghệ giảm: thị trường ngoại hối chú ý đến triển vọng dòng vốn đầu tư vào AI và tác động đến tăng trưởng kinh tế, thay vì chỉ biến động chứng khoán ngắn hạn.
Dòng vốn bán dẫn và rủi ro đảo chiều
Nếu chỉ xét riêng khía cạnh tăng trưởng GDP, tác động của AI có vẻ khá rõ ràng. Tuy nhiên, mức độ mà giá trị đồng USD chịu ảnh hưởng từ AI lại là câu chuyện phức tạp hơn nhiều.
Một kênh khác được Deutsche Bank chú ý là dòng tiền xuyên biên giới trong chuỗi cung ứng bán dẫn. Ngân hàng Đức sử dụng khái niệm “chipdollars”, gợi liên tưởng đến dòng tiền thu được từ xuất khẩu dầu mỏ (“petrodollars”) trước đây. Điểm đáng chú ý trong lập luận cốt lõi của Deutsche Bank là phần lớn chip bán dẫn do Mỹ thiết kế lại được sản xuất bên ngoài nước Mỹ, chủ yếu tại châu Á. Điều này khiến doanh thu và dòng vốn không chỉ vận động bên trong nước Mỹ.
Khi nhu cầu chip tăng vọt và giá bán leo thang, các nền kinh tế sản xuất chip đã tích lũy được nguồn thu và các khoản thặng dư lớn từ hoạt động này. Một phần không nhỏ nguồn tiền này sau đó được tái đầu tư vào thị trường vốn Mỹ. Deutsche Bank ước tính dòng vốn nước ngoài chảy vào cổ phiếu Mỹ năm nay vượt 1.000 tỷ USD, đồng thời cho rằng nguồn vốn này đang góp phần tài trợ cho thâm hụt của Mỹ, hỗ trợ đồng USD và cung cấp vốn cho các doanh nghiệp dẫn dắt làn sóng đầu tư hạ tầng AI.
Điều đáng chú ý là tiền không nhất thiết quay về Mỹ dưới dạng mua trái phiếu chính phủ như mô hình tái đầu tư nguồn thu dầu mỏ truyền thống. Thay vào đó, một phần lớn được rót vào cổ phiếu, trước khi một phần dòng tiền của các doanh nghiệp Mỹ lại được sử dụng để mua chip và thiết bị ở nước ngoài. Chu trình này tạo thành một vòng tuần hoàn vốn xuyên biên giới, kết nối thương mại công nghệ với tỷ giá và thị trường vốn.
Tuy nhiên, đây không đơn thuần là động lực tăng giá cho USD. Deutsche Bank cảnh báo khi nguồn tài trợ phụ thuộc nhiều hơn vào cổ phiếu, đồng tiền Mỹ cũng có thể nhạy cảm hơn trước biến động tâm lý đầu tư. Vấn đề lớn nằm ở chỗ, các ước tính cho thấy cổ phiếu đã có mức độ biến động cao gấp ba lần trái phiếu kho bạc Mỹ, trong đó riêng cổ phiếu công nghệ có thể lên tới mười lần. Vì vậy, dòng vốn hỗ trợ USD hôm nay cũng có thể trở thành nguồn gây bất ổn nếu nhà đầu tư rút tiền.
“Việc đồng USD ngày càng phụ thuộc vào những dòng vốn có mức độ rủi ro cao hơn sẽ kéo theo sự gia tăng biến động của đồng tiền này theo thời gian”, bà Mallika Sachdeva, chiến lược gia của Deutsche Bank, nhận định.
Rủi ro càng đáng lưu ý khi kỳ vọng về AI suy giảm. Reuters ghi nhận làn sóng bán tháo cổ phiếu liên quan đến AI trong sáu tuần qua diễn ra hết sức khốc liệt, khiến chỉ số bán dẫn Philadelphia (SOX) của Mỹ mất gần 30% giá trị kể từ đầu tháng 10. Khảo sát tháng 11 của Bank of America cũng cho thấy trong tháng này, các nhà quản lý tài sản đã cắt giảm tỷ trọng phân bổ vốn vào cổ phiếu công nghệ mạnh nhất trong 20 năm qua; tỷ lệ ròng gần 40% nhà quản lý quỹ cho rằng doanh nghiệp đang đầu tư quá mức; và hơn một nửa dự báo ít nhất một tập đoàn công nghệ lớn sẽ cắt giảm đầu tư trong sáu tháng tới.
Nếu đầu tư AI giảm tốc, triển vọng tăng trưởng Mỹ và sức hấp dẫn của USD có thể suy yếu. Tuy nhiên, nhu cầu trú ẩn an toàn vẫn có thể hỗ trợ đồng bạc xanh trong ngắn hạn khi thị trường biến động mạnh. Vì vậy, bên cạnh chính sách lãi suất Fed, dòng vốn đầu tư AI đang trở thành yếu tố cần theo dõi khi đánh giá triển vọng USD.



