Điều gì khiến Thủ tướng Netanyahu công khai chọc giận Tổng thống Trump?
Trong những vấn đề khó xử, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thường trì hoãn quyết định. Nếu buộc phải đưa ra lập trường, ông thường thể hiện mơ hồ, để chừa khoảng lùi nhất định, phòng trường hợp tình hình trở nên phức tạp.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu khi đứng cạnh Tổng thống Mỹ Donald Trump trong khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago năm 2025. (Ảnh: AP)
Nhưng lần này thì khác, liên quan đến kế hoạch của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm thúc đẩy thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza.
“Tôi muốn nói chính xác: Israel không chấp nhận văn kiện 15 điểm”, ông Netanyahu tuyên bố trong phần phát biểu mở đầu cuộc họp nội các Israel ngày 9/8.
Ông nhắc lại điều này hai lần.
“Tôi nghe có người nói: ‘Ông chưa nói điều đó’. Vì vậy, tôi nói lại một lần nữa: Israel không chấp nhận văn kiện 15 điểm”, ông Netanyahu nói.
Đây có thể là bước đi mạo hiểm, vì có thể khiến Tổng thống Trump nổi giận.
Đang khao khát chiến thắng hơn bao giờ hết, trong bối cảnh cuộc chiến với Iran ngày càng có nguy cơ biến thành thất bại, Tổng thống Trump chuyển sang tái tập trung vào Dải Gaza. Ông tuyên bố Hội đồng Hòa bình đã đạt được “thỏa thuận lịch sử” với Hamas về việc lực lượng này giải giáp hoàn toàn.
Ông Nickolay Mladenov - đặc phái viên hàng đầu của Hội đồng Hòa bình, giải thích trên mạng xã hội X, rằng việc giải giáp cần được tiến hành song hành với quá trình Israel rút quân. Điều này gợi ý về một tiến trình theo từng giai đoạn, trong đó Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sẽ từng bước rút khỏi các vị trí bên trong Dải Gaza khi Hamas giao nộp vũ khí.
Tuy nhiên, mọi hy vọng còn sót lại về việc thuyết phục ông Netanyahu tham gia tiến trình như vậy giờ đây dường như đã tan biến.
“IDF sẽ không thực hiện bất kỳ cuộc rút quân nào cho đến khi Hamas bị giải giáp. Và khi tôi nói giải giáp Hamas, điều đó nghĩa là vũ khí hạng nặng, vũ khí hạng nhẹ, tất cả vũ khí. Chúng ta đang nói về giải giáp thực sự, chứ không phải giải giáp trên danh nghĩa”, nhà lãnh đạo Israel tuyên bố.
Tính đến chiều 9/8, Tổng thống Trump vẫn chưa đưa ra phản ứng công khai, ngoài một bài đăng trên Truth Social dẫn lại lời cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton, trong đó bà bày tỏ ủng hộ kế hoạch Dải Gaza của ông.
Israel và Hamas đều muốn đảm bảo rằng bên kia sẽ phải chịu trách nhiệm nếu việc thực hiện cam kết thất bại.
Phản ứng của Hamas trước những phát biểu của ông Netanyahu khá thận trọng và điềm tĩnh. Họ khẳng định vẫn cam kết với lộ trình, đồng thời kêu gọi Hội đồng Hòa bình sẽ “gây sức ép” để ông Netanyahu tuân thủ kế hoạch.
Bị chê yếu thế
Trên thực tế, có rất nhiều người nghi ngờ Hamas sẽ thực sự từ bỏ toàn bộ vũ khí. Vũ khí bảo đảm khả năng tồn tại của lực lượng này trước bất kỳ bất ổn nội bộ nào tại Dải Gaza. Hamas đã tạo ra không ít kẻ thù trong gần 20 năm kiểm soát dải đất hẹp ven biển.
Tuy nhiên, câu hỏi lớn nhất vẫn là: Tại sao ông Netanyahu phải công khai chọc giận ông Trump? Chẳng lẽ ông Netanyahu không thể xử lý vấn đề này khéo léo hơn, dù ông vẫn được đánh giá là bậc thầy về chiến lược.
Lý do có lẽ không quá bất ngờ. Đó là cuộc tổng tuyển cử tại Israel.
Cuộc bầu cử chỉ còn chưa đầy 12 tuần nữa, trong khi các cuộc thăm dò cho thấy ông Netanyahu vẫn đang trong tình thế khó khăn. Đã đến lúc ông phải nói chuyện một cách dứt khoát với cử tri.
Tất cả các thủ tướng Israel đều phải xây dựng liên minh cầm quyền gồm nhiều đảng. Như một số người từng nhận xét, ông Netanyahu thường xây dựng liên minh cho nhiệm kỳ tiếp theo ngay trước cuộc bầu cử, thay vì chờ đến sau bầu cử.
Khi quá trình kiểm phiếu kết thúc, ông sẽ cần các đồng minh cực hữu đứng về phía mình nếu muốn có cơ hội tiếp tục nắm quyền. Vì thế, ông bị tác động mạnh trước những chỉ trích công khai của các đồng minh đối với lộ trình Dải Gaza, cùng với những lời kêu gọi đảo ngược quyết định trước đó về việc phê chuẩn triển khai Lực lượng ổn định quốc tế tại Gaza.
Lực lượng này dự kiến sẽ giám sát an ninh trong dự án thí điểm quy mô nhỏ tại Dải Gaza. Ngày 9/8, đài phát thanh quân đội Israel đưa tin ông Netanyahu đã âm thầm phê chuẩn kế hoạch tái thiết tại khu vực thí điểm. Động thái này lại càng khiến ông bị đánh giá là đang yếu thế.
Tuy nhiên, đây có thể không chỉ là hành động chiều lòng phe cực hữu.
Đa số cử tri Israel cho rằng Tổng thống Mỹ hoàn toàn sai lầm nếu nghĩ Israel nên bị hạn chế quyền tự do hành động theo ý mình tại Dải Gaza, dưới bất kỳ hình thức nào.














