Điều giúp con người trở nên đặc biệt

Tác giả: Fred Kofman/ Sài Gòn Books & NXB Thế giới

Tiền lương chưa bao giờ là tất cả

Cuốn sách của Fred Kofman phân tích mối quan hệ giữa nhân viên và công ty thông qua nhiều lợi ích mà hai bên mang lại cho nhau. Tiền lương không phải là yếu tố quan trọng nhất để một nhân viên quyết định gắn bó với công ty lâu dài. Môi trường làm việc, văn hóa doanh nghiệp và cơ hội phát triển là những yếu tố quan trọng không kém, mà nhiều người cân nhắc khi lựa chọn nơi làm việc.

Điều giúp con người trở nên đặc biệt

Khả năng hợp tác linh hoạt với số lượng lớn khiến con người trở nên đặc biệt, sự kết nối giữa các cá thể giúp con người tạo nên nguồn sức mạnh vô biên.

Khả năng tương tác và xây dựng cộng đồng lớn, bền vững khiến con người trở nên đặc biệt. Ảnh minh họa: C.G.

Một trong những nguồn lực quan trọng nhất cho niềm hạnh phúc nơi công sở (và cuộc sống nói chung) là những mối quan hệ tốt đẹp mà chúng ta có với những người xung quanh. Trong phần lớn đời người chúng ta, chúng ta có mối liên hệ mật thiết nhất với những người họ hàng của mình, một chiến lược tái tạo thành công hệ gene của chúng ta theo thuyết Darwin.

Theo ghi nhận của nhà sử học Yuval Noah Harari người Israel, ngôn từ trừu tượng đã cho phép chúng ta mở rộng tầm ảnh hưởng to lớn tới nhiều cộng đồng, tạo điều kiện cho sự hợp tác và hành động tập thể ở quy mô lớn hơn rất nhiều, lên đến hàng tỉ người.

Kiểu mối quan hệ họ hàng “memetic” (lan truyền học) này, một thuật ngữ do nhà sinh hóa học Richard Dawkins đặt ra để chỉ các hệ gene thần kinh, cho phép nhiều người cảm thấy như họ thuộc về cùng một nhóm, tạo ra cảm giác đồng nhất vượt trên bất kỳ sự khác biệt chủng tộc hay huyết thống nào. Ví dụ, những người thuộc các dân tộc khác nhau sẽ tự định nghĩa họ là người Mỹ, cũng giống như những người đến Mỹ từ nhiều nguồn gốc quốc gia, văn hóa hoặc tôn giáo khác nhau.

Điều tương tự cũng ứng với các công ty. Như Harari khẳng định, loài Homo sapiens đã thống trị thế giới vì chúng ta là loài vật duy nhất có thể hợp tác linh hoạt trên số lượng lớn.

Điều này là do một khả năng độc nhất vô nhị của chúng ta: Có thể tiếp nhận và tin tưởng các đối tượng chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng, chẳng hạn như các vị thần, tổ quốc, tiền bạc hay các công ty trách nhiệm hữu hạn.

Harari tuyên bố rằng tất cả các hệ thống hợp tác của con người trên quy mô lớn, bao gồm các tôn giáo, chính phủ, mạng lưới thương mại và các tổ chức kinh doanh, đều xuất phát từ khả năng nhận thức đặc biệt của chúng ta, đó là tưởng tượng ra các thực thể hư cấu: “Một số lượng lớn những người xa lạ có thể hợp tác thành công nếu họ đều tin vào những chuyện thần thoại chung.

Bất kỳ sự hợp tác quy mô lớn nào của con người, dù là một nhà nước hiện đại, một giáo hội thời trung cổ, một thành bang cổ đại hay một bộ lạc tiền sử, đều bắt nguồn từ những chuyện thần thoại chung chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng tập thể của con người”.

Số lượng lớn người lạ này có thể hợp tác thành công với nhau vì khi cùng tin vào những chuyện thần thoại chung, họ không còn cảm thấy mình xa lạ với nhau nữa.