Điều kiện cấp sổ đỏ lần đầu và quy định miễn tiền sử dụng đất theo Luật Đất đai 2024

Theo Luật Đất đai 2024, hộ gia đình và cá nhân đang sử dụng đất ổn định, có giấy tờ hợp lệ chứng minh nguồn gốc sẽ được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) lần đầu. Đáng chú ý, một số trường hợp cụ thể còn được miễn hoàn toàn tiền sử dụng đất dựa trên các quy định mới tại Nghị định 103/2024/NĐ-CP.

Điều kiện cấp sổ đỏ lần đầu theo Luật Đất đai 2024

Điều 137 Luật Đất đai 2024 quy định việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu không còn phụ thuộc hoàn toàn vào thời gian sử dụng đất dài hay ngắn. Thay vào đó, cơ quan chức năng tập trung xác minh các loại giấy tờ hợp lệ như: giấy tờ do cơ quan nhà nước cấp qua các thời kỳ, giấy tờ chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho hoặc các chứng từ pháp lý khác chứng minh quyền sử dụng đất.

Việc xem xét cấp Giấy chứng nhận phải căn cứ vào loại giấy tờ, thời điểm xác lập, quá trình sử dụng ổn định và không có tranh chấp.

Để được cấp sổ đỏ lần đầu, người dân sẽ cần đáp ứng một số điều kiện.

Trường hợp được miễn tiền sử dụng đất

Việc miễn tiền sử dụng đất không áp dụng tự động mà phải tuân thủ Điều 9 Nghị định 103/2024/NĐ-CP của Chính phủ. Cụ thể, nếu người dân thuộc diện được cấp Giấy chứng nhận mà không phải nộp tiền sử dụng đất theo các khoản 1, 2, 3 Điều 137 Luật Đất đai thì khi được cấp sổ đỏ chỉ phải thực hiện nghĩa vụ về thuế, phí và lệ phí (nếu có).

Khi được cấp sổ đỏ, người dân sẽ phải thực hiện nghĩa vụ về thuế, phí, lệ phí (nếu có).

Nghĩa vụ tài chính và cách tính tiền sử dụng đất

Đối với các trường hợp thuộc khoản 4 hoặc 5 Điều 137, nếu người chuyển nhượng trước đó chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, người đề nghị cấp sổ phải nộp tiền sử dụng đất theo nguyên tắc tại Nghị định 103/2024/NĐ-CP. Điểm mới đáng lưu ý là nếu giấy tờ quyền sử dụng đất có thời điểm trước ngày 1/1/2005, giá đất làm căn cứ tính tiền sẽ dựa trên bảng giá đất năm 2005, trừ khi số tiền vượt quá mức tính theo chính sách tại thời điểm nộp đủ hồ sơ.

Quy trình thực hiện theo Nghị định mới

Trình tự và thủ tục thực hiện được quy định chi tiết tại Phụ lục I kèm theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP về phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực đất đai. Hồ sơ hợp lệ sẽ được cơ quan thẩm quyền thẩm tra, đối chiếu với dữ liệu lưu trữ địa phương trước khi ra quyết định cấp Giấy chứng nhận. Luật Đất đai 2024 cho phép xem xét cấp sổ trên cơ sở giấy tờ lịch sử và quá trình sử dụng thực tế thay vì bắt buộc phải có sổ đỏ cũ.

Lưu ý: Người dân cần xác minh kỹ nguồn gốc đất và các nghĩa vụ tài chính tồn đọng để đảm bảo quyền lợi khi thực hiện thủ tục.

Tuệ Nhân