Điều tôi nhận ra khi dùng chiếc MacBook rẻ hơn điện thoại

Mức giá hấp dẫn, cùng mác “dùng chip iPhone” khiến người dùng có thể đặt ra những thắc mắc về khả năng đáp ứng của MacBook Neo.

MacBook Neo đang là máy tính được quan tâm nhất lúc này, thậm chí khiến các hãng laptop Windows đau đầu với mức giá từ 16,5 triệu, tức là rẻ hơn iPhone 17e, điện thoại rẻ nhất mà Apple ra mắt năm nay tới 2 triệu đồng. Apple lần đầu đưa thiết bị của mình tới phân khúc trước giờ chỉ có lựa chọn từ Asus, Acer, Lenovo hay HP, với cách tiếp cận hoàn toàn khác.

Trên máy tính Windows giá mềm, thứ được cắt giảm đầu tiên là vật liệu và thiết kế bên ngoài. CPU, RAM hay pin thường được đầu tư trước bởi hệ điều hành này vốn yêu cầu lượng tài nguyên cơ bản rất lớn để vận hành. Ngược lại, Apple làm chủ từ con chip đến phần mềm, tối ưu chúng đến cực hạn. Nhờ vậy, thứ hãng này tập trung lại là lớp vỏ nhôm CNC sáng loáng, đạt tiêu chuẩn của những chiếc MacBook đắt tiền hơn.

Việc dùng chip iPhone hay RAM chỉ 8 GB đặt ra câu hỏi lớn về khả năng đáp ứng. Tuy vậy, hiệu suất không phải vấn đề lớn về trải nghiệm. Việc Apple cắt bớt cổng kết nối, giảm đầu tư cho trackpad, bàn phím tạo ra tác động rõ ràng hơn hẳn.

Thiết kế là thứ mà nhiều người dùng máy tính Windows sẽ chú ý về MacBook Neo, vì vỏ nhôm và độ hoàn thiện cao cấp đều là điểm hiếm thấy ở tầm giá hơn 16 triệu. Những màu sắc lạ như xanh vỏ chanh hay hồng nhạt cũng giúp người dùng thể hiện cá tính và bớt nhàm chán hơn. Một đồng nghiệp của tôi kiên quyết chọn chiếc Neo chỉ vì sản phẩm này có màu hồng mà cô ấy thích.

Trong quá trình sử dụng, tôi nhận được nhiều nhận xét trái chiều về thiết kế của Neo. Nếu so với MacBook Air, thiết kế của model này có một số điểm thua như thân máy, viền màn hình dày hơn, hoàn thiện cạnh gần bàn di chuột hơi sắc. Dù vậy, nếu không sở hữu MacBook Air bên cạnh để so trực tiếp, có lẽ sẽ khó có gì để chê máy tính mới của Apple. Khi cầm MacBook Air, bạn thấy rõ đây là một chiếc máy tính mỏng và nhẹ. Yếu tố mỏng không rõ rệt trên Neo, nhưng bù lại là cảm giác vừa tay, chắc chắn.

Apple không nhắc đến lớp phủ chống lóa, nhưng màn hình của MacBook Neo vẫn có khả năng hiển thị tốt khi xem dưới trời nắng. Độ sáng tối đa 500 nit cũng là điểm cộng lớn nếu so với máy tính ở cùng tầm tiền, chất lượng hiển thị tốt. So với dòng Air, Neo chỉ kém về chuẩn hiển thị màu và TrueTone, 2 tính năng ảnh hưởng không quá nhiều.

Bàn phím không có đèn nền cũng là một điểm trừ với những người thường xuyên làm việc ban đêm. Ngoài điểm đó, tôi nhận thấy hành trình phím của chiếc Neo khá sâu, độ phản hồi hơi nhẹ hơn so với phím của MacBook Air, trải nghiệm gõ phím nhìn chung là tốt. Bàn di chuột là kiểu ấn trực tiếp chứ không phải bộ rung phản hồi có thể tạo cảm giác hơi lạ, nhưng đây vẫn là loại bàn di có cảm ứng đa điểm và kích thước rộng hiếm hoi ở trong tầm giá.

Sau vẻ ngoài, hiệu năng là điểm được quan tâm ở MacBook Neo. Hai điểm trong cấu hình có thể khiến người dùng nghi ngại về tốc độ xử lý của máy. Với con chip Apple A18 Pro, thực tế là phiên bản cắt giảm của vi xử lý trên iPhone 16 Pro, thực tế Neo vẫn đáp ứng tốt những công việc tôi dùng hàng ngày, từ kiểm tra bài viết trên web, mở và sử dụng các app AI, vibe coding bằng Claude Code.

Kể cả tác vụ chỉnh sửa và xuất ảnh RAW bằng Capture One, hoặc chỉnh video độ phân giải 4K quay từ iPhone với Final Cut Pro thì MacBook Neo vẫn ở mức đáp ứng được. Máy xử lý chậm và phù hợp với người kiên nhẫn, nhất là khi thêm hiệu ứng, và thời gian xuất ảnh, video chậm hơn đáng kể so với dòng Air, Pro. Dù vậy, khi cần làm các tác vụ này, đây vẫn là thiết bị xử lý được.

Dung lượng RAM chỉ dừng ở mức 8 GB cũng là con số gây phân vân. Gần như máy luôn sử dụng trên con số này, và dùng khoảng 5-8 GB từ SSD để làm bộ nhớ hoán đổi (swap memory). Trừ khi tải hàng loạt tập tin dung lượng cao hoặc mở tới 30 mục trên Chrome, tôi chưa bao giờ gặp vấn đề quá tải đến mức đơ máy.

Vấn đề khác tôi nhận ra nằm ở dung lượng. Sau khi cài đặt cơ bản và một vài ứng dụng làm việc, bộ nhớ còn lại khoảng 180 GB. Con số này sẽ chóng bị lấp đầy nếu người dùng sử dụng máy như máy chính để học hành, làm việc, trong khi bộ nhớ cần phải trống kha khá để đảm bảo hoán đổi với RAM hiệu quả. Các loại ổ SSD ngoài hiện tại cũng không còn rẻ, có thể lên đến 3-4 triệu cho ổ dung lượng 1 TB. Do đó, bạn nên cân nhắc mua mẫu dung lượng 512 GB nếu có thể.

Trong quá trình sử dụng, sẽ có nhiều lúc bạn cảm nhận được sự hạn chế về cấu hình của MacBook Neo. Khi cắm ổ SSD vào cổng có tốc độ thấp, máy ngay lập tức cảnh báo về việc này và khuyến cáo đổi cổng.

Apple thường tối ưu tốt cho chiếc máy từ khi xuất xưởng. Nên nếu những gì bạn cần là phần mềm được Apple cài sẵn hoặc chạy được trên trình duyệt, chiếc Neo là lựa chọn phù hợp. Tuy nhiên, nhu cầu nâng lên các app phải cài thêm, chúng có thể quá sức với thiết bị.

Công suất sạc tối đa máy có thể nhận được cũng chỉ là 35 W, nên bạn không cần phải đầu tư bộ sạc quá “xịn”. Sạc 20 W đi kèm với máy có thể là đủ, hoặc bất kỳ bộ sạc nhanh hay pin dự phòng tiêu chuẩn nào cho iPhone cũng đáp ứng được. Việc chỉ trang bị 2 cổng USB-C cũng khiến một số tình huống như vừa sạc, vừa cắm phụ kiện trở nên hơi bất tiện.

Việc nâng cấp lên bản 512 GB còn giúp người dùng có thêm cảm biến vân tay. Ngoài tác dụng mở khóa máy tính, Touch ID cũng được dùng thường xuyên nếu bạn cần đăng nhập vào trang web, điền mật khẩu hoặc mua ứng dụng. Nếu không có tiện ích này, một chiếc Apple Watch đi kèm sẽ rất tiện do có thể thay thế Touch ID trong nhiều hoàn cảnh.

Thứ đáp ứng đúng kỳ vọng của tôi là thời lượng pin của máy. Về cơ bản đây là một chiếc iPhone phóng to với pin lớn hơn nhiều, nên có thể đáp ứng nhu cầu dùng cả ngày, thời gian mở màn hình và hoạt động khoảng 9 tiếng với các dịch vụ liên tục chạy ngầm. Kết quả này cũng tương đương với MacBook Air, dòng máy có dung lượng pin lớn hơn, và vượt khá xa các máy Windows sử dụng chip Intel mà tôi dùng gần đây.

Đã rất lâu rồi mới có một sản phẩm Apple không phải iPhone có thể khiến thị trường “cháy hàng” lâu đến vậy. Gần một tháng kể từ khi bán ở Việt Nam, nhiều đại lý vẫn chưa có sẵn MacBook Neo cho mọi phiên bản và màu sắc, người dùng có thể phải chờ vài ngày đến cả tuần mới nhận được hàng.

Ngoài mức giá, có lẽ điểm thu hút thứ nhì của Neo do nó là một chiếc MacBook. Những người đã quen dùng iPhone sẽ hiểu được cảm giác thiết bị hoạt động mượt mà với MacBook, chia sẻ chung một bộ nhớ đệm, gửi file mượt mà với AirDrop, dùng chung nhiều dịch vụ và app của Apple, và còn cả điều khiển iPhone từ xa với Mirroring.

MacBook Neo mang lại trải nghiệm đó cho người dùng với mức giá thấp hơn cả một chiếc iPhone, chênh lệch tới 6-8 triệu đồng so với dòng Air M4 hoặc M5. Yếu tố “là MacBook” khiến Neo có vị trí riêng khi cạnh tranh với hàng loạt laptop Windows cùng tầm tiền, trở thành “điểm khởi đầu” không thể tốt hơn để Apple kéo người dùng gắn bó sâu hơn vào hệ sinh thái của hãng.

Những hạn chế về mặt phần cứng sẽ thấy rõ khi sử dụng lâu dài, đặc biệt là mức dung lượng nếu bạn không nâng cấp. Cũng đừng kỳ vọng máy làm tốt những công việc nặng như chỉnh video ở độ phân giải cao. Hãy đặt đúng kỳ vọng của mình ở mức giá cho laptop dưới 20 triệu, và nhiều khả năng bạn sẽ không bị thất vọng nếu mua MacBook Neo.

Khoảng 3 năm sau chiếc MacBook M1, các hãng Windows trình làng các lựa chọn chạy chip Arm, nhắm vào khả năng tối ưu tương tự Apple. Intel, AMD cũng nỗ lực tạo ra những con chip tối ưu trên từng watt điện. Tuy nhiên, Macbook Neo là một bài toán khác mà Asus, HP hay Lenovo phải giải. Giá bán siêu thấp của thiết bị khiến cuộc chiến không cân sức trong giai đoạn khủng hoảng chip nhớ.

Dell, Acer bắt đầu đáp trả bằng những lựa chọn có vỏ nhôm CNC giá mềm, trực tiếp đối đầu với sản phẩm của Apple. Tuy nhiên, vấn đề còn nằm ở Windows 11 quá cồng kềnh, kém tối ưu, CPU Intel ăn nhiều điện. Đồng thời, việc đưa một sản phẩm "dùng được" về giá 14-16 triệu đồng không phải việc dễ dàng.