Điều trái ngược với diễn biến tỷ giá trung tâm cao kỷ lục

Tỷ giá trung tâm lập kỷ lục mới

Ngày 15/9, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.617 đồng/USD, tăng 10 đồng so với sáng qua và vượt mức đỉnh 25.615 đồng được thiết lập ngày 25/8 và lặp lại ngày 3/9.

Với biên độ ±5%, các ngân hàng thương mại được phép giao dịch USD trong khoảng 24.336-26.898 đồng/USD.

Các ngân hàng thương mại cũng nâng giá bán USD. Theo đó, Vietcombank và BIDV cùng niêm yết USD ở mức 25.800 - 26.180 đồng/USD mua - bán, tăng 70 đồng ở cả hai chiều so với sáng qua.

VietinBank tăng 88 đồng, đưa giá USD lên 25.758 - 26.203 đồng/USD. Tại khối ngân hàng tư nhân, Techcombank niêm yết 25.826 - 26.224 đồng/USD, tăng 102 đồng chiều mua và 100 đồng chiều bán. ACB cũng tăng 70 đồng chiều mua, lên 25.800 đồng/USD và bán ra 26.160 đồng/USD.

Tuy nhiên, nếu nhìn từ đầu năm, diễn biến lại không hoàn toàn giống với mức tăng của tỷ giá trung tâm. Từ đầu năm đến nay, giá USD ngân hàng lại giảm hơn 200 đồng/USD cả chiều mua và bán.

Tỷ giá trung tâm là mức tham chiếu được Ngân hàng Nhà nước công bố hằng ngày, được tính toán dựa trên diễn biến thị trường liên ngân hàng, biến động của các đồng tiền trong rổ tiền tệ của các đối tác thương mại lớn, cân đối vĩ mô và mục tiêu điều hành chính sách.

Tỷ giá trung tâm lập kỷ lục mới nhưng giá USD ngân hàng vẫn thấp hơn so với đầu năm (ảnh: Như Ý).

Giá USD tại ngân hàng thương mại phản ánh trực tiếp hơn quan hệ cung - cầu ngoại tệ trên thị trường, cùng chi phí vốn, thanh khoản và nhu cầu mua bán ngoại tệ của từng ngân hàng. Vì vậy, việc tỷ giá trung tâm tăng lên mức kỷ lục không đồng nghĩa giá USD tại ngân hàng phải tăng tương ứng trong mọi thời điểm.

Tỷ giá USD thời gian tới sẽ chịu tác động yếu tố nào?

Trao đổi với PV Tiền Phong, PGS, TS. Nguyễn Văn Phương - Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội - cho rằng, tỷ giá USD thời gian tới sẽ chịu tác động đồng thời từ nhiều yếu tố, trong đó đáng chú ý là chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Nếu lãi suất USD duy trì ở mức cao lâu hơn kỳ vọng hoặc Fed tiếp tục thắt chặt, đồng USD có thể mạnh lên, gây áp lực lên Việt Nam đồng.

Ngược lại, khi lạm phát Mỹ hạ nhiệt và Fed chuyển sang nới lỏng, sức ép tỷ giá sẽ giảm. Bên cạnh đó, cán cân thương mại và dòng vốn ngoại tệ đóng vai trò quan trọng. Xuất khẩu duy trì tích cực, giải ngân FDI thực, kiều hối và du lịch tăng sẽ tạo nguồn cung USD tự nhiên, bền vững cho nền kinh tế. Chênh lệch lãi suất Việt Nam đồng và USD cũng cần được theo dõi, bởi nếu lợi suất tiền đồng thấp hơn quá xa, động lực nắm giữ ngoại tệ có thể gia tăng.

Diễn biến giá vàng và tâm lý phòng thủ tài sản cũng tác động gián tiếp đến nhu cầu USD, nhất là khi thị trường vàng biến động mạnh. Cuối cùng, kỳ vọng thị trường có thể khuếch đại biến động tỷ giá. Khi doanh nghiệp và người dân dự báo USD tăng giá, việc mua ngoại tệ sớm để phòng vệ sẽ làm cầu USD tăng. Do đó, ngoài các công cụ can thiệp, điều hành tỷ giá cần đi kèm truyền thông chính sách kịp thời, nhất quán và đáng tin cậy.

Theo ông Phương, mục tiêu điều hành hiện nay không nhất thiết là cố định VNĐ so với USD bằng mọi giá, mà quan trọng hơn là duy trì biến động tỷ giá trong một biên độ có thể dự báo. Tỷ giá cần được phép vận động theo cung - cầu thị trường, nhưng không nên biến động quá nhanh khiến doanh nghiệp khó lập kế hoạch chi phí nhập khẩu, giá bán xuất khẩu và nghĩa vụ trả nợ.

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục chủ động điều tiết thanh khoản Việt Nam đồng, sẵn sàng can thiệp khi xuất hiện nhu cầu ngoại tệ bất thường, nhưng tránh sử dụng nguồn ngoại tệ để đáp ứng các nhu cầu mang tính đầu cơ.

Về dài hạn, việc phát triển các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu sẽ giúp thị trường vận hành hiệu quả hơn. Khi doanh nghiệp có thể bảo hiểm rủi ro tỷ giá bằng các công cụ tài chính, nhu cầu găm giữ USD mỗi khi xuất hiện thông tin bất lợi sẽ giảm, qua đó hạn chế những cú sốc tâm lý trên thị trường ngoại hối.