Định hình sản phẩm khởi nghiệp sáng tạo

Bà Trần Thị Thùy Yên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ

Qua 10 kỳ tổ chức Cuộc thi Khởi nghiệp sáng tạo TP. Huế và thực hiện Đề án Cố đô Khởi nghiệp giai đoạn 2021 - 2025, bà đánh giá thế nào về sự trưởng thành của các ý tưởng, dự án khởi nghiệp sáng tạo tại Huế?

Đáng mừng là hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST của Huế đã có bước phát triển rõ nét trong thời gian qua. Phong trào khởi nghiệp không chỉ mở rộng về quy mô mà còn nâng cao về chất lượng.

Từ năm 2016 đến nay, Cuộc thi đã thu hút khoảng 600 hồ sơ đăng ký. Số lượng dự án tăng dần qua các năm cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng đối với khởi nghiệp ĐMST. Đáng chú ý, nhiều dự án không dừng lại ở cuộc thi mà tiếp tục phát triển, từng bước tiếp cận thị trường ngoài địa phương, thậm chí vươn ra thị trường quốc tế.

Mức độ hoàn thiện của các dự án ngày càng cao. Nếu như trước đây, phần lớn ý tưởng mới ở giai đoạn khởi sự thì những năm gần đây, nhiều dự án đã hình thành sản phẩm cụ thể, có chất lượng, có thương hiệu và khả năng thương mại hóa. Có thể kể đến các sản phẩm tiêu biểu như: Gia vị bún bò Huế, trúc chỉ, giày xưa, sen Huế, bánh ép Huế, tinh dầu Sao La, các sản phẩm dược liệu, thủ công mỹ nghệ và thực phẩm đặc sản... Điều này phản ánh sự chuyển biến tích cực trong tư duy khởi nghiệp, khi các ý tưởng ngày càng gắn chặt với nhu cầu thị trường.

Song song với đó là việc nâng cao năng lực của các chủ thể khởi nghiệp. Thông qua các hoạt động tập huấn, hỗ trợ đổi mới công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ và kết nối thị trường do Sở KH&CN triển khai, các nhóm khởi nghiệp đã chủ động hơn trong quản trị, hoàn thiện sản phẩm và phát triển doanh nghiệp.

Theo bà, những lĩnh vực, sản phẩm khởi nghiệp nào đang cho thấy tiềm năng rõ nét, phản ánh đúng lợi thế và bản sắc riêng của Huế?

Thực sự, các lĩnh vực, sản phẩm khởi nghiệp tiềm năng tại Huế đã bộc lộ khá rõ nét, phản ánh đúng lợi thế so sánh và bản sắc riêng của địa phương. Nổi bật là nhóm văn hóa - di sản - sáng tạo, khai thác giá trị Cố đô theo hướng đổi mới. Các dự án như Trúc Chỉ, Giày Xưa chạm khắc hoa văn cung đình, tranh hoa giấy, gốm sứ mạ bạc, trang sức thủ công từ làng nghề truyền thống, thời trang từ cỏ bàng, macrame trong không gian Việt… cho thấy sự kết hợp hài hòa giữa di sản, mỹ thuật Huế và tư duy thiết kế hiện đại.

Lĩnh vực nông nghiệp, thực phẩm đặc sản và sản phẩm bản địa cũng cho thấy tiềm năng lớn, với nhiều dự án chú trọng xây dựng thương hiệu, chuẩn hóa chất lượng, phản ánh lợi thế sinh thái, vùng miền và văn hóa ẩm thực đặc trưng của Huế.

Bên cạnh đó là các sản phẩm thuộc lĩnh vực y tế, dược liệu và chăm sóc sức khỏe, tiêu biểu như tinh dầu và các sản phẩm từ thảo dược.

Du lịch gắn với phát triển bền vững và chuyển đổi số cũng đang nổi lên, với các mô hình du lịch trải nghiệm, du lịch “Net Zero”, ứng dụng công nghệ để nâng cao giá trị dịch vụ. Trong khi đó, lĩnh vực công nghệ và chuyển đổi số đã hình thành các dự án phần mềm, ứng dụng quản lý, bán hàng đa kênh, cùng định hướng phát triển các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), robot.

Điểm chung của các lĩnh vực này là khởi nghiệp ở Huế dựa trên nền tảng giá trị truyền thống, tài nguyên bản địa và tri thức, đồng thời được làm mới bằng khoa học, công nghệ và ĐMST, tạo nên dấu ấn riêng và khả năng phát triển bền vững.

Nhiều sản phẩm khởi nghiệp mang đậm bản sắc riêng của Huế

Vậy, TP. Huế sẽ cần những “đơn hàng” khởi nghiệp sáng tạo nào vừa khai thác chiều sâu văn hóa - di sản, tài nguyên bản địa, vừa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và hội nhập dành cho startup Huế?

Giai đoạn tới, Sở KH&CN sẽ tập trung đặt hàng các dự án khởi nghiệp sáng tạo theo những lĩnh vực trọng tâm. Trước hết là văn hóa - di sản - công nghiệp sáng tạo gắn với công nghệ số, ưu tiên các dự án số hóa di sản, bảo tồn và phát huy giá trị di sản bằng công nghệ mới; phát triển sản phẩm thiết kế sáng tạo, thủ công mỹ nghệ, thời trang, mỹ thuật Huế kết hợp nền tảng số, thương mại điện tử và kinh tế trải nghiệm.

Du lịch thông minh, du lịch xanh và du lịch bền vững tiếp tục là hướng ưu tiên. Lĩnh vực nông nghiệp, thực phẩm đặc sản và dược liệu được định hướng phát triển theo kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Đặc biệt, Sở KH&CN sẽ ưu tiên các dự án khởi nghiệp về công nghệ số, AI, robot và các công nghệ mới phục vụ quản lý đô thị, du lịch, giáo dục, y tế, nông nghiệp và doanh nghiệp nhỏ và vừa, từng bước hình thành các doanh nghiệp công nghệ có khả năng tham gia chuỗi giá trị khu vực và quốc tế.

Một trong những “điểm nghẽn” của khởi nghiệp là thương mại hóa sản phẩm. Theo bà, thành phố cần có những cơ chế, chính sách, giải pháp gì để hỗ trợ dự án hoàn thiện sản phẩm, tiếp cận thị trường và thu hút đầu tư?

Nhận diện rõ “điểm nghẽn” lớn nhất của khởi nghiệp là chuyển từ ý tưởng sang sản phẩm thương mại. Vì thế, Sở KH&CN đẩy mạnh hỗ trợ hoàn thiện sản phẩm và công nghệ thông qua việc lồng ghép các dự án khởi nghiệp tiềm năng vào nhiệm vụ KH&CN cấp thành phố, hỗ trợ thử nghiệm, hoàn thiện quy trình, nâng cao chất lượng, tiêu chuẩn hóa sản phẩm và phát triển tài sản trí tuệ.

Song song đó là hỗ trợ xây dựng thương hiệu và tiếp cận thị trường, từ đăng ký sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc đến kết nối các kênh phân phối, thương mại điện tử, hội chợ, triển lãm trong và ngoài thành phố. Hoạt động ươm tạo, cố vấn và nâng cao năng lực cho startup cũng được đẩy mạnh thông qua sự phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia và doanh nghiệp dẫn dắt.

Đặc biệt, việc kết nối đầu tư và huy động nguồn lực xã hội được chú trọng thông qua các sự kiện khởi nghiệp, Techfest, diễn đàn kết nối cung - cầu công nghệ, tạo cầu nối giữa startup với nhà đầu tư, quỹ đầu tư và doanh nghiệp lớn. Các dự án tiềm năng sau Cuộc thi sẽ tiếp tục được theo dõi, hỗ trợ dài hạn, bảo đảm khởi nghiệp không dừng lại ở ý tưởng mà tạo ra giá trị thực tiễn.

Bà có thể chia sẻ những định hướng lớn cho giai đoạn tiếp theo, nhằm hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Huế bền vững, có chiều sâu và có sản phẩm “đi được đường dài”?

Huế sẽ chuyển mạnh từ phong trào sang chiều sâu chất lượng, tập trung chọn lọc và “đặt hàng” các dự án có tiềm năng tăng trưởng, khả năng thương mại hóa và mở rộng thị trường. Hệ sinh thái khởi nghiệp sẽ được thiết kế theo hướng đồng hành xuyên suốt từ hình thành ý tưởng, ươm tạo, tăng tốc đến thương mại hóa và gọi vốn.

Song song đó, Huế sẽ tăng cường kết nối với doanh nghiệp, nhà đầu tư, chuyên gia trong và ngoài nước, đồng thời, đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực công nghệ mới, tăng trưởng xanh và chuyển đổi số. Việc xây dựng thương hiệu “Khởi nghiệp sáng tạo Huế” gắn với bản sắc địa phương và uy tín thị trường, cùng hình thành các thiết chế hỗ trợ như trung tâm ĐMST, trung tâm dịch vụ khởi nghiệp sáng tạo, phòng nghiên cứu - thí nghiệm dùng chung, sẽ tạo nền tảng vững chắc để ươm tạo doanh nghiệp KHCN và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong dài hạn.

Xin cảm ơn bà về những chia sẻ này!

Hoài Thương (Thực hiện)