Độ, chế pin xe máy điện nở rộ trên mạng xã hội: Hiểm họa cháy nổ rình rập

Thời gian gần đây, lực lượng chức năng tại nhiều địa phương liên tục cảnh báo và xử lý các trường hợp tự ý độ, chế xe đạp điện, xe máy điện, đặc biệt là can thiệp vào hệ thống pin và nguồn điện của phương tiện.

Cách đây chưa lâu, Công an TP HCM cho biết đã phát hiện hơn 200 cơ sở có dấu hiệu độ, chế xe điện, thay đổi kết cấu kỹ thuật, nâng dung lượng pin và can thiệp hệ thống điều khiển. Cơ quan chức năng cảnh báo việc tự ý thay đổi động cơ, lắp đặt pin dung lượng lớn hoặc thay đổi kết cấu xe không chỉ tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông mà còn làm gia tăng rủi ro cháy, nổ.

Công an TPHCM kiểm tra, phát hiện hàng loạt cơ sở vi phạm độ, chế xe điện.

Tại một chuyên án khác, Công an TP HCM đã triệt phá một cơ sở lắp ráp xe điện trái phép, phát hiện hành vi tái chế pin cũ, đóng nhãn mới rồi đưa ra thị trường tiêu thụ. Hàng trăm phương tiện cùng nhiều linh kiện không rõ nguồn gốc đã bị tạm giữ để phục vụ điều tra.

Không chỉ TP HCM, lực lượng công an tại nhiều địa phương cũng liên tục phát đi cảnh báo về tình trạng học sinh, thanh thiếu niên tự ý độ xe điện nhằm tăng tốc độ, nâng công suất, thay đổi hệ thống pin và điều khiển, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và cháy nổ.

Trái ngược với những cảnh báo từ cơ quan chức năng, dịch vụ độ pin xe điện hiện vẫn được quảng cáo rầm rộ trên Facebook, TikTok và các hội nhóm chuyên về xe điện.

Chỉ cần tìm kiếm các cụm từ như "độ pin xe điện", "nâng cấp pin lithium", "tăng quãng đường xe điện", người dùng có thể dễ dàng bắt gặp hàng loạt bài đăng chào mời. Nhiều cơ sở quảng cáo có thể thay cell pin, nâng điện áp, tăng dung lượng pin hoặc lắp thêm bộ pin phụ giúp xe di chuyển xa hơn so với thiết kế ban đầu.

Thị trường độ pin xe điện hoạt động công khai trên mạng xã hội.

Theo phản ánh của báo Đại biểu Nhân dân, nhiều hội nhóm về độ, chế pin xe điện thu hút hàng nghìn thành viên tham gia trao đổi kinh nghiệm, mua bán linh kiện và giới thiệu dịch vụ. Một số nơi còn cam kết tăng đáng kể quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc, thu hút sự quan tâm của người dùng thường xuyên đi lại hoặc làm nghề giao hàng.

Bên cạnh các cửa hàng sửa chữa truyền thống, hoạt động này còn phát triển mạnh trên không gian mạng, khiến việc kiểm soát chất lượng linh kiện, nguồn gốc pin và quy trình lắp ráp gặp nhiều khó khăn.

Theo các chuyên gia, pin là một trong những bộ phận quan trọng nhất của xe điện. Các nhà sản xuất thường thiết kế đồng bộ giữa pin, bộ quản lý pin (BMS), bộ điều khiển và động cơ nhằm bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành.

Việc tự ý thay đổi cấu hình pin, nâng điện áp hoặc thay thế linh kiện không tương thích có thể khiến toàn bộ hệ thống hoạt động vượt ngưỡng thiết kế ban đầu. Điều này làm tăng nguy cơ quá nhiệt, chập điện, hư hỏng bộ điều khiển hoặc mất an toàn khi vận hành.

Hiểm họa từ những bộ pin bị "can thiệp"

Theo cảnh báo từ Báo Công an Nhân dân, việc thay đổi pin hoặc sử dụng các bộ pin không rõ nguồn gốc có thể dẫn đến chập mạch, gây cháy nổ ngay cả khi xe đang di chuyển hoặc trong quá trình sạc điện.

Các chuyên gia cũng nhận định nhiều bộ pin độ được lắp ráp thủ công, không trải qua quy trình kiểm định nghiêm ngặt về chống nước, chống quá nhiệt hoặc khả năng bảo vệ khi xảy ra va chạm.

Một trong những mối lo ngại lớn nhất hiện nay là tình trạng sử dụng pin tái chế hoặc pin không rõ nguồn gốc.

Vụ việc Công an TP HCM phát hiện cơ sở tái chế pin cũ rồi đóng nhãn mới để bán ra thị trường đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ người tiêu dùng mua phải các sản phẩm kém chất lượng.

Pin kém chất lượng: Nguy cơ cháy nổ tăng cao

Theo các chuyên gia kỹ thuật, pin lithium-ion sau thời gian dài sử dụng có thể suy giảm chất lượng, giảm khả năng ổn định nhiệt. Nếu các cell pin cũ được tái sử dụng hoặc lắp ghép không đúng tiêu chuẩn, nguy cơ xảy ra hiện tượng quá nhiệt và cháy nổ sẽ cao hơn đáng kể.

Đặc biệt, các đám cháy liên quan đến pin lithium thường khó dập tắt hơn các đám cháy thông thường do phản ứng hóa học diễn ra bên trong cell pin. Khi xảy ra sự cố, ngọn lửa có thể bùng phát nhanh và tái cháy nhiều lần.

Trước thực trạng độ, chế pin ngày càng phổ biến, nhiều doanh nghiệp sản xuất xe điện đã đưa ra khuyến cáo người dùng không tự ý can thiệp vào hệ thống pin và điện của xe.

Các hãng cho biết pin được thiết kế như một phần của hệ sinh thái đồng bộ, bao gồm hệ thống quản lý pin, bộ điều khiển và động cơ. Việc thay đổi kết cấu hoặc sử dụng linh kiện ngoài tiêu chuẩn của nhà sản xuất có thể làm mất các tính năng an toàn vốn được tích hợp trên xe.

Bên cạnh nguy cơ mất an toàn, người dùng tự ý độ, chế pin còn có thể mất quyền bảo hành đối với phương tiện nếu xảy ra sự cố liên quan đến hệ thống điện.

Các chuyên gia khuyến nghị người dân chỉ nên bảo dưỡng, thay thế pin tại các cơ sở được nhà sản xuất ủy quyền hoặc đơn vị có đủ năng lực kỹ thuật, tránh sử dụng pin không rõ nguồn gốc, pin tái chế hoặc các dịch vụ độ, chế được quảng cáo trôi nổi trên mạng xã hội.

Trong bối cảnh xe điện ngày càng phổ biến, việc bảo đảm an toàn cho người sử dụng không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý và doanh nghiệp mà còn phụ thuộc vào ý thức của chính người tiêu dùng. Chỉ một vài kilomet quãng đường được tăng thêm sau khi độ pin có thể phải đánh đổi bằng những rủi ro khó lường về tính mạng và tài sản.