Đồ hộp Hạ Long: Lỗ hổng nghiêm trọng đã được cảnh báo 6 năm trước từ Đài Loan

Lời cảnh báo từ 6 năm trước…

6 năm trước, vào ngày 25.12.2019, sau khi tiến hành Hội nghị lần thứ 15 về dịch tả lợn châu Phi, Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp Trung ương Đài Loan (CEOC) đã tổ chức họp báo công bố, một mẫu “Pate gan heo đóng hộp của Việt Nam” tiêu thụ trên thị trường Đài Loan bị phát hiện có axit nucleic dương tính của virus dịch tả lợn châu Phi.

Mẫu pate gan lợn đóng hộp này được xác định là “Pate Cột Đèn” của Halong Canfoco (Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long). Từ đó, Hội đồng Nông nghiệp Đài Loan đã ra quyết định thu hồi các sản phẩm “Pate Cột Đèn” bị nhiễm ASF trong những ngày cuối tháng 12.2019. Tuy nhiên trước đó, cơ quan này đã ra quyết định cấm nhập khẩu sản phẩm “Pate Cột Đèn” vào Đài Loan nhằm bảo vệ người tiêu dùng.

Sản phẩm "Pate Cột Đèn" của Halong Canfoco bán tại Đài Loan bị phát hiện nhiễm virus dịch tả lợn châu Phi - Nguồn: CNA

Theo nhà chức trách Đài Loan khi đó, quá trình sản xuất đồ hộp được thực hiện trong điều kiện nhiệt độ cao và áp suất lớn, trường hợp sản phẩm “Pate Cột Đèn” bị nhiễm ASF có thể do việc kiểm soát nguyên liệu thực phẩm không chặt chẽ gây ra.

Thậm chí nhà chức trách của hòn đảo này còn đưa ra nghi ngờ rằng, có thể nhà sản xuất đã sử dụng lợn chết do dịch tả lợn châu Phi, hoặc lợn chưa chết nhưng đã nhiễm virus dịch tả lợn châu Phi, để chế biến thành đồ hộp. Do sử dụng phương pháp xét nghiệm giải trình tự gen, cho nên thực phẩm dù đã được nấu chín cũng có thể phát hiện thấy virus ASF.

Nhà chức trách Đài Loan còn chỉ ra rằng, kênh tiêu thụ sản phẩm pate gan heo đóng hộp là các cửa hàng bán thực phẩm Đông Nam Á. Sau khi xét nghiệm thấy axit nucleic của virus dịch tả lợn châu Phi vào ngày 9.12.2019, chính quyền đã tiến hành thu hồi toàn bộ sản phẩm. Tính đến ngày 18.12, tổng số sản phẩm thu hồi được là 529 hộp pate gan lợn.

… đã bị xem nhẹ dẫn đến hậu quả khủng khiếp hôm nay

Sau khi vụ việc 120 tấn thịt lợn nhiễm ASF được lưu chứa trong kho đông lạnh của Đồ hộp Hạ Long vỡ lở, nhiều người tiêu dùng Việt Nam đã lục tìm lại thông tin vụ việc năm 2019 tại Đài Loan.

Nhà chức trách Đài Loan tổ chức họp báo tại Đài Bắc ngày 25.12.2019 công bố lệnh cấm nhập khẩu sản phẩm pate gan lợn đóng hộp từ Việt Nam - Nguồn: CNA

Vào những ngày cuối năm 2019, khi vụ “Pate Cột Đèn” nhiễm ASF tại Đài Loan bị phát hiện, phía nhà sản xuất đã khẳng định quy trình sản xuất an toàn, các sản phẩm đồ hộp của Halong Canfoco được sản xuất theo quy trình tiệt trùng ở nhiệt độ cao (trên 121°C trong thời gian dài), theo lý thuyết khoa học mức nhiệt này đủ để tiêu diệt hoàn toàn virus dịch tả lợn châu Phi.

Để giải thích về sự hiện diện của virus trong sản phẩm “Pate Cột Đèn” bán tại Đài Loan nhiễm ASF, nhà sản xuất Đồ hộp Hạ Long cho rằng kết quả dương tính tại Đài Loan có thể là do phương pháp xét nghiệm PCR phát hiện axit nucleic (mảnh vỡ ADN) của virus còn sót lại, chứ không phải là virus còn sống hay có khả năng gây bệnh.

Tuy nhiên, với vụ 120 tấn thịt nhiễm dịch tả lợn châu Phi được phát hiện trong 4 kho chứa đông lạnh tại Công ty Đồ hộp Hạ Long và khiến cho dư luận cực kỳ bức xúc trong những ngày qua, không ít người tiêu dùng nghi ngờ rằng, Đồ hộp Hạ Long đã phớt lờ lời cảnh báo từ Đài Loan từ 6 năm trước, xem nhẹ trách nhiệm kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào, đã dẫn đến vụ việc khủng khiếp ngày hôm nay.

Thậm chí, dư luận đặt lại sự nghi ngờ của nhà chức trách Đài Loan từ hơn 6 năm trước, rằng nhà sản xuất đã dùng thịt heo nguyên liệu nhiễm bệnh dịch tả lợn châu Phi vào sản xuất thịt hộp.

Vụ việc vỡ lở đầu năm 2026 này, được ví như một “vết đen”, “vết xe đổ” từ cuối năm 2019, cho thấy những lỗ hổng nghiêm trọng trong việc kiểm soát nguồn nguyên liệu đầu vào của nhà sản xuất, dẫn đến việc hàng loạt sản phẩm pate gan lợn của Đồ hộp Hạ Long bị tiêu hủy và dỡ khỏi các kệ hàng tại nhiều hệ thống siêu thị, chợ trong những ngày qua.

Thế Lâm