Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh góp ý hoàn thiện quy định về đấu giá tài sản, luật sư và nuôi con nuôi

Đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh chủ trì phiên thảo luận - Ảnh: C.T.V

Hoàn thiện pháp luật về đấu giá tài sản, bảo đảm công khai, minh bạch

Thảo luận về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh nhấn mạnh vai trò của hoạt động đấu giá tài sản, đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo chỉnh lý Điều 3 theo hướng phân định rõ phạm vi điều chỉnh giữa Luật Đấu giá tài sản và các luật chuyên ngành.

Về quy định những người không được đăng ký tham gia đấu giá, đồng chí cho rằng bảo mật thông tin là trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá, trong khi quy trình đấu giá đã được quy định chặt chẽ. Quy định cấm người làm việc tại tổ chức hành nghề đấu giá thực hiện cuộc đấu giá tham gia đấu giá có thể hạn chế quyền của viên chức, người lao động, nhất là ở địa bàn chỉ có một tổ chức đấu giá. Vì vậy, đồng chí đề nghị đánh giá kỹ quy định này, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW, ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị, tránh tư duy “không quản được thì cấm”.

Đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh tham gia thảo luận tại tổ - Ảnh: C.T.V

Về đấu giá trực tuyến tại khoản 5, khoản 6, Điều 30, đồng chí thống nhất mở rộng hình thức này nhằm tăng tính công khai, minh bạch, hạn chế tiếp xúc trực tiếp, phòng ngừa thông đồng, thao túng giá. Tuy nhiên, đồng chí đề nghị rà soát phạm vi tài sản bắt buộc đấu giá trực tuyến, tiêu chí tổng giá khởi điểm từ 200 triệu đồng và quy định dẫn chiếu Luật Đất đai. Do Luật Đất đai có thể được sửa đổi trong năm 2026, đồng chí đề nghị chỉ viện dẫn pháp luật đất đai, tránh dẫn chiếu cụ thể dẫn đến thiếu chính xác khi luật được ban hành.

Đối với nội dung đấu giá tài sản trong trường hợp chỉ có một người đăng ký tham gia hoặc một người trả giá tại Điều 32, đồng chí nhấn mạnh đây là vấn đề cần đặc biệt quan tâm, bởi liên quan trực tiếp đến bản chất cạnh tranh của hoạt động đấu giá, nhất là đối với tài sản công và quyền sử dụng đất.

Phân tích các nội dung liên quan, đồng chí đề nghị chỉnh lý Điều 32 theo hướng cho phép đấu giá trong trường hợp chỉ có một người tham gia khi đáp ứng đầy đủ điều kiện luật định, nhưng phải có cơ chế kiểm soát chặt chẽ để bảo đảm cạnh tranh thực chất, đặc biệt đối với tài sản công, quyền sử dụng đất và những tài sản có giá trị lớn.

Đồng chí Nguyễn Minh Tâm đề nghị làm rõ cơ chế giải quyết khiếu nại, chỉ tạm dừng, đình chỉ hoặc hủy đấu giá khi có quyết định của cơ quan có thẩm quyền; đồng thời, làm rõ cách xử lý trường hợp có từ hai người trả giá liền kề trở lên khi người trúng đấu giá từ chối kết quả.

Về kỹ thuật lập pháp, đại biểu đề nghị rà soát dự thảo Luật theo hướng chỉ quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, ổn định, lâu dài; các nội dung chi tiết về trình tự, thủ tục hành chính hoặc thường xuyên biến động nên giao Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định, hướng dẫn thi hành, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW và Luật Tổ chức Quốc hội.

Cùng thảo luận về dự thảo Luật Đấu giá tài sản, đồng chí Hoàng Nam Hải, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội cho rằng bất cập trong đấu giá tài sản không chỉ là tình trạng bỏ cọc mà còn có các hành vi thông đồng, ép giá, thỏa thuận giá, thao túng đấu giá, nhất là đấu giá quyền sử dụng đất. Vì vậy, dự thảo Luật cần chú trọng phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi này, đồng thời bảo đảm minh bạch, tăng cường kiểm soát quyền lực nhà nước và kiểm soát xung đột lợi ích.

Đồng chí Hoàng Nam Hải, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội tham gia thảo luận - Ảnh: C.T.V

Về kiểm soát xung đột lợi ích, đồng chí đề nghị phân định rõ điều kiện tham gia đấu giá và điều kiện tổ chức, điều hành, giám sát đấu giá. Trường hợp người thân của thành viên hội đồng đấu giá tham gia, cần áp dụng cơ chế loại trừ, thay thế hoặc kiểm soát phù hợp đối với thành viên liên quan, thay vì hạn chế quyền tham gia đấu giá của cá nhân.

Về mức tiền đặt trước, đồng chí đề nghị nghiên cứu quy định linh hoạt theo giá trị hoặc nhóm giá trị tài sản, giao Chính phủ quy định cụ thể trên cơ sở các nguyên tắc, tiêu chí và giới hạn của Luật, nhằm hạn chế bỏ cọc nhưng không tạo rào cản đối với người đủ năng lực tham gia đấu giá tài sản có giá trị lớn.

Cần quy định rõ tiêu chuẩn hành nghề luật sư

Đối với dự thảo Luật Luật sư, đồng chí Hoàng Nam Hải đề nghị nghiên cứu, đánh giá kỹ việc mở rộng đối tượng hành nghề luật sư, trong đó có giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ và giảng viên luật. Theo đồng chí, cần đánh giá đầy đủ ưu điểm, hạn chế và điều kiện thực hiện, bảo đảm hài hòa giữa hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học và hành nghề luật sư.

Đồng chí đề nghị rà soát quy định miễn, giảm thời gian đào tạo nghề luật sư đối với người có kinh nghiệm công tác trong lĩnh vực pháp luật, tư pháp và các cơ quan tiến hành tố tụng. Đồng thời, đồng tình phân biệt luật sư tư vấn và luật sư tranh tụng, với yêu cầu đào tạo, tập sự, thực hành phù hợp từng lĩnh vực. Trong đó, luật sư tranh tụng cần được đào tạo chuyên sâu về lập luận, thu thập, đánh giá chứng cứ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng tại tòa án; bảo đảm thời gian thực hành đủ dài để nâng cao chất lượng đội ngũ, không chỉ chú trọng rút ngắn điều kiện gia nhập nghề.

Đối với giảng viên các trường đại học luật, đồng chí cơ bản đồng tình với việc phát huy kiến thức, kinh nghiệm nghiên cứu, đồng thời đề nghị nghiên cứu cơ chế tham gia phù hợp, như hoạt động luật sư công, nhằm bảo đảm nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu và phát huy chuyên môn phục vụ lợi ích công.

Đồng chí đề nghị rà soát, làm rõ mối quan hệ giữa khoản 2, Điều 7 và điểm b, khoản 3, Điều 8 dự thảo Luật Luật sư về yêu cầu đào tạo nghề đối với người có học vị tiến sĩ nhưng chưa có bằng cử nhân luật và trường hợp tiến sĩ luật được miễn đào tạo, tránh chồng chéo, mâu thuẫn khi thực hiện. Đồng thời, đề nghị tiếp tục đánh giá tác động, hoàn thiện dự thảo Luật, bảo đảm tính minh bạch, khả thi và thống nhất của hệ thống pháp luật.

Còn đồng chí Nguyễn Thanh Liêm, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Công an tỉnh đề cập quy định về tiêu chuẩn luật sư. Theo dự thảo, luật sư phải là công dân Việt Nam trung thành với Tổ quốc, tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực.

Đồng chí Nguyễn Thanh Liêm, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Công an tỉnh phát biểu tại phiên thảo luận - Ảnh: C.T.V

Đối với quy định này, đồng chí Nguyễn Thanh Liêm cho rằng cần cân nhắc việc đưa tiêu chí “có bản lĩnh chính trị vững vàng” vào dự thảo Luật. Theo đồng chí, đây là khái niệm có phạm vi rộng nhưng chưa có tiêu chí cụ thể để đánh giá, xác định một người có đáp ứng hay không. Nếu không được quy định rõ, quá trình áp dụng có thể phát sinh những cách hiểu và đánh giá khác nhau.

Đồng chí Nguyễn Thanh Liêm cho rằng, đối với nghề luật sư, điều quan trọng là tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, có phẩm chất đạo đức tốt, liêm chính, trung thực và kiên quyết bảo vệ công lý. Luật sư phải thực hiện đúng chức năng nghề nghiệp, tôn trọng sự thật khách quan, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức theo quy định của pháp luật. Vì vậy, đồng chí đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, cân nhắc bỏ tiêu chí “có bản lĩnh chính trị vững vàng” khỏi quy định về tiêu chuẩn luật sư, đồng thời tập trung vào những tiêu chuẩn rõ ràng, minh bạch, gắn trực tiếp với yêu cầu về đạo đức, năng lực và trách nhiệm nghề nghiệp.

Tăng cường bảo vệ trẻ em trong hoạt động nuôi con nuôi

Thảo luận về dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), đồng chí Võ Tiến Nghị, Thiếu tướng, Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đề nghị quy định việc cho trẻ em làm con nuôi ở nước ngoài chỉ được thực hiện sau khi đã tìm kiếm, thông báo và xem xét gia đình thay thế trong nước nhưng không có người đủ điều kiện, phù hợp và tự nguyện nhận nuôi, trừ trường hợp nhận con nuôi đích danh theo quy định của Luật.

Đồng chí Võ Tiến Nghị, Thiếu tướng, Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng thảo luận - Ảnh: CTV

Đồng chí đề nghị bổ sung 1 khoản: "4a. Việc xác định trẻ em không được nhận làm con nuôi trong nước phải được lập thành hồ sơ, trong đó thể hiện rõ thời gian thông báo, phạm vi thông báo, số lượng người đăng ký, kết quả đánh giá và lý do không lựa chọn gia đình trong nước". Theo đồng chí, quy định này sẽ tạo căn cứ kiểm tra, giám sát, hạn chế việc chuyển hồ sơ ra nước ngoài quá sớm, bảo đảm nguyên tắc ưu tiên gia đình Việt Nam và minh bạch quá trình giới thiệu trẻ em làm con nuôi.

Về Điều 5 (Các hành vi bị cấm), đại biểu đề xuất chỉnh lý khoản 1, Điều 5 thành: “1. Lợi dụng việc nuôi con nuôi để trục lợi; mua bán, trao đổi trẻ em; bóc lột sức lao động; xâm hại tình dục; bạo lực, ngược đãi, hành hạ, bỏ mặc, xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc gây tổn hại về thể chất, tinh thần đối với trẻ em; ép buộc, đe dọa, mua chuộc người có quyền đồng ý cho trẻ em làm con nuôi; chiếm đoạt giấy tờ, tài sản hoặc lợi ích hợp pháp của trẻ em; hoặc thực hiện hành vi khác bị pháp luật nghiêm cấm".

Theo đồng chí, quy định này góp phần bảo vệ trẻ em trước nguy cơ mua bán, bắt cóc, xâm hại, bạo lực, bỏ mặc và bóc lột. Đại biểu cũng đề nghị thống nhất giữa các hành vi bị nghiêm cấm trong dự thảo Luật và các hành vi bị xử phạt hành chính, nhất là hành vi lợi dụng việc cho, nhận hoặc giới thiệu trẻ em làm con nuôi để trục lợi, bóc lột sức lao động hoặc làm sai lệch giấy tờ.

Đồng chí cho rằng, ngoài hành vi giả mạo, sửa chữa giấy tờ, làm sai lệch hồ sơ nuôi con nuôi, cần bổ sung các hành vi sử dụng giấy tờ giả, che giấu hoặc cung cấp thông tin sai sự thật, giả mạo sự đồng ý của cha mẹ đẻ, người giám hộ hoặc trẻ em và can thiệp dữ liệu điện tử, bảo đảm bao quát các hành vi vi phạm trong thực tiễn. Theo đồng chí, việc quy định đầy đủ các hành vi này sẽ bảo đảm thống nhất giữa điều cấm của Luật và các hành vi bị xử phạt hành chính, tăng tính chặt chẽ trong thực thi.

Tham gia thảo luận về dự thảo Luật Nuôi con nuôi, đồng chí Ly Kiều Vân, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định tại Điều 8 theo hướng làm rõ yêu cầu kết nối, cập nhật và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan có thẩm quyền; đồng thời phân định rõ trách nhiệm trong quản lý, khai thác và kiểm tra tính chính xác của thông tin, bảo đảm an toàn dữ liệu và quyền riêng tư của trẻ em, cha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi.

Đồng chí Ly Kiều Vân, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy thảo luận - Ảnh: CTV

Đồng chí Ly Kiều Vân đề nghị việc ứng dụng công nghệ thông tin cần gắn với đơn giản hóa thủ tục hành chính, hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin, giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu mà cơ quan nhà nước được phép khai thác. Đồng thời, cần cập nhật dữ liệu kịp thời để phục vụ xác minh nguồn gốc trẻ em, giải quyết hồ sơ và theo dõi sau khi nhận nuôi con nuôi.

Về việc theo dõi sau khi nhận nuôi con nuôi tại Điều 22, đồng chí Ly Kiều Vân đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung cơ chế tiếp nhận, xử lý thông tin bất thường và phối hợp can thiệp khi phát hiện trẻ có nguy cơ bị bạo lực, bỏ mặc, thiếu sự chăm sóc hoặc bị xâm hại. Công tác theo dõi, hỗ trợ sau nhận nuôi cần được thực hiện thực chất, hiệu quả, phù hợp với từng trường hợp, đồng thời bảo đảm quyền riêng tư và bảo mật thông tin của trẻ em, cha mẹ nuôi và cha mẹ đẻ.

Về vai trò của người làm công tác xã hội tại Điều 24, đồng chí đề nghị bảo đảm sự tham gia thực chất của đội ngũ này, không chỉ giới hạn ở những trường hợp quy định tại khoản 3, Điều 24. Đồng chí đánh giá cao việc dự thảo Luật dành riêng một điều quy định vai trò của người làm công tác xã hội trong tư vấn tâm lý, xã hội; đánh giá hoàn cảnh; hỗ trợ trẻ em; theo dõi quá trình hòa nhập và hỗ trợ con nuôi tìm về nguồn gốc. Theo đồng chí, đây là định hướng cần thiết, bởi giải quyết việc nuôi con nuôi không chỉ dừng ở kiểm tra hồ sơ, điều kiện pháp lý mà còn liên quan trực tiếp đến tâm lý, tình cảm và sự phát triển lâu dài của trẻ.

Đồng chí Ly Kiều Vân đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục làm rõ điều kiện, phạm vi tham gia, trách nhiệm phối hợp và cơ chế hỗ trợ đối với người làm công tác xã hội, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả khi triển khai, lấy quyền và lợi ích tốt nhất của trẻ em làm trung tâm.