Doanh nghiệp chủ động, tránh rủi ro nộp chậm tờ khai

Những tháng đầu năm là cao điểm của công tác quyết toán thuế thu nhập cá nhân. Các doanh nghiệp cần chủ động trong việc kê khai, tránh rủi ro nộp chậm tờ khai trong quá trình thực hiện quyết toán.

Mức giảm trừ gia cảnh thực hiện theo quy định cũ

Thông tin về những nội dung quan trọng đối với kỳ quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2025, bà Lê Thị Chinh - Phó Trưởng ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế, Bộ Tài chính) cho biết, mức giảm trừ gia cảnh được xác định theo quy định tại Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14 ngày 2/6/2020 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Cụ thể: mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm); mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng.

Kể từ kỳ tính thuế năm 2026 (từ ngày 1/1/2026), mức giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh theo Nghị quyết số 110/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, thay thế quy định hiện hành tại Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14. Theo đó, mức giảm trừ gia cảnh mới đối với người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm); mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.

Công chức Thuế tỉnh Điện Biên hỗ trợ người nộp thuế thực hiện thủ tục hành chính thuế. Ảnh: Đức Thanh

Công chức Thuế tỉnh Điện Biên hỗ trợ người nộp thuế thực hiện thủ tục hành chính thuế. Ảnh: Đức Thanh

Việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh này có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 và được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, giúp tăng ngưỡng thu nhập được miễn thuế và giảm bớt nghĩa vụ thuế của người nộp thuế trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và thu nhập bình quân tăng lên.

Về biểu thuế, đối với kỳ quyết toán năm 2025, theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 04/2007/QH12, thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần gồm 7 bậc thuế, lần lượt là: 5%, 10%, 15%, 20%, 25%, 30% và 35%. Phần thu nhập tính thuế theo tháng cũng được tính lần lượt là: từ 5 triệu đồng; trên 5 đến 10 triệu đồng; trên 10 đến 18 triệu đồng; trên 18 đến 32 triệu đồng; trên 32 đến 52 triệu đồng; trên 52 đến 80 triệu đồng và trên 80 triệu đồng.

Đối với kỳ tính thuế năm 2026, kể từ ngày 1/1/2026, theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần gồm 5 bậc thuế, lần lượt là: 5%, 10%, 20%, 30% và 35%. Phần thu nhập tính thuế theo tháng cũng được tính lần lượt là: đến 10 triệu đồng; trên 10 đến 30 triệu đồng; trên 30 đến 60 triệu đồng; trên 60 đến 100 triệu đồng và trên 100 triệu đồng.

eTax Mobile giúp tra thông tin thu nhập và nghĩa vụ thuế

Thông tin thêm về những trường hợp phải thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân, bà Lê Thị Chinh cho biết, theo quy định, tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiền công có trách nhiệm khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân không phân biệt có phát sinh khấu trừ thuế hay không phát sinh khấu trừ thuế và quyết toán thuế thu nhập cá nhân thay cho cá nhân có ủy quyền.

Trường hợp tổ chức, cá nhân trả thu nhập giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động, chấm dứt hợp đồng hoặc tổ chức lại doanh nghiệp thì phải khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân đến thời điểm giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động, chấm dứt hợp đồng hoặc tổ chức lại doanh nghiệp.

Chủ động kê khai và nên nộp hồ sơ sớm

"Trước thời điểm quyết toán, số lượng hồ sơ nộp tăng cao, tập trung vào những ngày cuối cùng của thời hạn nộp, có thể dẫn đến tình trạng quá tải hệ thống hoặc chậm xử lý hồ sơ, do đó, doanh nghiệp cần chủ động trong việc kê khai và tránh rủi ro nộp chậm tờ khai, đề nghị cá nhân, tổ chức trả thu nhập thực hiện nộp hồ sơ sớm, không chờ đến sát thời hạn".

Bà Lê Thị Chinh - Phó Trưởng ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế, Bộ Tài chính)

Đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công từ hai nơi trở lên mà không đáp ứng điều kiện được ủy quyền quyết toán theo quy định thì phải trực tiếp khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân với cơ quan thuế nếu có số thuế phải nộp thêm hoặc có số thuế nộp thừa đề nghị hoàn hoặc bù trừ vào kỳ khai thuế tiếp theo.

Cá nhân có mặt tại Việt Nam tính trong năm dương lịch đầu tiên dưới 183 ngày, nhưng tính trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam là từ 183 ngày trở lên thì năm quyết toán đầu tiên là 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam.

Cá nhân là người nước ngoài kết thúc hợp đồng làm việc tại Việt Nam khai quyết toán thuế với cơ quan thuế trước khi xuất cảnh. Trường hợp cá nhân chưa làm thủ tục quyết toán thuế với cơ quan thuế thì thực hiện ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập hoặc tổ chức, cá nhân khác quyết toán thuế theo quy định về quyết toán thuế đối với cá nhân. Trường hợp tổ chức trả thu nhập hoặc tổ chức, cá nhân khác nhận ủy quyền quyết toán thì phải chịu trách nhiệm về số thuế thu nhập cá nhân phải nộp thêm hoặc được hoàn trả số thuế nộp thừa của cá nhân.

Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công được trả từ nước ngoài và cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công được trả từ các tổ chức quốc tế, Đại sứ quán, Lãnh sự quán chưa khấu trừ thuế trong năm thì cá nhân phải quyết toán trực tiếp với cơ quan thuế, nếu có số thuế phải nộp thêm hoặc có số thuế nộp thừa đề nghị hoàn hoặc bù trừ vào kỳ khai thuế tiếp theo.

Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công đồng thời thuộc diện xét giảm thuế do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo ảnh hưởng đến khả năng nộp thuế thì không ủy quyền cho tổ chức, cá nhân trả thu nhập quyết toán thuế thay, mà phải trực tiếp khai quyết toán với cơ quan thuế theo quy định.

Theo bà Lê Thị Chinh, cá nhân cài đặt, sử dụng ứng dụng eTax Mobile có thể tra cứu thông tin thu nhập và nghĩa vụ thuế đã được tổ chức trả thu nhập kê khai trong năm; trên cơ sở đó, hệ thống hỗ trợ xác định cá nhân có thuộc diện phải trực tiếp quyết toán thuế thu nhập cá nhân hay không.

Theo quy định, năm nay, hạn chót nộp hồ sơ quyết toán thuế đối với tổ chức, doanh nghiệp thực hiện quyết toán thay cho người lao động là ngày 31/3. Đối với cá nhân tự thực hiện quyết toán, thời hạn nộp hồ sơ theo quy định là ngày 30/4. Tuy nhiên, do trùng kỳ nghỉ lễ, nên thời hạn thực tế được tính đến ngày 2/5/2026.

Gộp thủ tục, người nộp thuế chỉ cần thực hiện đăng ký thuế cho người phụ thuộc

Ngày 3/2/2026, Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 216/QĐ-BTC (Quyết định 216) về việc công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ trong lĩnh vực quản lý thuế thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài chính. Quyết định này được ban hành với mục tiêu đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người nộp thuế trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

Trước đây, để được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc, người nộp thuế phải thực hiện hai thủ tục riêng biệt gồm: đăng ký thuế đối với người phụ thuộc; đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc.

Hai thủ tục này đều yêu cầu người nộp thuế kê khai các thông tin giống nhau về người phụ thuộc như căn cước công dân, quan hệ với người nộp thuế…, dẫn đến việc kê khai trùng lặp thông tin, phát sinh thủ tục.

Trên cơ sở rà soát và cải cách thủ tục hành chính, Cục Thuế đã đề xuất gộp hai thủ tục nói trên thành một, theo đó bãi bỏ thủ tục đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc như một thủ tục hành chính độc lập. Người nộp thuế chỉ cần thực hiện đăng ký thuế cho người phụ thuộc và thông tin này đồng thời được sử dụng để xác định giảm trừ gia cảnh khi quyết toán thuế.

Việc điều chỉnh này giúp giảm bớt một thủ tục hành chính không cần thiết, tạo thuận lợi cho người nộp thuế. Theo đó, người nộp thuế vẫn phải thực hiện đăng ký người phụ thuộc theo quy định để được tính giảm trừ gia cảnh. Tuy nhiên, thủ tục đăng ký giảm trừ gia cảnh riêng biệt đã được bãi bỏ, tránh việc người nộp thuế phải thực hiện hai bước như trước đây.

Văn Tuấn

Nguồn Thời báo Tài chính: https://thoibaotaichinhvietnam.vn/doanh-nghiep-chu-dong-tranh-rui-ro-nop-cham-to-khai-193633-193633.html