Doanh nghiệp hiến kế để Đồng Nai tăng trưởng xanh

Sản xuất hàng dệt may xuất khẩu tại Công ty TNHH Saitex International Đồng Nai (Khu công nghiệp Amata, phường Long Bình). Amata là một trong 3 khu công nghiệp của cả nước tham gia Dự án thí điểm triển khai Khu công nghiệp sinh thái Việt Nam theo hướng tiếp cận Chương trình Khu công nghiệp sinh thái toàn cầu.

Đã có nhiều chuyên gia, doanh nghiệp (DN) và nhà quản lý chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi quan điểm và đề xuất giải pháp góp phần hỗ trợ tỉnh hiện thực hóa mục tiêu kép nói trên.

Khi doanh nghiệp vào cuộc

Khoảng 2 năm trở lại đây, Đồng Nai đã tổ chức không ít hội nghị, hội thảo về tăng trưởng xanh, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Tại các sự kiện này, nhiều ý kiến thiết thực từ các chuyên gia, nhà khoa học, DN đã được đề xuất nhằm làm rõ hướng đi và giải pháp thực hiện.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, tại một hội thảo diễn ra cuối tháng 12-2025 cho rằng: Đồng Nai có nhiều lợi thế nổi trội để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng tái tạo. Trước hết, tỉnh có số lượng khu công nghiệp (KCN) lớn, tỷ lệ lấp đầy cao, là điều kiện thuận lợi để lắp đặt điện mặt trời. Tỉnh nằm trong nhóm địa phương có số giờ nắng và bức xạ mặt trời khá cao, là lợi thế thu hút đầu tư dự án năng lượng tái tạo. Một lý do khác là thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn môi trường và phát thải.

Từ những phân tích trên, ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng: Đồng Nai cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng ổn định, rõ ràng; tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho phát triển điện mặt trời mái nhà trong KCN, đồng thời gắn phát triển năng lượng tái tạo với lộ trình chuyển đổi KCN theo mô hình xanh, sinh thái.

Tại một tọa đàm do Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai tổ chức trước đó, đại diện Tập đoàn Nestlé cho biết, DN đang tập trung nguồn lực vào 2 nhóm hành động chính nhằm thực hiện cam kết phát triển bền vững và giảm phát thải. Nhóm thứ nhất là thúc đẩy chuyển đổi canh tác theo hướng nông nghiệp tái sinh, triển khai các dự án trồng cây xanh nông - lâm kết hợp trong chuỗi sản xuất cà phê bền vững. Nhóm thứ hai là giảm thiểu tối đa phát thải ra môi trường trong quá trình sản xuất.

Tập đoàn Nestlé kiến nghị tỉnh sớm ban hành các hướng dẫn cụ thể về kiểm kê phát thải khí nhà kính; đo lường, báo cáo và thẩm định kết quả giảm phát thải, qua đó giúp DN chủ động hơn trong lộ trình chuyển đổi xanh. Đồng thời cần có các cơ chế khuyến khích DN đầu tư vào các chương trình, dự án giảm phát thải; tăng cường đối thoại, lắng nghe ý kiến từ cộng đồng DN để chính sách sát thực tiễn hơn.

Nhiều đối tác nước ngoài cũng quan tâm, mong muốn đồng hành cùng Đồng Nai trong lộ trình tăng trưởng xanh.

Ông Koizumi Yoji, Giám đốc Ban Xúc tiến thành phố Tương lai, Cục Quy hoạch đô thị thành phố Kobe (Nhật Bản) cho biết: Kobe hiện tập trung giảm phát thải ở 3 lĩnh vực chính gồm: công nghiệp, hộ gia đình và dịch vụ kinh doanh gắn với 6 nhóm giải pháp trọng tâm: chuyển đổi lối sống khử carbon, phát triển năng lượng hydro, phổ cập xe điện, mở rộng năng lượng tái tạo, khử carbon trong công nghiệp và hấp thụ, cố định CO₂. Thành phố Kobe sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và tăng cường hợp tác với Đồng Nai trong phát triển công nghệ, hạ tầng và các mô hình phát thải carbon thấp.

Trong lĩnh vực công nghệ môi trường, ông Jiang Ziho, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Công nghệ môi trường Bích Nặc Giang Tô (Trung Quốc) cho biết: DN có thế mạnh về xử lý nước thải, giảm phát thải trong nông nghiệp, phát triển KCN xanh và mô hình kinh tế tuần hoàn. DN mong muốn hợp tác với Đồng Nai trong nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng công nghệ môi trường, đặc biệt tại các KCN nhằm tuần hoàn chất thải, giúp tiết kiệm tài nguyên và giảm ô nhiễm môi trường.

Lĩnh vực kinh tế trụ cột tiên phong

Là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước, đây cũng là lĩnh vực tỉnh xác định tiên phong trong lộ trình giảm phát thải và thúc đẩy tăng trưởng xanh. Để cụ thể hóa mục tiêu này, đầu năm 2024, UBND tỉnh đã ban hành Đề án Giảm thiểu khí carbon đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, cùng kế hoạch triển khai các hợp phần của đề án.

Ông Phạm Việt Phương, Phó Trưởng ban phụ trách Ban Quản lý các KCN, khu kinh tế tỉnh cho biết: Đơn vị đang xây dựng kế hoạch chuyển đổi các KCN hiện hữu theo hướng KCN xanh, KCN sinh thái đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Trên cơ sở kế hoạch này và đề án giảm phát thải nói trên, tỉnh hướng tới hình thành hệ thống KCN xanh, sinh thái, tích hợp chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Qua đó, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Hà chia sẻ, giai đoạn 2026-2030, Đồng Nai đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, trong đó công nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ cột. Vì vậy, phát triển công nghiệp theo hướng xanh, bền vững không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là nền tảng để tỉnh vừa tăng trưởng nhanh vừa thực hiện hiệu quả cam kết giảm phát thải theo tinh thần COP26.

Theo định hướng này, tỉnh sẽ rà soát, phân loại các KCN hiện hữu để xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp, ưu tiên những KCN có hạ tầng tương đối đồng bộ, tỷ lệ lấp đầy cao và có nhiều DN sẵn sàng tham gia quá trình chuyển đổi xanh. Đối với các KCN mới, tiêu chí xanh, sinh thái sẽ được lồng ghép ngay từ khâu quy hoạch, lựa chọn nhà đầu tư hạ tầng đến thu hút dự án thứ cấp. Cùng với đó, các dự án sử dụng công nghệ lạc hậu, tiêu hao nhiều năng lượng, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm cao sẽ được sàng lọc chặt chẽ, thay vào đó là ưu tiên các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp xanh và các dự án có cam kết rõ ràng về bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính.

Tỉnh coi trọng ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý môi trường công nghiệp. Cụ thể là thúc đẩy áp dụng hệ thống giám sát tự động đối với nước thải, khí thải tại các KCN; từng bước hình thành cơ sở dữ liệu môi trường số, phục vụ công tác quản lý, dự báo và cảnh báo sớm rủi ro ô nhiễm. Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng huy động các nguồn lực tài chính xanh cho các dự án tiết kiệm năng lượng, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn và công nghệ môi trường, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng xanh trong dài hạn.

Hoàng Lộc