Doanh nghiệp kiến nghị kéo dài tạm ngưng Nghị định 46 về an toàn thực phẩm

Doanh nghiệp lo ngại vướng mắc chưa được tháo gỡ

Kiến nghị trên được Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) gửi Thủ tướng Chính phủ, tổng hợp từ ý kiến của hơn 200 đại biểu tham dự trực tiếp và hơn 1.000 đại biểu tham gia trực tuyến tại hội thảo về tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện chính sách an toàn thực phẩm, cùng với phản ánh của nhiều hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp sản xuất, chế biến thực phẩm.

Xe container tập kết tại cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy, Tuyên Quang. Ảnh: Biện Luân

Theo VCCI, cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP tạm ngưng hiệu lực thi hành một số quy định của Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 đến hết ngày 15/4/2026. Quyết định này được cho là đã góp phần tháo gỡ những ách tắc cấp bách tại các cửa khẩu và cảng biển, qua đó giúp hoạt động sản xuất, kinh doanh và chuỗi cung ứng không bị gián đoạn.

Tuy nhiên, thời hạn tạm ngưng đang đến gần, trong khi nhiều vướng mắc cốt lõi trong quá trình triển khai chính sách có thể chưa được xử lý triệt để. “Cộng đồng doanh nghiệp rất lo ngại rằng nếu các vướng mắc cốt lõi không được giải quyết trước ngày 15/4/2026, những hậu quả nghiêm trọng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh có thể tái diễn”, VCCI cho biết.

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến từ các hiệp hội và doanh nghiệp, VCCI đã báo cáo Chính phủ về những khó khăn phát sinh trong quá trình thực thi các quy định mới về quản lý an toàn thực phẩm.

Từ đó, tổ chức này kiến nghị Chính phủ xem xét kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực của Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được Quốc hội thông qua và có hiệu lực. Trong thời gian chuyển tiếp, doanh nghiệp đề xuất tiếp tục áp dụng Nghị định số 15/2018/NĐ-CP, cơ chế quản lý đang được đánh giá là ổn định và quen thuộc với cộng đồng doanh nghiệp.

Theo các doanh nghiệp, đề xuất này không chỉ xuất phát từ những vướng mắc trong quá trình thực thi mà còn liên quan đến bối cảnh ban hành chính sách. Cụ thể, Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 được ban hành trong khi Luật An toàn thực phẩm đang trong quá trình sửa đổi. Nếu các quy định mới được áp dụng trong thời gian ngắn rồi sau đó tiếp tục thay đổi theo các văn bản hướng dẫn thi hành luật sửa đổi, môi trường pháp lý có thể bị xáo trộn, đồng thời làm gia tăng chi phí tuân thủ đối với doanh nghiệp.

Trong khi đó, việc kéo dài thời gian tạm ngưng sẽ giúp bảo đảm sự ổn định của hệ thống pháp lý, hạn chế phát sinh chi phí tuân thủ trong thời gian ngắn và tạo điều kiện xây dựng hệ thống quy định mới đồng bộ, khả thi hơn khi Luật An toàn thực phẩm sửa đổi được ban hành.

Đề xuất nhiều giải pháp giảm áp lực thủ tục

Trong trường hợp Chính phủ quyết định tiếp tục áp dụng Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 sau ngày 15/4/2026, VCCI cho rằng cần khẩn trương xử lý một số nội dung nhằm giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình thực thi.

Theo đó, VCCI đề xuất khôi phục cơ chế miễn thủ tục công bố và kiểm tra nhà nước đối với nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, bao bì và dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chỉ phục vụ sản xuất nội bộ, không tiêu thụ trên thị trường trong nước.

Đồng thời, cần mở rộng điều khoản chuyển tiếp, bao gồm cả các sản phẩm và nguyên liệu trước đây được miễn thủ tục tự công bố theo Nghị định 15. Theo kiến nghị, doanh nghiệp nên được tiếp tục thực hiện và điều chỉnh hồ sơ tự công bố theo quy trình của Nghị định này trong thời gian chuyển tiếp.

VCCI cũng đề nghị công nhận giá trị tương đương của các chứng nhận quốc tế còn hiệu lực như FSSC 22000, HACCP, ISO 22000, BRC và IFS thay cho Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Doanh nghiệp có các chứng nhận này có thể tiếp tục sử dụng cho đến khi hoàn tất thủ tục xin cấp giấy chứng nhận mới theo quy định.

Một kiến nghị khác là áp dụng cơ chế thông quan trước, kiểm tra sau đối với các lô hàng nhập khẩu của doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt; cho phép đưa hàng về kho của doanh nghiệp hoặc kho ngoại quan để bảo quản trong thời gian chờ kết quả kiểm tra. Song song đó, cần quy định rõ tổng thời gian kiểm tra, bao gồm cả thời gian kiểm nghiệm, nhằm bảo đảm tính minh bạch và giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Đáng chú ý, VCCI cũng kiến nghị Chính phủ chỉ đạo đánh giá toàn diện năng lực của hệ thống kiểm nghiệm thực phẩm quốc gia trước khi triển khai đầy đủ các quy định của Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13, nhằm bảo đảm các chính sách khi đi vào thực thi phù hợp với năng lực của hệ thống quản lý và không gây gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Hà Lan