Doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa phải xây dựng phương án sử dụng lao động

Ảnh minh họa: Thu Hằng.

Bộ Nội vụ đã ban hành Thông tư số 30/2026/TT-BNV hướng dẫn thực hiện chính sách lao động khi cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp, có hiệu lực từ ngày 30/10/2026.

Thông tư số 30/2026/TT-BNV, đã nêu rõ việc doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ khi thực hiện cổ phần hóa, chuyển đổi thành công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách phải xây dựng phương án sử dụng lao động theo quy định tại Điều 44 Bộ luật Lao động.

Theo quy trình hướng dẫn ban hành kèm theo Thông tư số 30, đối với doanh nghiệp cổ phần hóa, doanh nghiệp cần tiến hành rà soát, chốt danh sách lao động tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp, bao gồm: người lao động đang làm việc theo hợp đồng lao động; người đang phải ngừng việc (được trả lương hoặc không được trả lương); đang nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau, thai sản, chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; đang nghỉ không hưởng lương; đang tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động; người lao động của doanh nghiệp được cử làm đại diện phần vốn tại doanh nghiệp khác.

Doanh nghiệp cổ phần hóa cũng cần rà soát cơ cấu tổ chức, hệ thống định mức, các vị trí chức danh công việc trong từng tổ, đội, phân xưởng, phòng, ban và định hướng chiến lược phát triển doanh nghiệp sau khi thực hiện cổ phần hóa.

Việc này giúp tiến hành phân loại toàn bộ người lao động tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp; dự kiến thời điểm người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, dự kiến thời điểm người lao động nghỉ hưu.

Trên cơ sở đó, doanh nghiệp lập danh sách người lao động được tiếp tục sử dụng, hoặc được đào tạo lại để tiếp tục sử dụng, hoặc được chuyển sang làm việc không trọn thời gian ở doanh nghiệp sau khi chuyển thành công ty cổ phần.

Việc lập danh sách cũng được tiến hành với người lao động nghỉ hưu theo quy định pháp luật bảo hiểm xã hội; người lao động chấm dứt hợp đồng lao động; người lao động không thể bố trí được việc làm và phải chấm dứt hợp đồng lao động hoặc phải nghỉ việc (người lao động dôi dư).

Trên cơ sở các danh sách lao động đã lập, doanh nghiệp tính toán chế độ, chính sách đối với người lao động và dự toán kinh phí theo quy định pháp luật lao động, và quy định về chính sách lao động dôi dư theo quy định tại Nghị định số 97/2022/NĐ-CP quy định chính sách đối với người lao động dôi dư khi chuyển đổi sở hữu sắp xếp lại công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Hồ sơ đề nghị phê duyệt phương án sử dụng lao động được gửi đến cơ quan đại diện chủ sở hữu theo hình thức trực tuyến hoặc qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tiếp. Trong hồ sơ này cần bao gồm: Văn bản đề nghị phê duyệt phương án sử dụng lao động; dự thảo phương án sử dụng lao động; biên bản đối thoại tại nơi làm việc về phương án sử dụng lao động; và tài liệu chứng minh liên quan đến phương án sử dụng lao động (nếu có).

Trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đề nghị phê duyệt phương án sử dụng lao động đầy đủ, hợp lệ của doanh nghiệp, cơ quan đại diện chủ sở hữu có trách nhiệm xem xét, quyết định phê duyệt phương án sử dụng lao động.

Trường hợp không phê duyệt phương án sử dụng lao động, cơ quan đại diện chủ sở hữu có văn bản trả lời doanh nghiệp và nêu rõ lý do.

Sau khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa, doanh nghiệp xác định thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động; rà soát danh sách và chế độ, chính sách của từng người lao động. Đồng thời, thông báo công khai cho người lao động biết trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày phương án sử dụng lao động được phê duyệt.

Trường hợp có sự thay đổi so với phương án sử dụng lao động đã được phê duyệt, doanh nghiệp tính toán lại chế độ, chính sách của người lao động và trình cơ quan đại diện chủ sở hữu phê duyệt điều chỉnh.