Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể vay vốn bằng tài sản số, tài sản ảo, quyền sở hữu trí tuệ
Bộ Tài chính đề xuất cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể vay vốn bằng nhiều loại tài sản bảo đảm mới như: tài sản số, tài sản ảo, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản vô hình, quyền tài sản hay tài sản hình thành trong tương lai...
Đây là đề xuất mới của Bộ Tài chính tại dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) đang được lấy ý kiến rộng rãi.
Theo Bộ Tài chính, hiện nay phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn khi tiếp cận tín dụng do thiếu tài sản bảo đảm hữu hình, quy mô vốn nhỏ, năng lực tài chính hạn chế và khả năng chống chịu yếu trước biến động thị trường.
Trong khi đó, khu vực này lại chiếm hơn 98% tổng số doanh nghiệp của nền kinh tế nhưng tỷ trọng dư nợ tín dụng chỉ dao động khoảng 19-20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế.
Do đó, Dự thảo đề xuất bổ sung cơ chế khuyến khích các tổ chức tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vay trên cơ sở đa dạng hóa hình thức bảo đảm tiền vay thay vì chỉ bằng các tài sản hữu hình như bất động sản.
Theo đó, tài sản thế chấp của doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể là tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản vô hình, tài sản số, tài sản ảo và tài sản hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
Cơ quan soạn thảo cho rằng đây là giải pháp nhằm khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp công nghệ, startup đổi mới sáng tạo, nhóm doanh nghiệp có nhiều tài sản trí tuệ nhưng ít tài sản hữu hình có thêm cơ hội tiếp cận tín dụng.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể thế chấp bằng nhiều loại tài sản vô hình
Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề xuất nhiều cơ chế hỗ trợ đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa kinh doanh theo hướng bền vững. Cụ thể, nhóm doanh nghiệp này sẽ được ưu tiên tiếp cận tín dụng, bảo lãnh tín dụng, vốn mồi và các nguồn tài trợ; được hỗ trợ lãi suất đối với các dự án xanh, dự án kinh tế tuần hoàn; hưởng ưu đãi thuế cho hoạt động bảo vệ môi trường; áp dụng cơ chế khấu hao nhanh đối với tài sản phục vụ chuyển đổi xanh, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải.
Ngoài hỗ trợ tài chính, doanh nghiệp còn được hỗ trợ tư vấn, chứng nhận tiêu chuẩn phát triển bền vững, xây dựng báo cáo ESG, đo lường phát thải và chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh.
Theo Bộ Tài chính, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động mạnh, chuỗi cung ứng tái cấu trúc và các tiêu chuẩn xanh, số hóa, truy xuất nguồn gốc ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc, doanh nghiệp nhỏ và vừa đang chịu áp lực lớn về vốn, công nghệ, quản trị và khả năng tiếp cận thị trường.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy nhiều quốc gia đang chuyển dần từ chính sách hỗ trợ dàn trải sang hỗ trợ có trọng tâm, dựa trên dữ liệu và hiệu quả đầu ra, đồng thời thúc đẩy các công cụ tài chính mới, nền tảng số dùng chung và cơ chế kết nối doanh nghiệp với chuỗi giá trị toàn cầu.
Bối cảnh đó đặt ra yêu cầu hoàn thiện pháp luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng minh bạch, dễ tiếp cận, chi phí tuân thủ thấp, đồng bộ với yêu cầu phát triển xanh, phát triển số và đổi mới sáng tạo.
Ngoài ra, một điểm đáng chú ý nữa của Dự thảo là đề xuất nới tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng chỉ sử dụng tiêu chí tổng số lao động bình quân năm và tổng doanh thu của năm trước liền kề, trong khi bỏ tiêu chí về vốn.
Các tiêu chí cũng mở rộng hơn, với số lao động bình quân năm không quá 300 người (theo quy định hiện hành là không quá 200 người) và có tổng doanh thu của năm trước liền kề không quá 400 tỷ đồng (tăng so với quy định hiện tại là 300 tỷ đồng).
Tuy nhiên, để đảm bảo trách nhiệm tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp, dự thảo Luật bổ sung quy định chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo hiểm xã hội với người lao động.
Bộ Tài chính cho biết dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) dự kiến được trình Quốc hội xem xét vào kỳ họp tháng 10 tới. Nếu được thông qua, luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.











