Doanh nghiệp và thách thức khi AI trở thành lực lượng lao động mới

Tác động của AI Agent và sự chuyển dịch doanh nghiệp

Các chuyên gia nhấn mạnh, sự xuất hiện của AI đã làm thay đổi sâu sắc con người, quy trình, dữ liệu của chính tổ chức, doanh nghiệp. Ảnh: Hương Giang

Theo các chuyên gia, 10 năm trước, ở làn sóng chuyển đổi số, doanh nghiệp bắt đầu rời khỏi giấy tờ, bảng tính và email để bước lên những nền tảng số. Khái niệm Software-as-a-Service (SaaS - phần mềm như một dịch vụ) trở thành một thế hệ công nghệ mới, giúp dữ liệu được kết nối, quy trình được chuẩn hóa và con người có thể cộng tác hiệu quả hơn.

Chuyển đổi số giúp các tổ chức, doanh nghiệp vận hành trên nền tảng số, với hiệu suất công việc tăng cao và trở thành ưu tiên của hầu hết doanh nghiệp để phát triển bền vững.

Thế nhưng, sự xuất hiện của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong hơn 2 năm qua mở ra một thời kỳ của rất nhiều mô hình mới. Claude Code, OpenAI và vô số các mô hình khác nhau đang tác động sâu sắc đến con người, quy trình, dữ liệu của tổ chức, doanh nghiệp.

Cũng trong 2 năm qua, gần như toàn bộ ngành phần mềm doanh nghiệp đều đang tự làm mới mình. Những cái tên từng định nghĩa kỷ nguyên SaaS giờ đây đều nói nhiều hơn về AI Agent, Copilot hay những mô hình vận hành hoàn toàn mới. Không phải vì SaaS đã thất bại, mà bởi AI đang đặt ra những yêu cầu mà thế hệ phần mềm trước đây chưa từng được thiết kế để giải quyết.

Theo ông Phạm Kim Hùng, nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Base Enterprise (Base.vn), điểm khác biệt lớn của năm 2026 so với 10 năm trước là lần đầu tiên trong lịch sử, loài người phải đối mặt với thách thức vô cùng lớn từ sự xuất hiện của AI Agent (tác nhân AI) - những thực thể thông minh hơn, nhớ nhiều hơn. Điều này buộc con người phải suy nghĩ lại xem liệu những cấu trúc doanh nghiệp được xây dựng trong hàng chục năm qua còn phù hợp hay không.

Nhưng cùng lúc đó, một câu hỏi lớn cũng xuất hiện. Nếu trước đây phần mềm được xây dựng để giúp con người làm việc tốt hơn, thì điều gì sẽ xảy ra khi doanh nghiệp bắt đầu có thêm một lực lượng lao động mới là AI? Đây sẽ là câu chuyện về cách doanh nghiệp sẽ được tổ chức và vận hành trong 10 năm tới.

Kiến trúc mới cho kỷ nguyên con người và AI cùng làm việc

Đại diện tổ chức, doanh nghiệp quan tâm tới các nền tảng, giải pháp công nghệ về quản trị, vận hành... Ảnh: T.H

Theo các chuyên gia, kiến trúc giúp con người và AI làm việc cùng nhau cần đáp ứng ba tính chất: AI phải tạo ra kết quả chứ không chỉ là thứ thời trang bên ngoài; phải vận hành liên tục để phục vụ người lao động hằng ngày; và phải có khả năng đánh giá hiệu quả, cải tiến giống như cách con người tạo ra giá trị hằng ngày.

Nhìn lại lịch sử công nghệ hơn 20 năm trước, Jeff Bezos (CEO Amazon) từng đưa ra một mệnh lệnh, mọi thứ tại Amazon đều phải là một dịch vụ; hãy thực hiện điều đó, nếu không bạn sẽ thất bại. Thời điểm đó, hệ thống lớn của Amazon phục vụ hàng triệu người, vốn là một khối nguyên bản gắn kết chặt chẽ (orders, payment,...). Khi một khối như order (đặt hàng) thay đổi, nó buộc khối payment (thanh toán) phải thay đổi theo, dẫn đến việc toàn bộ hệ thống vỡ tung, hiện tượng này gọi là liên kết chặt chẽ và xung đột. Cách vận hành doanh nghiệp hiện tại cũng tương tự như vậy, khi mọi thứ liên kết chặt chẽ và việc thay đổi một chỗ sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống.

Chính vì lý do đó, Service-Oriented Architecture (SOA-kiến trúc hướng dịch vụ) đã ra đời và trở thành tiêu chuẩn cho toàn bộ ngành công nghệ, được áp dụng bởi tất cả các công ty lớn như Amazon, AWS, Google, Microsoft và Facebook.

Kiến trúc dịch vụ này dựa trên ba nguyên tắc căn bản: Định danh rõ ràng xem ai làm gì và nhiệm vụ cụ thể là gì; khả năng thực hiện (làm được gì) với việc khai báo chính xác những gì một cụm nhiệm vụ có thể làm mà không quan trọng làm cho ai; cách thức vận hành bên trong không bắt buộc phải cố định, nhưng mọi dịch vụ đều phải khai báo những gì có thể làm để các dịch vụ khác biết.

Hội nghị thượng đỉnh trí tuệ nhân tạo doanh nghiệp - Enterprise AI summit 2026 thu hút đông đảo nhà quản lý tổ chức, doanh nghiệp, chuyên gia tham dự. Ảnh: H.G

Chuyên gia giải pháp cho tổ chức, doanh nghiệp Lê Bảo Ngọc phân tích, trong bối cảnh đó, các nhà cung cấp phần mềm doanh nghiệp buộc phải nhìn lại từ những nguyên lý đầu tiên về cách doanh nghiệp tạo ra giá trị, cách con người cộng tác, cách tri thức được tích lũy và cách AI có thể thực sự trở thành một lực lượng lao động.

Kết quả của hành trình đó là một kiến trúc hoàn toàn mới được xây dựng cho kỷ nguyên mà con người và AI cùng làm việc. Một nền tảng nơi doanh nghiệp không chỉ số hóa quy trình mà còn có thể tích lũy tri thức sau mỗi lần vận hành; nơi AI không chỉ hỗ trợ từng cá nhân mà có thể tham gia trực tiếp vào công việc với đầy đủ ngữ cảnh của doanh nghiệp; nơi mỗi kết quả tạo ra đều giúp toàn bộ tổ chức học hỏi và trở nên thông minh hơn. Đồng thời, doanh nghiệp có thể tự xây dựng những ứng dụng, AI Agent, quy trình và kết nối mới để mở rộng năng lực của chính mình, thay vì chờ đợi những gì phần mềm cung cấp sẵn.