Độc đáo nghệ thuật mô hình tăm tre trong chai thủy tinh

Trong căn nhà nhỏ ở khu phố Lâm Trúc 2 (phường Hoài Nhơn), những vỏ chai thủy tinh cũ biến thành không gian nghệ thuật độc đáo. Bên trong mỗi chiếc chai là cả một thế giới thu nhỏ, được tạo nên từ hàng trăm chi tiết tăm tre mảnh mai, tinh xảo, sắp đặt công phu.

Chủ nhân của những tác phẩm đặc biệt ấy là Đặng Hồng Ron - người đã hơn 10 năm lặng lẽ theo đuổi nghệ thuật mô hình tăm tre trong chai thủy tinh, một loại hình thủ công hiếm gặp tại Việt Nam.

Anh Ron miệt mài với từng công đoạn của nghệ thuật hiếm gặp tại Việt Nam. Ảnh: Dũng Nhân

Cơ duyên đến với bộ môn độc đáo này bắt đầu từ năm 2012, sau khi anh Ron hoàn thành nghĩa vụ quân sự. Trong thời gian tại ngũ, anh làm quen với việc tạo các mô hình đơn giản từ tăm tre, chủ yếu là nhà cửa, thuyền bè với kích thước nhỏ.

Khi trở về địa phương, qua việc xem các mô hình gỗ trong chai thủy tinh của nước ngoài trên mạng, anh bị cuốn hút bởi ý tưởng đưa cả một công trình vào không gian hẹp.

Tuy nhiên, theo anh Ron, mô hình gỗ tuy đẹp nhưng khó thể hiện được nhiều chi tiết. Từ đó, anh quyết định thử nghiệm với tăm tre - chất liệu mảnh, nhẹ, linh hoạt và cho phép sáng tạo tinh tế hơn.

Những chi tiết nhỏ được tỉ mỉ đưa vào cổ chai để dần tạo nên những tác phẩm độc đáo. Ảnh: Dũng Nhân

Sống gần biển, anh Ron thường xuyên bắt gặp những chai lọ bị sóng đánh dạt vào bờ. Thay vì bỏ đi, anh nhặt về, tận dụng chính những vật dụng tưởng chừng vô tri ấy làm “khung” cho các tác phẩm của mình. Mỗi chiếc chai với hình dáng khác nhau lại gợi mở cho anh những ý tưởng mới.

Từ những mô hình thuyền bè đơn giản ban đầu, anh dần nâng cao độ khó, phát triển thêm các mô hình nhà cửa, xe cộ, máy bay, tiểu cảnh sinh hoạt… với kết cấu ngày càng phức tạp.

Một chi tiết của chiếc thuyền được chấm keo trước khi đưa qua cổ chai. Ảnh: Dũng Nhân

Điểm đặc biệt của loại hình này nằm ở kỹ thuật chế tác. Toàn bộ chi tiết của mô hình đều phải được đưa vào qua phần cổ chai hẹp, sau đó lắp ghép, cố định bên trong bằng tay và các dụng cụ chuyên biệt.

Thị trường không có sẵn công cụ phù hợp, anh Ron buộc phải tự mày mò, chế tạo từng loại kẹp, que đỡ, dụng cụ gắn keo để phục vụ quá trình sáng tác.

Có những công đoạn chỉ thao tác được bằng một tay, trong không gian chật hẹp và tầm nhìn hạn chế. Chỉ một sai sót nhỏ ở bước cuối cũng có thể khiến toàn bộ tác phẩm phải bỏ đi, dù trước đó đã mất hàng chục ngày, thậm chí hơn một tháng để hoàn thiện.

Đến nay, anh Ron đã thực hiện khoảng 40 tác phẩm. Phần lớn trong số đó được anh dành tặng cho bạn bè, người thân; hiện trong nhà anh còn lưu giữ khoảng hơn 10 mô hình.

Với anh, đây không phải là sản phẩm để kinh doanh. Anh xem việc làm mô hình tăm tre trong chai như một thú chơi, một niềm đam mê để thư giãn sau giờ mưu sinh. Giá trị lớn nhất, theo anh, không nằm ở tiền bạc mà ở cảm giác hoàn thiện một tác phẩm đúng với ý tưởng ban đầu, vượt qua giới hạn của chính mình.

Khâu khó nhất của nghệ thuật này là đưa các chi tiết qua cổ chai. Ảnh: Dũng Nhân

Không chỉ dừng lại ở đam mê cá nhân, hành trình sáng tạo của anh Ron còn mang theo một ý nghĩa nhân văn lặng lẽ. Nguồn tăm tre dùng để tạo mô hình phần lớn được anh mua từ những người yếu thế trong xã hội. Mỗi tác phẩm vì thế không chỉ là kết tinh của sự khéo léo, kiên nhẫn và sáng tạo, mà còn chứa đựng tinh thần sẻ chia âm thầm, gắn kết con người với con người.

Trong những chai thủy tinh nhỏ bé ấy, nghệ thuật không ồn ào, không phô trương. Đó là thế giới của sự bền bỉ, của lao động thủ công thuần khiết và của một người nghệ sĩ không danh xưng, lặng lẽ giữ lửa đam mê và lan tỏa những giá trị nhân văn giữa đời thường.

Clip: Dũng Nhân

PHÚ HÒA