Độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế qua 40 năm Đổi mới

Nền tảng của hội nhập quốc tế chủ động, sáng tạo

Đây là một trong những mối quan hệ lớn, mang tính cốt lõi trong đường lối đổi mới của Đảng, được Đại hội XIII và dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV tiếp tục khẳng định trên cơ sở kế thừa và phát triển tư duy lý luận qua các kỳ đại hội. Độc lập, tự chủ là nguyên tắc nền tảng bảo đảm chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, bản lĩnh và vị thế quốc gia, bao trùm lên tất cả các lĩnh vực của đời sống chính trị xã hội.

Không gian trưng bày với chủ đề: “Dưới cờ Đảng quang vinh: Việt Nam 40 năm Đổi mới và khát vọng trong kỷ nguyên vươn mình” tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Ảnh: XC

Theo GS.TS. Lê Văn Lợi, độc lập, tự chủ về chính trị được thể hiện ở sự kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới, các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; đồng thời, giữ vững “tự chủ chiến lược” trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp, cạnh tranh chiến lược gia tăng, các thế lực thù địch không ngừng tìm cách chống phá.

Trên lĩnh vực kinh tế, độc lập, tự chủ được thể hiện ở khả năng tự quyết định chủ trương, đường lối, chiến lược phát triển; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả; phát triển doanh nghiệp Việt Nam trở thành lực lượng nòng cốt; chú trọng bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh tài chính, năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng.

Trong lĩnh vực văn hóa, theo GS.TS. Lê Văn Lợi, độc lập, tự chủ là bảo vệ và phát huy các giá trị tốt đẹp, bền vững của truyền thống văn hóa dân tộc; nâng cao ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa, đặc biệt trong thế hệ trẻ; chủ động tăng cường “sức đề kháng” trước sự xâm nhập của các sản phẩm, lối sống, giá trị lệch chuẩn từ bên ngoài, qua đó xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Về đối ngoại, độc lập, tự chủ được thể hiện ở việc kiên trì đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ; bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia – dân tộc trên cơ sở Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, bình đẳng, hợp tác, cùng có lợi.

Đối với quốc phòng, an ninh, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh việc phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc và cả hệ thống chính trị, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế để bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ. Việt Nam kiên trì thực hiện chính sách “bốn không”, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ chủ quyền, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.

Theo Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, độc lập, tự chủ trên tất cả các phương diện là nền tảng để Việt Nam chủ động, sáng tạo hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và hiệu quả. Hội nhập quốc tế phải luôn gắn chặt với bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, phát huy nội lực, tranh thủ ngoại lực, tạo sức mạnh tổng hợp cho phát triển nhanh và bền vững.

Trên cơ sở tổng kết thực tiễn gần 40 năm Đổi mới, trước yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh mới, ngày 24/1/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới. GS.TS. Lê Văn Lợi khẳng định, đây là văn bản chỉ đạo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện bước phát triển mới về tư duy, cách tiếp cận và phương pháp triển khai hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Làm rõ phương hướng, giải pháp

Nghị quyết số 59-NQ/TW đã đề ra mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ và các giải pháp lớn nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hội nhập quốc tế; phản ánh tư duy hội nhập toàn diện, sâu rộng hơn, gắn chặt hội nhập với yêu cầu giữ vững độc lập, tự chủ và phát triển bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới. Mới đây, Viện Hàn lầm tổ chức hội thảo khoa học “Độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế qua 40 năm Đổi mới: Giải pháp thực hiện Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XIII” qua đó rút ra những bài học kinh nghiệm, kịp thời đề xuất giải pháp thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 59-NQ/TW trong giai đoạn mới.

Trên từng lĩnh vực cụ thể, GS.TS. Lê Văn Lợi cho rằng cần tiếp tục làm rõ nội hàm độc lập, tự chủ về chính trị trong điều kiện một đảng cầm quyền lãnh đạo hội nhập sâu rộng; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập thực chất; nâng cao “sức đề kháng” văn hóa; củng cố quốc phòng, an ninh toàn dân; nâng cao năng lực đối ngoại và tham mưu chiến lược, xử lý hài hòa quan hệ với các đối tác, nhất là các nước lớn.

Khẳng định ý nghĩa chiến lược của mối quan hệ giữa giữ vững độc lập, tự chủ và đẩy mạnh hội nhập quốc tế, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh: Nếu không giữ được độc lập, tự chủ, Việt Nam sẽ không thể hội nhập sâu, không thể có vị thế, vai trò xứng đáng trong cộng đồng quốc tế, mà dễ rơi vào trạng thái lệ thuộc, bị dẫn dắt.

XM/Báo Tin tức và Dân tộc