Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát: Nền tảng xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh

Đảng viên thuộc Đảng bộ KTNN nghe quán triệt Chuyên đề Những vấn đề mới, cốt lõi của Nghị quyết số 05-NQ/TW và Quy định số 21-QĐ/TW. Ảnh: M. THÚY

Chuyển trọng tâm sang phòng ngừa từ sớm, từ xa

Theo TS. Nguyễn Thị Minh Phương - Phó Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu, Đào tạo nghiệp vụ, Cơ quan Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Trung ương, quá trình tinh gọn tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo làm cho quyền lực được vận hành trong không gian rộng hơn, tốc độ nhanh, quan hệ quản lý phức tạp hơn. Điều đó dẫn đến nguy cơ lạm quyền, lợi dụng quyền lực, né tránh trách nhiệm, lợi ích nhóm, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với phương thức tinh vi hơn. Vì vậy, đổi mới công tác KTGS phải bắt đầu từ tư duy: KTGS là phương thức lãnh đạo, cơ chế kiểm soát quyền lực, công cụ phòng ngừa và thúc đẩy thực hiện nghị quyết của Đảng.

Tinh thần đó được thể hiện rõ trong Nghị quyết số 05-NQ/TW, ngày 07/4/2026 về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác KTGS và kỷ luật đảng, được Ban Chấp hành (BCH) Trung ương khóa XIV ban hành sau gần 20 năm thực hiện Nghị quyết số 14-NQ/TW, ngày 30/7/2007. Đồng chí Nghiêm Xuân Thành - Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm UBKT Trung ương - cho biết, cùng với Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 05-NQ/TW đã khẳng định vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của công tác KTGS, kỷ luật đảng, là phương thức lãnh đạo quan trọng nhất của Đảng, đặt trong tổng thể cơ chế kiểm soát quyền lực, gắn chặt với nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong giai đoạn mới.

Không chỉ dừng lại ở Nghị quyết số 05-NQ/TW, ngay sau đó, Quy định số 21-QĐ/TW ngày 11/4/2026 của BCH Trung ương về công tác KTGS và kỷ luật của Đảng; Kết luận số 43-KL/TW, ngày 04/6/2026 của Bộ Chính trị tiếp tục thực hiện Kết luận số 34-KL/TW về Chiến lược công tác KTGS của Đảng đến năm 2030 được ban hành, tạo căn cứ chính trị, pháp lý quan trọng để đổi mới toàn diện công tác KTGS, kỷ luật của Đảng trong giai đoạn mới.

Theo đồng chí Trần Sỹ Thanh - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm UBKT Trung ương, đây chính là “hành lang pháp lý”, “nền móng vận hành” công tác KTGS, kỷ luật của Đảng cho cả nhiệm kỳ Đại hội XIV và giai đoạn mới; thể hiện bước phát triển mới về tư duy lý luận và tổng kết thực tiễn của Đảng ta trong công tác KTGS, đáp ứng yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen.

Đáng chú ý, một trọng tâm đổi mới trong công tác KTGS hiện nay là chuyển từ cách tiếp cận nặng về kiểm tra sau vi phạm sang giám sát thường xuyên, chủ động ngay từ đầu, phòng ngừa từ sớm, từ xa. TS. Nguyễn Thị Minh Phương cho biết, đây không phải là sự thay thế kiểm tra bằng giám sát, không làm giảm tính nghiêm minh của kỷ luật Đảng, mà là bước phát triển cao hơn trong tư duy kiểm soát quyền lực: Xử lý nghiêm khi có vi phạm, nhưng quan trọng hơn là phát hiện sớm, cảnh báo sớm, ngăn ngừa sớm để không xảy ra vi phạm hoặc không để vi phạm nhỏ phát triển thành vi phạm nghiêm trọng.

Gắn kiểm tra, giám sát với thực tiễn hoạt động của Ngành

Trao đổi với Báo Kiểm toán, đại diện UBKT Đảng ủy KTNN cho biết, trong thời gian qua, quán triệt các quy định của Đảng, Đảng ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy KTNN, nhất là đồng chí Bí thư Đảng ủy, Tổng Kiểm toán nhà nước luôn xác định công tác KTGS là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng hàng đầu trong quá trình lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị cũng như trong công tác xây dựng Đảng; thường xuyên chỉ đạo cấp ủy, UBKT các cấp tăng cường, đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác KTGS và kỷ luật của Đảng, góp phần ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng, tăng cường sự đoàn kết, thống nhất, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ.

Bộ máy UBKT các cấp trong Đảng bộ KTNN thường xuyên được kiện toàn theo đúng quy định của Đảng, đảm bảo tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Đặc biệt, Cơ quan UBKT Đảng ủy KTNN hiện đang được kiện toàn theo hướng tăng cường cán bộ chuyên trách để đảm bảo tính ổn định, chuyên nghiệp của UBKT Đảng ủy KTNN, nâng cao chất lượng, hiệu quả tham mưu cho Ban Thường vụ, Đảng ủy KTNN về công tác KTGS trong Đảng bộ KTNN.

Việc học tập, quán triệt, triển khai các chỉ thị, nghị quyết, quy định, hướng dẫn và các văn bản chỉ đạo của cấp ủy cấp trên về công tác KTGS và kỷ luật của Đảng luôn được Đảng ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy KTNN tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai, thực hiện đầy đủ, kịp thời cụ thể hóa những yêu cầu mới của Đảng vào thực tiễn của ngành Kiểm toán.

Ngay sau khi BCH Trung ương khóa XIV ban hành Nghị quyết số 05-NQ/TW, Ban Thường vụ Đảng ủy KTNN đã ban hành Chỉ thị số 1028-CT/ĐU ngày 19/5/2026 về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác KTGS và kỷ luật của Đảng trong Đảng bộ KTNN, chỉ đạo cấp ủy, UBKT các cấp trong toàn Đảng bộ KTNN rà soát, sửa đổi các quy chế, quy định, quy trình về KTGS và kỷ luật Đảng, bảo đảm phù hợp với các quy định mới của Đảng và đặc thù hoạt động của KTNN; đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương pháp, cách thức tổ chức KTGS, chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, cảnh báo vi phạm; tăng cường giám sát thường xuyên, giám sát chuyên đề, chủ động phát hiện, phòng ngừa, ngăn chặn khuyết điểm, vi phạm của tổ chức đảng, đảng viên từ sớm, từ xa; kịp thời kiện toàn bộ máy UBKT các cấp trong Đảng bộ KTNN theo đúng quy định của Đảng, bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả...

Triển khai thực hiện Quy định số 21-QĐ/TW, Đảng ủy KTNN ban hành Công văn số 1056-CV/ĐU, yêu cầu cấp ủy, nhất là người đứng đầu phải xác định KTGS là một trong những phương thức, chức năng lãnh đạo quan trọng nhất, là công cụ để kiểm soát quyền lực, giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng, phải thường xuyên, gương mẫu, quyết liệt, thể hiện trách nhiệm cao trong tổ chức thực hiện.

Mới đây, UBKT Đảng ủy KTNN đã ban hành Kế hoạch số 79-KH/UBKT thực hiện Chương trình hành động số 04-CTr/UBKTTW của UBKT Trung ương về thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ Ba BCH Trung ương Đảng khóa XIV, cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp về KTGS gắn liền với chức năng, nhiệm vụ chính trị và đặc thù chuyên môn của KTNN...

Có thể thấy, trong bối cảnh Đảng bộ KTNN đang đứng trước những yêu cầu mới về nâng cao năng lực lãnh đạo, tăng cường kiểm soát quyền lực và xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, công tác KTGS phải khẳng định vai trò là một phương thức lãnh đạo thiết yếu, góp phần bảo đảm kỷ luật, kỷ cương và liêm chính trong thực thi công vụ. Đổi mới công tác KTGS vì thế không chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt, mà còn đặt nền móng cho năng lực tự chỉnh đốn, tự hoàn thiện của tổ chức đảng, tạo động lực để KTNN thực hiện tốt hơn trọng trách được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó trong giai đoạn phát triển mới./.