Đổi mới để nâng cao chất lượng giáo dục sau sắp xếp trường học

Cô trò Trường THCS Hải Quang, xã Hải Quang, Ninh Bình trong lễ khai giảng năm học mới 2026-2027. Ảnh: NTCC.

Phát huy vai trò hạt nhân của Chi bộ

Thực hiện chủ trương của Đảng về sắp xếp, tinh gọn bộ máy, việc hợp nhất các cơ sở giáo dục phổ thông không đơn thuần là sự thay đổi về cơ cấu tổ chức hành chính, mà là cuộc thử nghiệm sinh động về năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng. Bài học đổi mới phương thức lãnh đạo, phát huy trí tuệ tập thể đã trở thành "chìa khóa" đưa bộ máy mới vận hành thông suốt, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Trường THCS Hải Quang (xã Hải Quang, Ninh Bình) được thành lập trên cơ sở hợp nhất ba trường: THCS Hải Quang, THCS Hải Đông, THCS Hải Tây và vận hành theo mô hình một trường chính, hai phân hiệu. Việc sáp nhập giúp tập trung nguồn lực, song cũng đặt ra không ít thách thức. Mỗi trường cũ đều có nếp nghĩ, văn hóa ứng xử và kinh nghiệm quản lý riêng; đội ngũ cán bộ, giáo viên không khỏi có những băn khoăn tâm lý ban đầu.

Buổi sinh hoạt Chi bộ tại Trường THCS Hải Quang.

Nhiệm vụ đặt ra là làm sao để sự hợp nhất không chỉ dừng lại ở mặt cơ học hay hành chính, mà phải tạo ra sự hợp nhất về tư tưởng, hành động và mục tiêu giáo dục. Thực tiễn đó khẳng định: Tổ chức Đảng phải là hạt nhân quy tụ sự đoàn kết.

Ngay sau khi thành lập, Chi bộ Trường THCS Hải Quang đã nhanh chóng ổn định tổ chức, ban hành Quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng chi ủy viên và đảng viên. Chi bộ xác định đổi mới phương thức lãnh đạo không phải là những điều cao xa, mà bắt đầu từ việc lắng nghe tâm tư, xây dựng sự đồng thuận, tạo dựng niềm tin và giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ trong mọi quyết sách.

Nhờ sự định hướng đúng đắn của Chi bộ, các tổ chuyên môn của ba trường cũ nhanh chóng hòa nhập, tạo nên một không gian sinh hoạt chuyên môn rộng lớn và chất lượng hơn. Trí tuệ tập thể được kích hoạt tối đa khi giáo viên có cơ hội trao đổi kinh nghiệm dạy học, cùng thực hiện Chương trình GDPT 2018 và ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy.

Các tiết mục văn nghệ của học sinh trong lễ khai giảng năm học mới.

Một minh chứng sinh động cho hiệu quả lãnh đạo, điều hành sau hợp nhất là việc điều tiết nguồn lực dạy học linh hoạt giữa các phân hiệu. Trước tình trạng thừa - thiếu cục bộ giáo viên ở một số môn học đặc thù như Tiếng Anh, nhà trường đã xem xét nhu cầu trong tổng thể toàn trường để phân công, hỗ trợ lẫn nhau giữa Phân hiệu 1 và Phân hiệu 2.

Sự điều chỉnh này không chỉ bảo đảm quyền lợi học tập bình đẳng cho học sinh ở tất cả các điểm trường, mà còn giúp đội ngũ nhân viên hành chính được sắp xếp đúng vị trí việc làm, tối ưu hóa hiệu suất công tác.

Bên cạnh chuyên môn, Chi bộ đã chỉ đạo Chi đoàn và Liên đội Đội TNTP Hồ Chí Minh thống nhất kế hoạch hoạt động. Các phong trào thi đua "Dạy tốt - Học tốt", "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" được triển khai đồng bộ từ trường chính đến các phân hiệu, tạo nên không khí thi đua sôi nổi và thắt chặt tình đoàn kết trong toàn đơn vị.

Đổi mới phương thức quản trị

Học sinh thực hành với máy tính trong giờ Tin học trên lớp.

Mô hình nhà trường đa điểm trường đòi hỏi Ban Giám hiệu phải thay đổi căn bản tư duy và phương thức quản trị. Nếu duy trì cách điều hành thủ công, thụ động dựa trên sự có mặt trực tiếp của cán bộ quản lý ở từng việc nhỏ lẻ, bộ máy sẽ rất dễ rơi vào tình trạng quá tải hoặc buông lỏng cơ sở.

Để giải bài toán này, Ban Giám hiệu Trường THCS Hải Quang đã thực hiện phân cấp, phân nhiệm rõ ràng bằng văn bản gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát thường xuyên. Nhà trường duy trì nghiêm túc chế độ giao ban Ban Giám hiệu vào thứ Sáu hằng tuần để đánh giá toàn diện công việc, kịp thời tháo gỡ vướng mắc phát sinh tại các phân hiệu.

Quy trình quản trị mới dựa trên ba trụ cột: Chủ động trong kế hoạch - Rõ ràng trong phân công - Linh hoạt trong phối hợp. Nhờ đó, dù địa bàn quản lý rộng hơn, cán bộ quản lý vẫn nắm chắc tình hình cơ sở, giữ vững kỷ cương trường học mà vẫn phát huy được tính tự chủ, sáng tạo của cán bộ phụ trách điểm trường và các tổ trưởng chuyên môn.

Chất lượng giáo dục là thước đo của mỗi nhà trường.

Từ thực tiễn hợp nhất và vận hành mô hình nhà trường mới tại Trường THCS Hải Quang, có thể đúc kết 4 bài học kinh nghiệm có giá trị thực tiễn đối với công tác xây dựng Đảng trong các đơn vị sự nghiệp công lập sau sắp xếp:

Đầu tiên cần phải giữ vững sự lãnh đạo toàn diện của Đảng. Chi bộ phải luôn là trung tâm đoàn kết, giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, ban hành nghị quyết sát thực tế và phân công "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ hiệu quả".

Trân trọng giá trị truyền thống và phát huy trí tuệ tập thể: Biết kế thừa, học hỏi những mặt tích cực từ văn hóa ứng xử, kinh nghiệm quản lý của các đơn vị cũ; tạo môi trường cởi mở để mỗi cán bộ, giáo viên thấy mình là một phần không thể thiếu của tập thể mới.

Quản trị khoa học, hướng về cơ sở: Đổi mới phương thức quản trị theo hướng hiện đại, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong điều hành, lấy chất lượng giảng dạy và sự phát triển của học sinh làm thước đo giá trị cao nhất.

Đảng viên nêu gương, đi đầu trong đổi mới: Mỗi cán bộ, đảng viên - nhất là người đứng đầu và cán bộ quản lý - phải là hạt nhân trách nhiệm, sẵn sàng nhận việc khó, chủ động đổi mới sáng tạo để lan tỏa tinh thần tích cực đến toàn thể quần chúng.

Sắp xếp, tinh gọn bộ máy là một chủ trương lớn của Đảng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Hợp nhất trường học có thể khép lại một chặng đường tổ chức của các đơn vị riêng lẻ, nhưng mở ra một hành trình mới đầy khát vọng.