Đổi mới giáo dục quốc phòng – an ninh qua trải nghiệm và công nghệ số

Giờ học thực hành môn GDQP – AN của học sinh trường THPT Gang Thép.

Khi lý thuyết đi đôi với thực hành

Tại lớp 11A7, Trường THPT Gang Thép, tiết học GDQP-AN diễn ra sôi nổi trên thao trường, bãi tập. Học sinh trực tiếp thực hành các động tác đội ngũ, rèn luyện tác phong, nền nếp và làm quen với môi trường mang màu sắc quân ngũ. Những bài tập tưởng chừng đơn giản lại đòi hỏi sự tập trung, tinh thần đồng đội và tính kiên trì.

Em Trương Yến Nhi, học sinh lớp 11A7, Trường THPT Gang Thép chia sẻ: “Ban đầu, em nghĩ môn học này chủ yếu là những bài lý thuyết khá khô khan, hay những bài tập dưới trời nắng, khá mệt mỏi. Nhưng sau khi được trải nghiệm thực tế, em nhận thấy môn học này đã giúp em rèn luyện rất nhiều về tính kỷ luật, ý thức tập thể và tác phong của bản thân”.

Ở lứa tuổi 15-18, học sinh đang trong quá trình định hình nhân cách, tâm lý và thế giới quan. Việc được rèn luyện trong môi trường có tính kỷ luật của GDQP-AN giúp các em hình thành sự tự giác, nền nếp từ những việc nhỏ như trang phục chỉnh tề, đúng giờ đến tinh thần trách nhiệm, khả năng chịu áp lực và phối hợp với tập thể.

Với 32 lớp và gần 1.500 học sinh, Trường THPT Gang Thép xác định GDQP-AN là một trong những nội dung quan trọng trong giáo dục toàn diện. Môn học không chỉ nhằm hoàn thành chương trình mà còn góp phần hình thành ý thức, trách nhiệm của công dân đối với Tổ quốc.

Thầy giáo Dương Xuân Hải, Hiệu trưởng Trường THPT Gang Thép nhấn mạnh: “Quan điểm của nhà trường là dạy GDQP-AN không phải chỉ để học sinh biết, mà còn để các em hiểu, được trải nghiệm và từng bước hình thành trách nhiệm đối với Tổ quốc”.

Cùng với đổi mới hình thức tổ chức dạy học, công nghệ số đang tạo thêm không gian mới cho môn GDQP-AN. Tại Trường THPT Lương Ngọc Quyến, các nội dung về đường lối quốc phòng, an ninh của Đảng, lịch sử nghệ thuật quân sự Việt Nam hay những thách thức an ninh phi truyền thống được hỗ trợ bằng sơ đồ tư duy, video tư liệu, bài tập tương tác và các học liệu số.

Giáo viên cũng chủ động xây dựng bài giảng điện tử, sử dụng hình ảnh, video, mô phỏng trực quan về các nội dung lịch sử, kỹ thuật quân sự, sơ cấp cứu, tháo lắp súng… Qua đó, những kiến thức vốn nặng về lý luận trở nên sinh động, dễ tiếp cận hơn.

Thầy Triệu Văn Lâm, giáo viên Tổ Ngoại ngữ - Quốc phòng - An ninh, Trường THPT Lương Ngọc Quyến cho biết: “Dựa trên nền tảng học liệu số, chúng tôi xây dựng những bài giảng khoa học, trực quan để học sinh dễ tiếp thu nội dung, đồng thời gắn kiến thức với các nội dung thực hành ngoài thao trường, bãi tập, qua đó nâng cao chất lượng học tập”.

Sự kết hợp giữa công nghệ số trong phòng học và thực hành trên thao trường góp phần xóa bỏ định kiến GDQP-AN là môn học khô khan. Học sinh có thể chủ động tìm hiểu bài trước khi đến lớp, tham gia các bài kiểm tra trực tuyến, trải nghiệm mô phỏng, từ đó ghi nhớ kiến thức tự nhiên và sâu sắc hơn.

Bồi đắp lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm

Trong chương trình THPT, các nội dung về truyền thống dựng nước, giữ nước, bảo vệ chủ quyền biển đảo, biên giới quốc gia có vai trò quan trọng. Qua từng bài học, những câu chuyện về sự hy sinh của các thế hệ đi trước trở nên gần gũi, góp phần khơi dậy lòng tự hào và ý thức trách nhiệm của học sinh.

GDQP-AN cũng giúp học sinh hiểu lòng yêu nước từ những việc thiết thực: Chấp hành kỷ luật, sống có trách nhiệm với gia đình, nhà trường và cộng đồng; nâng cao cảnh giác trước thông tin xấu, độc trên mạng xã hội; nỗ lực học tập, rèn luyện để đóng góp cho quê hương, đất nước.

Bài giảng môn Giáo dục Quốc phòng An ninh có sử dụng dữ liệu số và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).

Em Nguyễn Nhật Long, học sinh lớp 12A9, Trường THPT Lương Ngọc Quyến chia sẻ: “Các tiết học về truyền thống dân tộc còn khơi dậy trong em lòng yêu nước sâu sắc, từ đó hình thành ý thức bảo vệ Tổ quốc. Nếu có cơ hội, em luôn sẵn sàng lên đường nhập ngũ, bởi đây là một cơ hội tốt để em có thể đóng góp công sức của mình cho Tổ quốc”.

Bên cạnh kiến thức, GDQP-AN còn trang bị cho học sinh kỹ năng vận động, sơ cứu, phòng vệ, ứng phó với thiên tai, thảm họa và các tình huống khẩn cấp. Đây là những kỹ năng thiết thực, giúp các em tự bảo vệ mình và hỗ trợ người khác khi cần thiết.

Trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội ngày càng đa dạng, việc trang bị kiến thức về an ninh mạng, nhận diện và phòng tránh thông tin sai lệch cũng góp phần nâng cao khả năng tự bảo vệ, hình thành bản lĩnh và trách nhiệm của học sinh khi tham gia môi trường số.

Giáo dục ý thức quốc phòng cho mỗi công dân ngay từ bậc THPT góp phần tạo nền tảng cho thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân. Những công dân trẻ được trang bị cả nhận thức và kỹ năng sẽ có ý thức hơn trong thực hiện nghĩa vụ với Tổ quốc và đóng góp cho xã hội ở nhiều vị trí khác nhau.

Với sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội cùng tinh thần đổi mới của đội ngũ giáo viên, GDQP-AN ngày càng trở thành môn học gắn với trải nghiệm thực tế và nhu cầu của học sinh. Qua đó, những giá trị về lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và tinh thần cống hiến được vun đắp, góp phần hình thành thế hệ công dân trẻ có bản lĩnh, trí tuệ, sẵn sàng xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.