Đổi mới giáo dục văn hóa nghệ thuật trong kỷ nguyên số
Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển công nghiệp văn hóa, giáo dục văn hóa nghệ thuật cần góp phần hình thành nguồn nhân lực và kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo.
Ngày 18/9, hội thảo khoa học “Giáo dục văn hóa nghệ thuật trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển công nghiệp văn hóa” đã diễn ra tại Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh.
Theo PGS. TS. Lâm Nhân, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh, chuyển đổi số và AI không chỉ mở rộng không gian sáng tạo, khả năng tiếp cận văn hóa mà còn đặt ra yêu cầu mới về nguồn nhân lực, mô hình đào tạo, năng lực công nghệ, quản trị sáng tạo, bản quyền, đạo đức nghề nghiệp và khả năng thích ứng thị trường. Giáo dục văn hóa nghệ thuật vì vậy không chỉ đào tạo người làm văn hóa, nghệ thuật mà phải góp phần hình thành nguồn nhân lực sáng tạo và kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo.
Trong kỷ nguyên số, cần đổi mới giáo dục văn hóa nghệ thuật cả về nội dung, phương thức và cách tiếp cận người học. Ảnh minh họa: Ng. Phương
Từ thực tiễn đào tạo cùng xu hướng giáo dục quốc tế, các tham luận tại hội thảo cho rằng chuyển đổi số đang đặt giáo dục văn hóa nghệ thuật trước yêu cầu thay đổi cả nội dung, phương thức đào tạo lẫn cách tiếp cận người học. Mô hình đào tạo những kỹ năng chuyên biệt đang dần được mở rộng theo hướng xây dựng hệ sinh thái học tập tích hợp, linh hoạt, liên ngành và suốt đời. Trong đó, công nghệ số và AI không chỉ được xem là công cụ hỗ trợ giảng dạy mà còn mở ra môi trường mới cho sáng tạo, thử nghiệm và tiếp cận văn hóa.
Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ trong đào tạo không nên dừng ở đưa thêm các công cụ số vào lớp học. Năng lực sử dụng AI cần đi cùng nền tảng văn hóa, khả năng cảm thụ thẩm mỹ, tư duy phản biện, ý thức về bản quyền và trách nhiệm xã hội.
Một yêu cầu khác được đặt ra là tăng cường sự gắn kết giữa nhà trường với thực tiễn nghề nghiệp và thị trường công nghiệp văn hóa. Doanh nghiệp, nghệ sĩ, các thiết chế văn hóa có thể tham gia vào quá trình xây dựng chương trình, tổ chức dự án, hướng nghiệp và đánh giá kết quả đào tạo. Qua đó, người học có điều kiện tiếp cận sớm với môi trường sáng tạo, yêu cầu nghề nghiệp và những thay đổi nhanh của thị trường số.
Giáo dục cũng cần hướng tới nuôi dưỡng nhu cầu thưởng thức, tham gia và sáng tạo văn hóa của công chúng. Đây là cơ sở để phát triển đồng thời nguồn nhân lực sáng tạo, công chúng và thị trường, tạo nền tảng cho hệ sinh thái công nghiệp văn hóa phát triển bền vững.