Đổi mới hoạt động Hội quần chúng theo hướng thực chất hơn

TS Ngô Sách Thực. Ảnh: Tiến Đạt

TS Ngô Sách Thực - Ủy viên Đoàn Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật Việt Nam cho biết, các Hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ là lực lượng xã hội có tính chuyên biệt, gắn với những lĩnh vực, nhóm đối tượng và nhu cầu cụ thể của đời sống xã hội. Việc đổi mới phương thức hoạt động của các hội không chỉ là yêu cầu nội tại nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của từng hội, mà còn là một nội dung quan trọng trong đổi mới phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam trong giai đoạn mới.

"Hội viên là nền tảng của tổ chức hội. Do đó, cần chuyển từ phương thức nắm tình hình chủ yếu thông qua báo cáo định kỳ sang tiếp xúc trực tiếp, khảo sát nhu cầu, đối thoại, tư vấn và sử dụng các kênh phản ánh thuận tiện" - TS Ngô Sách Thực cho biết; đồng thời đề xuất các hội cần chuyển mạnh từ hoạt động thiên về hành chính, phong trào sang hoạt động thực chất, chuyên nghiệp, dựa trên nhu cầu của hội viên và người dân.

Theo TS Ngô Sách Thực, trong quá trình đổi mới phương thức hoạt động của các Hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, MTTQ Việt Nam giữ vai trò quan trọng trong việc định hướng, tập hợp, điều phối, kết nối nguồn lực, hỗ trợ nâng cao năng lực và phát huy tiếng nói của các hội trong xây dựng chính sách, giám sát và phản biện xã hội. Vai trò này cần được thực hiện theo hướng tạo điều kiện để các hội phát huy thế mạnh riêng, không làm thay chức năng chuyên môn của hội, không chồng chéo với quản lý nhà nước và không làm giảm tính chủ động, sáng tạo của các tổ chức.

"Để tạo chuyển biến thực chất, cần đồng bộ các giải pháp về thể chế, cơ chế giao nhiệm vụ, phối hợp, tổ chức bộ máy, phát triển đội ngũ, chuyển đổi số, huy động nguồn lực và đánh giá kết quả. Trong mọi hoạt động, cần lấy hiệu quả phục vụ nhân dân, chất lượng đại diện và khả năng giải quyết vấn đề xã hội làm thước đo quan trọng" - TS Ngô Sách Thực khẳng định.

Còn theo TS Lê Mậu Nhiệm - Phó Chủ tịch chuyên trách Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, qua 60 năm xây dựng và phát triển, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đã quy tụ đội ngũ các nhà sử học trong cả nước. Với 40 hội, chi hội thành viên với gần 7.000 hội viên, bên cạnh nghiên cứu, biên soạn và truyền bá tri thức lịch sử, Hội tham gia tư vấn về giáo dục lịch sử, bảo tồn di sản, xác minh tư liệu, làm sáng tỏ những vấn đề lịch sử liên quan đến chủ quyền quốc gia.

Từ thực tiễn công tác trong hệ thống Mặt trận và trực tiếp tham gia công tác Hội, TS Lê Mậu Nhiệm cho rằng, phát huy vai trò các Hội quần chúng là một yêu cầu quan trọng để góp phần đổi mới hoạt động của MTTQ Việt Nam. Mặt trận là liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện; sức mạnh không chỉ ở bộ máy chuyên trách mà còn ở khả năng tập hợp và phát huy vai trò của các tổ chức thành viên, các tầng lớp nhân dân.

"Mỗi hội có đối tượng tập hợp, thế mạnh chuyên môn và phương thức vận động riêng. Phát huy được thế mạnh ấy sẽ góp phần tăng cường sự vững mạnh cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc" - TS Lê Mậu Nhiệm cho hay.

Theo TS Lê Mậu Nhiệm, Mặt trận cần tiếp tục phát huy tốt hơn nữa vai trò chủ trì hiệp thương, điều phối và kết nối; còn các hội phải chủ động lựa chọn những việc thuộc sở trường của mình để tham gia. Nên có chương trình phối hợp với mục tiêu, sản phẩm, trách nhiệm rõ ràng. Phản biện khoa học cần được tiếp nhận từ sớm, khi chính sách còn hình thành; kiến nghị cần có phản hồi về việc tiếp thu hoặc lý do chưa tiếp thu. Như vậy, các hội thấy rõ trách nhiệm và giá trị đóng góp, còn Mặt trận có thêm kênh phản ánh tâm tư của các nhóm xã hội.

"Đổi mới phải hướng về cơ sở và lấy tác động xã hội làm thước đo. Đối với các hội khoa học, đó có thể là chất lượng kiến nghị được tiếp thu, vấn đề thực tiễn được góp phần giải quyết, số người dân và học sinh được tiếp cận tri thức đúng đắn. Khi Mặt trận phát huy hơn nữa vai trò điều phối và các hội tiếp tục chủ động khẳng định giá trị riêng bằng kết quả cụ thể, sức mạnh đại đoàn kết sẽ được chuyển hóa thành nguồn lực thiết thực cho sự phát triển của đất nước" - TS Lê Mậu Nhiệm nhấn mạnh.