Đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu quả cầm quyền của Đảng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự hội nghị tại điểm cầu Trung ương. Ảnh: Media.quochoi.vn

Phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm

Theo Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, có đường lối, chủ trương đúng là điều kiện tiên quyết, nhưng để chủ trương đi vào cuộc sống, tạo ra kết quả thực tế còn phụ thuộc rất lớn vào phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Thực tiễn cho thấy, có những chủ trương đúng, được chỉ đạo quyết liệt nhưng triển khai vẫn chậm, hiệu quả chưa cao; có những công việc thuộc thẩm quyền của cơ quan, tổ chức nhưng vẫn phải xin ý kiến qua nhiều cấp, nhiều khâu, làm giảm tính chủ động và không rõ trách nhiệm.

Nghị quyết số 29-NQ/TW kế thừa, phát triển những quan điểm, chủ trương của Nghị quyết số 28-NQ/TW khóa XIII, đồng thời đặt ra yêu cầu mới phù hợp với mô hình tổ chức hệ thống chính trị và nhiệm vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Nghị quyết xác định 5 quan điểm chỉ đạo, 3 mục tiêu và 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, tập trung vào 5 nội dung cốt lõi.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, bảo đảm Đảng lãnh đạo toàn diện nhưng không bao biện, làm thay; phát huy đầy đủ vai trò, thẩm quyền và trách nhiệm của các chủ thể trong hệ thống chính trị. Đảng lãnh đạo bằng đường lối, chủ trương, định hướng chiến lược, công tác tư tưởng, tổ chức, cán bộ và kiểm tra, giám sát; quyết định hoặc cho chủ trương đối với những vấn đề lớn theo thẩm quyền. Nhà nước chủ động thể chế hóa, quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện theo Hiến pháp, pháp luật; Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội phát huy vai trò đại diện, vận động, giám sát, phản biện xã hội; nhân dân thực hiện quyền làm chủ.

Yêu cầu đặt ra là khắc phục cả hai khuynh hướng bao biện, làm thay, can thiệp không đúng thẩm quyền và buông lỏng lãnh đạo, thiếu kiểm tra, giám sát. Đảng không quyết định thay cơ quan khác nhưng phải chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả lãnh đạo.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc quán triệt Nghị quyết số 29-NQ/TW tại hội nghị. Ảnh: Media.quochoi.vn

Thứ hai, đổi mới phân công, phân cấp, phân quyền theo hướng rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, gắn với kiểm soát quyền lực và phát huy tính chủ động, sáng tạo. Việc phân cấp phải phù hợp với mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị, nhất là chính quyền địa phương hai cấp. Việc gì cấp nào làm tốt hơn thì giao cho cấp đó; đã giao nhiệm vụ phải giao thẩm quyền, nguồn lực và điều kiện thực hiện tương ứng, đồng thời xác định rõ trách nhiệm, cơ chế kiểm tra, giám sát và giải trình.

Theo đó, Trung ương tập trung vào những vấn đề chiến lược, thể chế, chính sách lớn và kiểm tra, giám sát; cấp tỉnh phát huy vai trò tổ chức thực hiện, điều phối nguồn lực, liên kết phát triển; cấp xã chủ động thực hiện nhiệm vụ, giải quyết công việc, phục vụ nhân dân và doanh nghiệp theo thẩm quyền. Những nhiệm vụ được giao thêm cho cấp xã phải đi đôi với bảo đảm cán bộ có năng lực, nguồn lực, dữ liệu và điều kiện thực hiện. Cấp trên không làm thay cấp dưới nhưng có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ, kiểm tra và tháo gỡ khó khăn.

Thứ ba, đổi mới căn bản việc xây dựng và tổ chức thực hiện nghị quyết, bảo đảm mỗi chủ trương, quyết sách được chuẩn bị kỹ lưỡng, có tính khả thi và thực hiện đến cùng. Nghị quyết yêu cầu nâng cao chất lượng nghiên cứu, tham mưu, hoạch định chủ trương; coi trọng tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, dự báo, đánh giá tác động, nhận diện rủi ro và tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, các đối tượng chịu tác động. Với những vấn đề mới, khó, chưa có tiền lệ, cần có cơ chế thí điểm phù hợp, được kiểm soát chặt chẽ, có tiêu chí đánh giá và điều kiện điều chỉnh hoặc nhân rộng.

Chương trình, kế hoạch tổ chức thực hiện phải được xây dựng đồng thời với quá trình chuẩn bị, ban hành nghị quyết, bảo đảm rõ mục tiêu, nhiệm vụ, cơ quan chịu trách nhiệm, nguồn lực, thời hạn và kết quả cần đạt. Văn bản của Đảng phải ngắn gọn, rõ ràng, thiết thực, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện và dễ kiểm tra, đánh giá; quá trình triển khai phải thường xuyên theo dõi, kịp thời điều chỉnh khi phát sinh vấn đề.

Thứ tư, đổi mới công tác kiểm tra, giám sát theo hướng chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm, đồng hành với tổ chức thực hiện. Kiểm tra, giám sát không chỉ nhằm phát hiện, xử lý vi phạm mà còn phải nhận diện bất cập trong chủ trương, cơ chế, chính sách, phát hiện khó khăn, vướng mắc và kịp thời tháo gỡ điểm nghẽn.

Quang cảnh hội nghị tại điểm cầu Trung ương. Ảnh: Media.quochoi.vn

Thứ năm, hiện đại hóa phương thức lãnh đạo, cầm quyền trên cơ sở nâng cao năng lực tham mưu chiến lược, dự báo, ứng dụng khoa học, công nghệ, dữ liệu và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ phân tích, tham mưu, ra quyết định, theo dõi và đánh giá kết quả.

Thông qua dữ liệu số, cấp ủy có thể theo dõi số lượng hồ sơ tiếp nhận, tỷ lệ giải quyết đúng hạn, những thủ tục tồn đọng và lĩnh vực người dân phản ánh nhiều để nhận diện sớm vấn đề, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, khắc phục. Tuy nhiên, dữ liệu chỉ phản ánh một phần thực tế; cấp ủy vẫn phải thường xuyên tiếp xúc, đối thoại, lắng nghe nhân dân, kiểm chứng thông tin và đánh giá đúng bản chất vấn đề. Hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền cần được đo bằng kết quả phát triển, chất lượng cuộc sống và sự hài lòng của nhân dân.

Đưa nghị quyết vào thực tiễn bằng kết quả cụ thể

Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền không làm thay đổi bản chất, mục tiêu và những nguyên tắc nền tảng của Đảng mà nhằm làm cho sự lãnh đạo ngày càng khoa học, dân chủ, hiện đại, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm và hiệu quả hơn. Yếu tố có ý nghĩa quyết định là đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, bản lĩnh và trách nhiệm.

Theo đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, cùng với việc ban hành nghị quyết, Bộ Chính trị xây dựng Chương trình hành động chung để triển khai đồng bộ, thống nhất, gồm 5 nhóm nhiệm vụ chung, 3 nhóm nhiệm vụ đặc thù, với tổng số 39 nhiệm vụ; trong đó, 26 nhiệm vụ có thời hạn hoàn thành và 13 nhiệm vụ thực hiện thường xuyên.

Các đại biểu tham dự hội nghị tại điểm cầu Thành ủy Hà Nội. Ảnh: Quang Thái

Yêu cầu thứ nhất là triển khai nghị quyết trong một chương trình hành động thống nhất, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm; gắn kết giữa các nhiệm vụ, tránh chồng chéo, trùng lặp, hình thức và phát sinh thủ tục, hội họp, báo cáo không cần thiết.

Mỗi cấp ủy, tổ chức Đảng cần cụ thể hóa chương trình hành động phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và tình hình thực tiễn; xác định rõ vấn đề cần giải quyết, hạn chế phải khắc phục, kết quả cần đạt, thời hạn hoàn thành và trách nhiệm tổ chức thực hiện, bảo đảm “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả.

Yêu cầu thứ hai là xác định rõ trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu và mỗi cán bộ, đảng viên. Các cấp ủy, tổ chức đảng phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo việc quán triệt, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện nghị quyết, không khoán trắng cho cơ quan tham mưu, không dừng lại ở việc ban hành chương trình, kế hoạch. Mỗi cấp ủy cần nhìn nhận thực trạng tổ chức, hoạt động của mình, xác định nội dung cần đổi mới trong phương thức lãnh đạo và yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ. Nhiệm vụ phải cụ thể, có người chịu trách nhiệm, thời hạn và kết quả kiểm chứng được.

Đối với người đứng đầu, cần đề cao 3 yêu cầu: Nêu gương, dám chịu trách nhiệm và biết dùng người. Nêu gương thể hiện ở phẩm chất, đạo đức, tác phong, phương pháp làm việc, nói đi đôi với làm, làm trước những việc khó và không né tránh khuyết điểm. Dám chịu trách nhiệm là chủ động quyết định việc thuộc thẩm quyền, trực tiếp chỉ đạo giải quyết vấn đề khó khăn, phức tạp, không đùn đẩy, né tránh; đồng thời chịu trách nhiệm về quyết định và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Biết dùng người là công tâm trong đánh giá, lựa chọn, bố trí cán bộ; giao việc cho người có năng lực, khuyến khích người dám đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung theo quy định và kiên quyết chấn chỉnh, thay thế người không đáp ứng yêu cầu.

Mỗi cán bộ, đảng viên phải gắn việc học tập, quán triệt nghị quyết với tự soi, tự sửa, tự rèn luyện và nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ; chủ động cập nhật kiến thức, kỹ năng mới, nhất là kỹ năng số; làm việc có kỷ luật, trách nhiệm, có sản phẩm và kết quả cụ thể.

Quang cảnh hội nghị tại điểm cầu Thành ủy Hà Nội. Ảnh: Quang Thái

Yêu cầu thứ ba là lấy kết quả thực tế làm thước đo, tăng cường kiểm tra, giám sát, tạo chuyển biến rõ nét ngay từ cơ sở. Việc thực hiện nghị quyết phải được theo dõi, đánh giá thường xuyên, khách quan, thực chất; khắc phục tình trạng triển khai hình thức, nặng về hội nghị, văn bản, báo cáo nhưng ít chuyển biến trong thực tế. Cần coi trọng đánh giá của nhân dân, kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Ngay trong năm 2027, cần tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng tổ chức đảng, hiệu quả hoạt động của các cơ quan tham mưu, giúp việc và chất lượng đội ngũ cán bộ. Kết quả phải được kiểm chứng qua thực tiễn, thể hiện ở chất lượng giải quyết công việc, việc khắc phục hạn chế, yếu kém và trách nhiệm của từng cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu, không chỉ qua báo cáo, đánh giá, xếp loại.

“Yêu cầu biến nhận thức thành hành động, biến chủ trương thành kết quả cụ thể. Mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, trước hết là người đứng đầu, phải chủ động hành động, quyết tâm khắc phục hạn chế, yếu kém, tạo kết quả ngay từ công việc hằng ngày, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.