Phu nhân tỷ phú Phạm Nhật Vượng lần đầu lên tiếng về Quỹ Thiện Tâm

Trao “cách tạo cần câu”, mở ra cả chuỗisinh kế

Trongtừ thiện, trao một khoản tiền có thể giúp người khó khăn vượt qua thời điểm ngặtnghèo. Trao một công cụ lao động có thể giúp họ bắt đầu kiếm sống. Nhưng điềugì sẽ xảy ra khi người nhận còn được trang bị tri thức, kỹ năng và một cơ chế đểtự đứng vững, thậm chí tiếp tục giúp đỡ những người khác?

Bà Phạm Thu Hương - Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup

Đólà câu hỏi nằm sau triết lý thiện nguyện mà bà Phạm Thu Hương, Phó Chủ tịch Tậpđoàn Vingroup, luôn trăn trở kể từ khi Quỹ Thiện Tâm ra đời vào năm 2006.

“Mục tiêu của Quỹ là trao cần câu chứkhông chỉ cho cá, thậm chí phải trao cả cách tạo cần câu, để hành trình thiệnnguyện không chỉ là cứu khổ tức thời mà phải là tạo khả năng tự phát triển lâudài, ngay cả khi chương trình hỗ trợ kết thúc”, bà chia sẻ.

Trongcách làm của quỹ từ thiện tư nhân đầu tiên và lớn nhất Việt Nam, điểm khác biệtnằm ở đích đến. Bà Hương lý giải, một khoản tiền có thể giải quyết khó khăn trướcmắt. Nhưng một nghề nghiệp, một nền tảng tri thức, một mô hình sinh kế tốt hoặcan sinh tốt có khả năng giúp một người tự thay đổi cuộc sống trong nhiều năm.Khi một người đứng vững, gia đình họ có thể tốt lên, nhiều gia đình cùng tốtlên sẽ tạo ra thay đổi của cả một cộng đồng.

Đại diện Quỹ Thiện Tâm thăm hỏi, động viên và trao biển tượng trưng khu nhà tạm cho người dân bị mất nhà vì lũ quét ở làng Nủ

Vớicách tiếp cận độc nhất vô nhị ấy, thước đo của thiện nguyện không còn chỉ là sốtiền đã trao hay số người được hỗ trợ, mà còn là những thay đổi có thể tiếp tụcdiễn ra sau khi chương trình khép lại.

Mộttrong những minh chứng rõ nét là chương trình “Ngân hàng cho vay bê, nghé”.Thay vì trao bò giống cho một hộ gia đình rồi kết thúc hỗ trợ như thường thấy,Quỹ xây dựng cơ chế luân chuyển con giống giữa các hộ dân.

Giađình nhận bê hoặc nghé cái có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng. Khi vật nuôitrưởng thành và sinh sản, con cái đầu tiên sẽ được chuyển cho gia đình tiếptheo. Nếu sinh con đực, con vật được bán làm bò thịt, nguồn thu tiếp tục phục vụviệc mua bê, nghé cái hỗ trợ những hộ sau.

Từmột con giống ban đầu, cơ chế này mở ra cơ hội hỗ trợ nối tiếp nhiều gia đình.Người nhận hôm nay có thể góp phần tạo nên cơ hội cho người nhận ngày mai. 

“Như vậy, một nguồn lực ban đầu có thểđi qua nhiều gia đình. Điều chúng tôi muốn tạo ra không dừng ở một con giống,mà là một chuỗi giá trị có khả năng tự sinh sôi. Chúng tôi gọi đó là những ‘chuỗitự sinh giá trị’. Khi một người đứng vững, gia đình họ có thể tốt lên, nhiềugia đình cùng tốt lên sẽ tạo ra thay đổi của cả một cộng đồng”, bà Hương đúc kết.

Nhân viên Tập đoàn Vingroup đồng hành cứu trợ đồng bào sau bão Yagi

Lòng tốt muốn đi xa phải có kỷ luật

Đểnhững “chuỗi tự sinh giá trị” vận hành hiệu quả, thiện chí thôi chưa đủ. Theobà Phạm Thu Hương, lòng tốt cần đi cùng tư duy khoa học, cách làm bài bản vàtrách nhiệm với từng đồng được trao đi.

Đểtránh cảm tính và dàn trải, mỗi chương trình trước khi thực hiện đều được nhânsự của Quỹ Thiện Tâm xác minh hoàn cảnh, xây dựng kế hoạch và đồng hành với ngườicần hỗ trợ. Trong quá trình thực hiện, Quỹ phối hợp với địa phương kiểm tra,giám sát, đo lường kết quả; những mô hình hiệu quả mới được xem xét nhân rộng.

Quỹ Thiện Tâm Tri ân Bà mẹ Việt Nam anh hùng

Đặcbiệt, thay vì “cho không”, nhiều chương trình được Quỹ thiết kế với yêu cầu về“vốn đối ứng”. Khoản đối ứng này không nhất thiết phải bằng tiền, mà có thể làcông sức, trách nhiệm hoặc cam kết thực hiện nghiêm túc của người thụ hưởng.

Chẳnghạn, trong chương trình hỗ trợ người dân Khánh Hòa chuyển mô hình nuôi trồng thủysản ra vùng biển sâu bằng lồng HDPE, Vingroup hỗ trợ 70% nguồn lực, các giađình tham gia 30%. Khi người dân cùng đầu tư cho sinh kế của chính mình, họ cóthêm trách nhiệm với quá trình triển khai và kết quả đạt được.

Tưduy khác biệt ấy của Quỹ còn được thể hiện trong các chương trình phát triểnnguồn nhân lực và nâng cao năng lực cộng đồng. Một bác sĩ được hỗ trợ đào tạocó thể trở về địa phương, làm chủ kỹ thuật và cứu chữa cho hàng nghìn bệnh nhântrong nhiều năm. Một cô đỡ thôn bản được trang bị kiến thức có thể tiếp tụcchăm sóc các bà mẹ trong cộng đồng. Một hợp tác xã được tổ chức sản xuất tốt cóthể tạo sinh kế cho nhiều hộ nông dân.

Niềm vui của các em học sinh vùng cao trong ngôi trường mới do Quỹ Thiện Tâm xây tặng

“Sau dự án, những người được trao ‘cầncâu’ không chỉ thu về hiệu quả kinh tế, mà còn thu về kiến thức sản xuất, kinhdoanh, tạo ra sự thay đổi mạnh mẽ về nhận thức, tư duy và hành động. Từ đó, ngườinhận có thể nâng cao năng lực tự chủ, tự tạo thêm ‘cần câu’ cho chính mình vàcho những người xung quanh”, bà Hươngnói.

Sauhơn 20 năm hoạt động kể từ khi thành lập năm 2006, Quỹ Thiện Tâm đã triển khainhiều chương trình trên các lĩnh vực an sinh xã hội, giáo dục, y tế, sinh kế vàvăn hóa. Đến nay, tổng nguồn lực thiện nguyện đã và đang được Vingroup chia sẻđến cộng đồng đã vượt con số 46.000 tỷ đồng, với số người được hỗ trợ lên tới10 triệu lượt.

Từmột con giống đến nhiều hộ gia đình, từ một cơ hội học tập đến năng lực phục vụcả cộng đồng, mỗi nguồn lực được sử dụng đúng cách đều có thể trở thành điểm khởiđầu cho những thay đổi lớn hơn.

Đócũng là đích đến của những “chuỗi tự sinh giá trị” mà Quỹ Thiện Tâm theo đuổi,để lòng tốt không dừng lại ở một lần giúp đỡ, mà tiếp tục sinh sôi, mở rộng cơhội và tạo ra những giá trị lâu dài cho xã hội.