Đổi mới sản xuất, góp sức dựng xây nông thôn mới

Đáng chú ý, không chỉ làm giàu từ những mô hình phù hợp với điều kiện địa phương, các cơ sở sản xuất kinh doanh giỏi còn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật, kết nối đầu ra, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng. Những cách làm này đang góp phần thúc đẩy chuyển đổi sản xuất, nâng cao thu nhập và xây dựng nông thôn Hà Nội theo hướng hiện đại, bền vững.

Chăm sóc bưởi tại xã Minh Châu. Ảnh: Phương Anh

Đa dạng cách làm, nâng cao thu nhập

Những ngày cuối tháng 9-2026, dọc các bãi bồi ven sông ở xã đảo Minh Châu (Hà Nội), màu xanh của những vườn chuối, vườn táo đang trải dài ngút mắt. Giám đốc Hợp tác xã Minh Châu Xanh Phương Thị Lan hồ hởi cho biết: “Trước đây khu vực vùng bãi Minh Châu người dân chủ yếu trồng ngô, đậu và các loại cây ngắn ngày nên hiệu quả kinh tế không cao. Gần đây, đã có nhiều gia đình chuyển đổi sang cây ăn quả và rau an toàn, nhờ đó thu nhập tăng lên đáng kể. Riêng Hợp tác xã Minh Châu Xanh đã có khoảng 6ha sản xuất chuyển sang trồng chuối, táo đại, bưởi, nhãn và rau màu. Trong đó có 2ha chuối, 2ha táo, sản phẩm đã được chứng nhận OCOP của thành phố”.

Để phát triển sản xuất hiệu quả, hợp tác xã đã xây dựng mô hình nông nghiệp tuần hoàn. Theo bà Phương Thị Lan, Minh Châu là địa phương có truyền thống chăn nuôi bò sữa, bò thịt, gần như gia đình nào cũng nuôi vài con bò nên lượng chất thải phát sinh rất lớn, hợp tác xã đã thu mua phân bò trong dân, nuôi trùn quế, qua đó không chỉ góp phần giảm ô nhiễm môi trường mà còn tạo ra nguồn phân hữu cơ chất lượng cao phục vụ sản xuất, hình thành vòng tuần hoàn khép kín trong nông nghiệp. Hợp tác xã cũng đang ấp ủ dự định kết hợp với du lịch sinh thái, đưa du khách đến với xã đảo tham quan, trải nghiệm và tạo thêm nguồn thu cho người dân. Nhờ mở rộng quy mô sản xuất, hiện Hợp tác xã Minh Châu Xanh tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 20 lao động địa phương.

Trong khi đó, tại thôn Hiệp Thuận, xã Hát Môn (Hà Nội), bà Nguyễn Thị Thảo lựa chọn hướng phát triển kinh tế từ nuôi ếch và ốc nhồi - hai mô hình còn khá mới ở địa phương. Bà Nguyễn Thị Thảo cho biết, hơn chục năm trước, gia đình bắt đầu học hỏi mô hình nuôi ếch từ tỉnh Tuyên Quang. Từ những lứa giống đầu tiên, bà vừa tự tìm tòi, tích lũy kỹ thuật nhân giống, vừa cung cấp con giống cho các hộ dân và nuôi ếch thương phẩm.

“Khoảng 2-3 năm trở lại đây, gia đình tôi phát triển thêm mô hình nuôi ốc nhồi. Ban đầu, tôi nuôi ốc trong ao nhưng sau khi so sánh hiệu quả giữa nuôi trong ao và nuôi ở ruộng, tôi nhận thấy nuôi ốc ở ruộng cho hiệu quả cao hơn”, bà Nguyễn Thị Thảo nói.

Điểm chung của những mô hình sản xuất hiệu quả tại xã Minh Châu và xã Hát Môn là tinh thần chủ động học hỏi, đổi mới và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm. Bà Nguyễn Thị Thảo cho biết, gia đình sẵn sàng hướng dẫn các hộ có nhu cầu về lựa chọn con giống, kỹ thuật nuôi, chăm sóc và xuất bán; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm kết nối đầu ra đối với ếch, ốc thương phẩm.

Đồng hành hỗ trợ, nhân rộng mô hình

Cùng với hoàn thiện cơ chế, chính sách, việc phát huy vai trò chủ thể của nông dân, tăng cường chuyển giao khoa học kỹ thuật, kết nối thị trường và khuyến khích liên kết sản xuất được các địa phương đặc biệt chú trọng. Tại xã Hát Môn, công tác hỗ trợ hội viên nông dân được Hội Nông dân xã triển khai thông qua tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật và hỗ trợ vốn.

Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Hát Môn Hoàng Quang Giáp, trong 9 tháng năm 2026, hội đã phối hợp tổ chức các lớp tập huấn cho hơn 430 lượt hội viên về thâm canh bưởi an toàn, trồng hoa huệ, rau hữu cơ và phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi; hướng dẫn 180 hội viên sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật an toàn và kỹ năng bán hàng trực tuyến, livestream. Đáng chú ý, hội đã vận động người dân khôi phục, đưa vào sản xuất hiệu quả 32,65ha đất nông nghiệp nhỏ lẻ, hoang hóa.

Còn theo Bí thư Đảng ủy xã Minh Châu Nguyễn Đức Tiến, điều kiện tự nhiên đặc thù đang tạo nên những lợi thế nổi trội cho địa phương phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái và du lịch trải nghiệm. Hiện, Minh Châu là vùng sản xuất rau, củ, quả quan trọng, cung cấp nguồn nông sản cho thị trường Hà Nội và nhiều địa phương lân cận; đồng thời là một trong những vùng chăn nuôi bò sữa, bò thịt lớn của thành phố.

Để hỗ trợ người dân, trong thời gian tới, xã sẽ tiếp tục quy hoạch các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao; xây dựng và phát triển thương hiệu “Rau sạch Minh Châu”; mở rộng diện tích sản xuất hữu cơ; phát triển thêm nhiều sản phẩm OCOP; từng bước hình thành các vùng chăn nuôi tập trung gắn với xử lý môi trường và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, để những mô hình sản xuất hiệu quả tiếp tục được nhân rộng, thành phố Hà Nội đang từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, thúc đẩy tổ chức sản xuất theo hướng tập trung, nâng cao giá trị gia tăng. Hiện nay, thành phố đã xác định danh mục 279 vùng sản xuất nông nghiệp tập trung tại 48 xã, phường, với tổng diện tích hơn 17.726ha; đồng thời triển khai các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp và xây dựng Đề án phát triển nông nghiệp đô thị xanh, sinh thái, công nghệ cao, bền vững, tầm nhìn 100 năm.