Đổi mới sáng tạo định hình tương lai kinh tế đô thị TP.HCM

Không thể phát triển theo lối mòn

Trình bày tham luận tại Đại hội, ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết thành phố đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, chiều sâu và tính bền vững.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được phát biểu tham luận - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, trong nhiều thập kỷ qua, thành phố luôn giữ vai trò là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng, đổi mới và hội nhập của cả nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh trong nước và quốc tế biến động nhanh, chính những thành công đó đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ hơn về tư duy, mô hình phát triển và cách thức tổ chức nguồn lực.

TP.HCM không thể tiếp tục phát triển theo quán tính cũ mà cần chủ động tái cấu trúc, đổi mới sâu sắc để xứng đáng với kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước.

Khát vọng của TP.HCM gắn liền khát vọng quốc gia

Chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh, khát vọng phát triển của thành phố đến năm 2030 phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia, hướng tới mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao.

Trong chiến lược đó, Trung ương kỳ vọng TP.HCM không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn tăng trưởng theo cách khác biệt; không chỉ đi trước mà còn mở đường; không chỉ thành công cho riêng mình mà tạo động lực lan tỏa cho vùng và cả nước.

TP.HCM được xác định là nơi thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới, là trung tâm hội tụ khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, hình mẫu về quản trị đô thị trong giai đoạn phát triển mới.

Đoàn đại biểu dự phiên thảo luận tại hội trường về các văn kiện Đại hội sáng 21-1 - Ảnh: TTXVN

Ba trụ cột cho bứt phá thực chất

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, TP.HCM xác định ba trụ cột phát triển then chốt.

Thứ nhất, đột phá thể chế là điều kiện tiên quyết. Thể chế vừa là điểm nghẽn lớn nhất, vừa là đòn bẩy mạnh mẽ nhất nếu được tháo gỡ đúng hướng. Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 260/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung các cơ chế đặc thù cho TP.HCM được kỳ vọng tạo dư địa để thành phố tăng trưởng ở mức cao trong những năm tới.

TP.HCM kiến nghị tiếp tục được trao quyền chủ động lớn hơn, thí điểm mô hình quản trị mới, rút ngắn thủ tục hành chính và mở rộng không gian chính sách cho đổi mới sáng tạo, kinh tế tư nhân phát triển lành mạnh.

Thứ hai, khoa học – công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao phải trở thành động lực cốt lõi. Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, nếu tiếp tục dựa vào vốn, đất đai và lao động giá rẻ, thành phố sẽ sớm chạm trần tăng trưởng. Con đường phát triển bền vững chỉ có thể dựa trên tri thức, công nghệ và con người.

TP.HCM có lợi thế lớn về hệ thống đại học, viện nghiên cứu, cộng đồng doanh nghiệp năng động và lực lượng lao động trẻ. Vấn đề then chốt là tổ chức và kết nối hiệu quả mô hình “ba nhà”: Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và đặt hàng phát triển.

Thứ ba, phát triển hạ tầng với tư duy đi trước một bước, không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt mà phục vụ mục tiêu dài hạn. Hạ tầng TP.HCM cần được nhìn nhận là hạ tầng chiến lược quốc gia, bao gồm giao thông, logistics, hạ tầng số, kết nối vùng và hạ tầng kinh tế tri thức.

Liên kết vùng và sức mạnh mềm của phát triển

Chủ tịch UBND TP.HCM khẳng định, liên kết vùng là không gian phát triển tất yếu. TP.HCM không thể phát triển đơn độc mà cần đóng vai trò trung tâm điều phối, dẫn dắt liên kết vùng, nơi hội tụ tài chính, công nghệ và dịch vụ chất lượng cao, tạo giá trị gia tăng và lan tỏa phát triển hài hòa.

Bên cạnh đó, phát triển xã hội được xác định là nền tảng của sức mạnh mềm. TP.HCM hướng tới mô hình thành phố toàn cầu đáng sống, nơi tăng trưởng kinh tế gắn với tiến bộ, công bằng xã hội; đổi mới sáng tạo đi cùng bao trùm và hội nhập gắn với bản sắc.

Giữ chân nhân tài, nuôi dưỡng sáng tạo và củng cố niềm tin xã hội chính là điều kiện cốt lõi để thành phố phát triển bền vững.

Cam kết hành động vì mục tiêu chung

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, thành phố đang đứng trước cơ hội lịch sử để tái khẳng định vai trò đầu tàu bằng hành động cụ thể, cải cách thực chất và tinh thần trách nhiệm cao với đất nước.

Con đường phía trước là tăng trưởng dựa trên khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế quốc tế.

TP.HCM cam kết đồng hành cùng cả nước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, tự cường, phồn vinh, văn minh và hội nhập sâu rộng.

Thạch An