Đổi mới sáng tạo: Động lực nâng tầm doanh nghiệp Việt

Mở rộng nguồn lực cho đổi mới sáng tạo

Đổi mới sáng tạo đang dần trở thành ngôn ngữ chung của cộng đồng doanh nghiệp trong hành trình nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Từ các doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ đến những tập đoàn lớn, nhu cầu ứng dụng khoa học, công nghệ, mở rộng hợp tác quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu ngày càng rõ nét. Tuy nhiên, để biến ý tưởng thành sản phẩm và thương mại hóa thành công, bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, vai trò của hệ sinh thái hỗ trợ, đặc biệt là các chính sách về kết nối và tài chính cho đổi mới sáng tạo, được xem là yếu tố then chốt.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Lưu Đức Tiến, Giám đốc Công ty Cổ phần MeticWorks cho biết, chúng tôi nhận thấy trong bối cảnh hiện nay, đổi mới sáng tạo không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp. Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo ra những giá trị mới.

Ông Lưu Đức Tiến, Giám đốc Công ty Cổ phần MeticWorks. Ảnh: Thanh Tuấn

“Từ thực tế của doanh nghiệp, có thể thấy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đã mang lại rất nhiều cơ hội phát triển. Mặc dù trong quá trình triển khai vẫn gặp không ít khó khăn, nhưng công ty đã nhận được sự hỗ trợ rất lớn trong việc kết nối, hợp tác và phát triển”, ông Tiến chia sẻ.

Thông qua các chương trình hỗ trợ của Nhà nước cũng như các hoạt động kết nối, doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận với các đối tác trong và ngoài nước. Đây là một trong những hỗ trợ thiết thực nhất đối với doanh nghiệp, đặc biệt là ở giai đoạn đầu của quá trình đổi mới sáng tạo.

Theo đại diện MeticWorks, hiện nay, định hướng đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp tập trung chủ yếu vào ứng dụng công nghệ và phát triển các sản phẩm có hàm lượng khoa học, công nghệ cao. Từ đó, từng bước nâng cao nội lực, tạo nền tảng để doanh nghiệp có thể tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị có giá trị gia tăng lớn trên thế giới.

Thông tin thêm về vai trò của MeticWorks, ông Tiến cho hay, trong chuỗi giá trị mà công ty tham gia, doanh nghiệp chủ yếu đóng vai trò là cầu nối giữa các doanh nghiệp trong nước với các đối tác, chuyên gia và doanh nghiệp nước ngoài.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp lớn trong nước thường gặp khó khăn trong các quy trình tiếp cận, xây dựng hồ sơ hay triển khai các thủ tục hợp tác quốc tế. Trong khi đó, với quy mô và tính linh hoạt của doanh nghiệp chúng tôi, việc tiếp cận các đối tác diễn ra thuận lợi hơn, rút ngắn được nhiều quy trình và giúp các bên nhanh chóng đi đến hợp tác thực chất.

“Thông qua vai trò đó, chúng tôi hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước kết nối với chuyên gia, đối tác và các phòng thí nghiệm quốc tế. Đây là mắt xích quan trọng góp phần hình thành chuỗi giá trị, mở rộng cơ hội hợp tác và tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận những giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, chính doanh nghiệp chúng tôi cũng từng bước trở thành đầu mối kết nối để tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị này”, ông Tiến nhấn mạnh.

Tuy nhiên, theo đại diện MeticWorks, trong quá trình hoạt động, công ty nhận thấy khó khăn lớn nhất là việc tiếp cận nguồn vốn. Phần lớn tài sản của doanh nghiệp nằm ở quy trình, thiết kế và các giá trị sở hữu trí tuệ, trong khi đây lại là những tài sản rất khó được ghi nhận khi tiếp cận các nguồn vốn truyền thống.

Bên cạnh đó, với quy mô doanh nghiệp còn nhỏ, việc đáp ứng các tiêu chí tài chính theo yêu cầu của các tổ chức tín dụng cũng là một thách thức lớn.

“Để khắc phục những khó khăn đó, chúng tôi tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp trong cùng chuỗi giá trị, đặc biệt là các đối tác nước ngoài. Thông qua quá trình hợp tác, doanh nghiệp không chỉ tiếp cận được kiến thức chuyên môn, công nghệ và mạng lưới kết nối quốc tế, mà còn từng bước xây dựng uy tín, chứng minh năng lực thực tế. Đây cũng là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp tạo dựng niềm tin với các nhà đầu tư và mở ra thêm nhiều cơ hội hợp tác trong tương lai”, ông Tiến cho biết.

Để đổi mới sáng tạo phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cần hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ về nguồn vốn, kết nối công nghệ và cơ chế thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm. Ảnh min họa

Cũng theo đại diện MeticWorks, thời gian qua công ty đã được tiếp cận nhiều chương trình đào tạo, các hoạt động kết nối cũng như nhiều cơ hội làm việc với các đối tác trên thế giới. Đây là những hỗ trợ rất thiết thực đối với doanh nghiệp.

Tuy nhiên, điều mà công ty đặc biệt quan tâm hiện nay là khả năng tiếp cận các nguồn tài chính và nguồn vốn đầu tư dành cho đổi mới sáng tạo. Đối với các doanh nghiệp công nghệ, đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp, đây luôn là nhu cầu rất lớn.

“Chúng tôi kỳ vọng trong thời gian tới, các cơ quan quản lý nhà nước sẽ tiếp tục xây dựng và phát triển các quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo, các quỹ đầu tư phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là trong quá trình xây dựng năng lực, phát triển các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao. Điều đó sẽ giúp doanh nghiệp tăng tốc quá trình phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị có giá trị gia tăng cao”, ông Tiến bày tỏ.

Lấy đổi mới sáng tạo làm nền tảng

Trao đổi với phóng viên về đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp, ông Lê Tuấn Khôi, đại diện Tập đoàn MK Group cho biết, ngay từ những ngày đầu thành lập, đổi mới sáng tạo đã là nền tảng cốt lõi trong quá trình phát triển của MK Group. Những sản phẩm đầu tiên của tập đoàn, như thẻ thông minh, đã là các sản phẩm mang tính đổi mới sáng tạo tại Việt Nam vào thời điểm đó.

“Tinh thần ấy được gìn giữ và phát triển xuyên suốt cho đến hôm nay. Đổi mới sáng tạo đã trở thành DNA của toàn bộ tập đoàn, hiện diện trong mọi hoạt động, từ nghiên cứu, phát triển sản phẩm đến quá trình thương mại hóa và đưa sản phẩm ra thị trường”, ông Khôi nhấn mạnh.

Theo đại diện MK Group, các trung tâm đổi mới sáng tạo đóng vai trò như cầu nối rất quan trọng, giúp doanh nghiệp kết nối với các đối tác, các quốc gia và các doanh nghiệp mà chúng tôi đang tìm kiếm cơ hội hợp tác.

Đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ, mặc dù Việt Nam đã có nhiều bước phát triển, nhưng giữa các lĩnh vực công nghệ vẫn còn những khoảng cách nhất định. Chúng ta rất mạnh về phần mềm, nhưng ở lĩnh vực sản xuất và phần cứng vẫn còn nhiều điều cần học hỏi từ các quốc gia phát triển.

“Chúng tôi luôn sẵn sàng hợp tác với các chuyên gia và doanh nghiệp quốc tế để tiếp thu công nghệ mới. Đổi mới sáng tạo chính là nền tảng giúp doanh nghiệp mở rộng mạng lưới hợp tác và tạo ra nhiều cơ hội phát triển hơn trong tương lai”, đại diện MK Group bày tỏ.

Đối với MK Group, ông Khôi thông tin, hầu như tất cả các sản phẩm đều được phát triển trên nền tảng đổi mới sáng tạo. Chúng tôi luôn đặt yếu tố sáng tạo vào ngay từ khâu nghiên cứu và thiết kế sản phẩm.

Ông Lê Tuấn Khôi, đại diện Tập đoàn MK Group. Ảnh: Thanh Tuấn

“Theo tôi, đây cũng là cách duy nhất để doanh nghiệp Việt Nam có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường, trong bối cảnh có rất nhiều thương hiệu và giải pháp công nghệ đến từ các quốc gia khác nhau. Ví dụ như với dòng sản phẩm AI Camera, chúng tôi không chỉ sản xuất một chiếc camera có chức năng ghi hình thông thường. Điều khác biệt là chúng tôi tích hợp các thuật toán trí tuệ nhân tạo ngay trên thiết bị camera”, ông Khôi chỉ ra.

Nhờ đó, thay vì người dùng phải quan sát liên tục hình ảnh từ camera, hệ thống sẽ tự động phân tích và cung cấp những thông tin có giá trị như nhận diện khuôn mặt, nhận dạng biển số xe, phát hiện xâm nhập hoặc các cảnh báo bất thường.

Việc xử lý dữ liệu ngay tại thiết bị giúp giảm đáng kể lượng dữ liệu truyền tải, tiết kiệm băng thông, nâng cao tốc độ xử lý của toàn hệ thống và tối ưu chi phí vận hành. Theo tôi, đó chính là giá trị cốt lõi của đổi mới sáng tạo trong sản phẩm mà chúng tôi đang theo đuổi.

Chia sẻ về sự hỗ trợ thiết thực từ Nhà nước để doanh nghiệp thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đại diện MK Group cho rằng, điều doanh nghiệp mong muốn nhất hiện nay là cơ chế đặt hàng từ Nhà nước, đặc biệt đối với các sản phẩm và giải pháp công nghệ.

“Đổi mới sáng tạo luôn gắn với những ý tưởng mới và công nghệ tiên tiến. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của doanh nghiệp là làm sao để những sản phẩm sau quá trình nghiên cứu có thể nhanh chóng được đưa vào ứng dụng thực tế. Thời gian gần đây, Chính phủ đã có nhiều chủ trương thúc đẩy cơ chế đặt hàng đối với doanh nghiệp công nghệ. Theo tôi, đây là một hướng đi rất đúng”, ông Khôi chỉ ra.

Khi các cơ quan nhà nước đưa ra những bài toán và nhu cầu cụ thể, doanh nghiệp sẽ phát huy thế mạnh về công nghệ, con người, quy trình sản xuất và năng lực nghiên cứu để cùng xây dựng giải pháp phù hợp. Điều đó không chỉ giúp doanh nghiệp có cơ hội thương mại hóa sản phẩm nhanh hơn mà còn tạo ra những khách hàng đầu tiên chính là các cơ quan nhà nước.

Đây sẽ là động lực rất quan trọng để doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tiếp tục đầu tư cho đổi mới sáng tạo, từng bước tham gia sâu hơn và rộng hơn vào các chuỗi giá trị công nghệ trong nước cũng như quốc tế.

Qua chia sẻ của các doanh nghiệp có thể thấy, đổi mới sáng tạo không chỉ là câu chuyện đầu tư vào công nghệ hay phát triển sản phẩm mới, mà còn là quá trình xây dựng năng lực nội sinh, mở rộng hợp tác và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, để những ý tưởng sáng tạo nhanh chóng được thương mại hóa và tạo ra giá trị thực tiễn, bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp rất cần một hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ với các cơ chế đủ mạnh về tài chính, kết nối và đặt hàng công nghệ.

Khi doanh nghiệp được tiếp thêm nguồn lực và có cơ hội đưa các sản phẩm đổi mới sáng tạo vào thực tiễn, năng lực cạnh tranh sẽ từng bước được nâng cao. Xa hơn, đây cũng là nền tảng để thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia phát triển, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.