Đổi mới tư duy, chuyển từ giải quyết thủ tục sang kiến tạo chính sách bảo hiểm y tế
Thứ trưởng Y tế Đào Xuân Cơ yêu cầu Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) đổi mới tư duy, chuyển từ giải quyết thủ tục sang kiến tạo chính sách; từ quản lý theo hồ sơ sang quản lý theo hiệu quả và kết quả đầu ra. Mỗi chính sách được xây dựng đều tác động trực tiếp đến bệnh viện, trạm y tế, đội ngũ thầy thuốc và người dân.
Người dân được thụ hưởng nhiều chính sách từ bảo hiểm y tế trong khám, chữa bệnh. (Ảnh: XUÂN TRƯỜNG)
Đây là yêu cầu được đưa ra tại buổi làm việc của lãnh đạo Bộ Y tế với Vụ Bảo hiểm y tế về triển khai nhiệm vụ những tháng cuối năm 2026, được tổ chức ngày 12/11, tại Hà Nội. Nếu các quy định trong bảo hiểm y tế chưa rõ ràng, điều kiện thanh toán chưa phù hợp hoặc danh mục thuốc chậm cập nhật có thể gây ách tắc thanh toán, hạn chế khả năng triển khai kỹ thuật mới và cơ hội điều trị của người bệnh.
Báo cáo những kết quả đạt được trong thời gian qua, Vụ trưởng Bảo hiểm y tế Trần Thị Trang cho biết, về công tác tham mưu, xây dựng, trình cấp có thẩm quyền đã ban hành được nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực bảo hiểm y tế và những lĩnh vực liên quan; công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí; công tác cải cách thủ tục hành chính về bảo hiểm y tế đã có những kết quả nhất định…
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Vụ Bảo hiểm y tế cho biết, trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của Vụ vẫn còn những khó khăn, vướng mắc trong thẩm định, phê duyệt giá dịch vụ kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh y tế (PACS); Cùng đó là những khó khăn về thiếu nhân lực, thiết bị làm việc trong khi khối lượng công việc của Vụ khá lớn...
Về phương hướng, nhiệm vụ 2 tháng cuối năm 2026, lãnh đạo Vụ Bảo hiểm y tế cho biết, Vụ tiếp tục thực hiện công tác hoàn thiện thể chế và văn bản quy phạm pháp luật; Công tác quản lý Quỹ Bảo hiểm y tế, quyết toán và tháo gỡ vướng mắc tài chính; Bảo đảm cung ứng thuốc, vật tư y tế và quyền lợi người bệnh dịp cao điểm cuối năm; Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số...
Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Y tế Đào Xuân Cơ cho rằng: bảo hiểm y tế là lĩnh vực đặc biệt quan trọng, xuyên suốt hoạt động khám bệnh, chữa bệnh từ tuyến cơ sở đến tuyến cuối. Hệ thống bảo hiểm y tế có thông suốt thì hoạt động khám bệnh, chữa bệnh mới có thể vận hành hiệu quả. Do vậy, Vụ Bảo hiểm y tế cần đổi mới tư duy, chuyển từ giải quyết thủ tục sang kiến tạo chính sách; từ quản lý theo hồ sơ sang quản lý theo hiệu quả và kết quả đầu ra.
Mỗi chính sách được xây dựng đều tác động trực tiếp đến bệnh viện, trạm y tế, đội ngũ thầy thuốc và người dân. Nếu quy định chưa rõ ràng, điều kiện thanh toán chưa phù hợp hoặc danh mục thuốc chậm cập nhật có thể gây ách tắc thanh toán, hạn chế khả năng triển khai kỹ thuật mới và cơ hội điều trị của người bệnh.
Cũng vì vậy, công tác quản lý phải đồng hành với phát triển, không chỉ dừng lại ở kiểm soát, Vụ cần tăng cường đi cơ sở, nắm bắt khó khăn thực tế để kịp thời tháo gỡ, đồng thời chủ động nhận diện, phòng ngừa bất cập ngay từ khâu xây dựng chính sách. Mặt khác, cần tăng cường tư duy quản trị tổng thể hệ thống y tế, bảo đảm chính sách bảo hiểm y tế gắn kết chặt chẽ với chuyên môn khám bệnh, chữa bệnh, tài chính y tế, chuyển đổi số và chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Bên cạnh đó, Vụ Bảo hiểm y tế khẩn trương tháo gỡ các nút thắt trong thanh toán bảo hiểm y tế. Theo đó, những khoản chi có đầy đủ căn cứ pháp lý, đủ điều kiện thanh toán phải được xử lý nhanh chóng theo thẩm quyền. Những nội dung còn khác biệt về cách hiểu, cách áp dụng pháp luật cần được thống nhất, hướng dẫn hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền giải quyết. Đối với các khoản chưa đủ căn cứ, phải làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và phương án xử lý.
Người dân được thụ hưởng nhiều chính sách từ bảo hiểm y tế trong khám, chữa bệnh. (Ảnh: TRẦN VÂN)
Thứ trưởng Đào Xuân Cơ lưu ý: cần phân biệt sai sót do bất cập hệ thống, do chưa nắm rõ quy định với những trường hợp cố tình vi phạm. Việc tháo gỡ khó khăn phải thực hiện trong khuôn khổ pháp luật. Đặc biệt, Vụ Bảo hiểm y tế cần xây dựng danh mục những vướng mắc lớn của toàn hệ thống, tập trung vào thanh toán thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật cao, điều trị bệnh nặng, bệnh hiểm nghèo, cấp cứu và hồi sức tích cực. Đồng thời, phân biệt rõ chi phí tăng do nhu cầu điều trị chính đáng, thay đổi mô hình bệnh tật, phát triển kỹ thuật với các khoản chi bất hợp lý hoặc có dấu hiệu trục lợi quỹ.