Đổi mới tư duy, hành động quyết liệt vì người lao động và sự phát triển của tổ chức Công đoàn

Đại biểu tham quan Không gian trưng bày các công trình, sản phẩm, sáng kiến, sáng tạo tiêu biểu của đoàn viên, người lao động toàn quốc. (Ảnh: HẢI NGUYỄN)

Nội dung các tham luận tập trung vào 3 nội dung cốt lõi: biến thi đua thành động lực nâng cao hiệu quả lao động; đổi mới công tác chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao động trước yêu cầu mới; thay đổi tư duy, hành động quyết liệt của đội ngũ cán bộ công đoàn, qua đó, các tham luận đã phác thảo bức tranh hành động toàn diện cho nhiệm kỳ mới.

Khi thi đua trở thành động lực, sẽ biến thành hiệu quả lao động

Theo Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Ân, Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam, triển khai các phong trào thi đua yêu nước vốn là thế mạnh và là nhiệm vụ chính trị quan trọng của tổ chức công đoàn. Nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua”, ông khẳng định đây là phương châm hành động, là nguồn động lực to lớn để các cấp công đoàn phát động và tổ chức các phong trào trong đoàn viên, người lao động.

Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Ân, Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam.

Trong những năm qua, các phong trào thi đua như “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”; phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật; thi đua hoàn thành vượt mức kế hoạch; thi đua chuyển đổi số trong lao động và quản lý; học tập nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp; xây dựng môi trường xanh-sạch-đẹp, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động... đã đi vào đời sống sản xuất. Các phong trào này không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn tạo môi trường cho người lao động rèn luyện bản lĩnh, khẳng định giá trị bản thân.

Nói về phong trào thi đua của ngành giáo dục, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Ân cho biết: phong trào “Dạy tốt-Học tốt” là biểu tượng xuyên suốt, trong giai đoạn mới hướng tới dẫn dắt người học chủ động chiếm lĩnh tri thức, làm chủ khoa học công nghệ để trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, phong trào “Đổi mới sáng tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập” giúp thay đổi tư duy vận hành giáo dục trước tác động của kỷ nguyên số, xây dựng hệ sinh thái giáo dục tích cực. Những nhà giáo tiêu biểu, chiến sĩ thi đua không chỉ là các danh hiệu cá nhân, mà còn là những hạt nhân thúc đẩy sự phát triển của địa phương và đơn vị. Sự đổi mới đang dần trở thành nhu cầu tự thân của mỗi cá nhân trong ngành giáo dục.

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chuyển đổi số làm thay đổi mô hình lao động (làm việc từ xa, tự động hóa, AI, kinh tế số), tổ chức công đoàn phải đổi mới mạnh mẽ. Bốn nhóm giải pháp được đề xuất gồm: phong trào phải bám sát nhiệm vụ chính trị của ngành, địa phương, doanh nghiệp; gắn với quyền lợi thiết thực của người lao động; tập trung vào chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất.

Tạo dựng môi trường làm việc an toàn, nhân văn, công bằng để người lao động tự giác tham gia, được tôn trọng và gắn bó lâu dài. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng nền tảng số để kết nối đoàn viên, bảo đảm công khai, minh bạch kết quả thi đua. Kịp thời ghi nhận, biểu dương các tấm gương lao động sáng tạo, xem đổi mới sáng tạo là động lực phát triển quan trọng.

Khép lại tham luận, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Ân khẳng định: Mỗi phong trào thi đua yêu nước không chỉ là hoạt động động viên tinh thần, mà còn là nơi hun đúc khát vọng cống hiến, trách nhiệm và lòng tự hào dân tộc, góp phần xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Chăm lo, bảo vệ người lao động trước yêu cầu mới

Thay mặt hơn 23 nghìn công đoàn cơ sở, hơn 2,4 triệu đoàn viên và gần 7,2 triệu công nhân, viên chức, lao động Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Nguyễn Kim Loan bày tỏ sự thống nhất cao với các văn kiện Đại hội, đồng thời gửi gắm niềm tin về một nhiệm kỳ mới đổi mới mạnh mẽ, thực chất.

Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Nguyễn Kim Loan.

Bà Nguyễn Kim Loan nhận thức sâu sắc rằng: Công đoàn phải luôn hành động, luôn lắng nghe thì mới có đủ uy tín và vai trò thực chất. Thời gian qua, các cấp công đoàn thành phố đã thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, chủ động phối hợp đối thoại định kỳ để nắm bắt tâm tư, giải quyết phát sinh ngay từ cơ sở.

Riêng trong các năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, các cấp công đoàn thành phố đã tổ chức hơn 26.000 lượt đối thoại tại nơi làm việc và phối hợp tổ chức hơn 20.000 hội nghị người lao động tại doanh nghiệp. Qua đó, các kiến nghị về tiền lương, tiền thưởng, thời giờ làm việc, bữa ăn ca, an toàn lao động... được giải quyết kịp thời, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định.

Công tác thương lượng tập thể được chú trọng với hơn 18.000 bản thỏa ước lao động tập thể đang thực hiện, mang lại nhiều điều khoản có lợi hơn cho người lao động: nhiều doanh nghiệp duy trì lương cao hơn lương tối thiểu vùng từ 5-10%; hỗ trợ tiền nhà trọ, khám sức khỏe định kỳ; chăm lo lao động nữ mang thai, nuôi con nhỏ; tổ chức tham quan nghỉ dưỡng và hỗ trợ người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, bệnh hiểm nghèo.

Trong điều kiện biên chế hiện tại là 130 (giảm 300 biên chế so với số lượng cơ học của 3 Liên đoàn Lao động trước sáp nhập), Công đoàn thành phố xác định đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng chương trình kết nối các cấp trên nền tảng số để hình thành dữ liệu quản lý đoàn viên đồng bộ, giúp công tác chăm lo nhanh chóng, chính xác.

Công đoàn cũng tập trung bảo vệ quyền lợi thông qua tư vấn pháp luật và chi hàng nghìn tỉ đồng chăm lo cho đoàn viên. Các chương trình “Tết Sum vầy”, “Chuyến xe Xuân Công đoàn”, “Chợ Tết Công đoàn”, “Phiên chợ nghĩa tình”, “Mái ấm Công đoàn”, “Tháng Công nhân”, “Ngày hội công nhân”… ngày càng đi vào chiều sâu.

Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Nguyễn Kim Loan cho biết: Thực hiện chỉ đạo của Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh nhằm giúp người lao động an cư lạc nghiệp, Công đoàn thành phố đã ký kết phối hợp với các doanh nghiệp triển khai xây dựng nhà ở cho công nhân thuê, thuê mua với quy mô khoảng 130.000 căn trong giai đoạn 2026-2030. Đồng thời, phối hợp với các cơ sở y tế tổ chức chăm sóc sức khỏe, tầm soát bệnh nghề nghiệp, phấn đấu đến cuối năm 2026 có 100% đoàn viên, người lao động được quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử.

Từ thực tiễn, Công đoàn thành phố xác định 3 nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới: Tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác đại diện đối thoại, thương lượng tập thể, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của đoàn viên, người lao động. Đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng tổ chức công đoàn thành phố hiện đại, gần gũi, kịp thời nắm bắt tâm tư nguyện vọng của người lao động. Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, sự phối hợp của chính quyền và các tổ chức chính trị-xã hội để tạo sức mạnh tổng hợp.

Cán bộ công đoàn cần hành động quyết liệt, đổi mới tư duy

Bước vào giai đoạn phát triển mới, khi khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo làm thay đổi sâu sắc phương thức lao động, yêu cầu đặt ra cho tổ chức công đoàn không chỉ là chăm lo, bảo vệ lợi ích, mà phải tập trung xây dựng đội ngũ công nhân có bản lĩnh chính trị vững vàng, tri thức, kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng cao.

Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội Nguyễn Văn Thắng.

Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội Nguyễn Văn Thắng cho biết: Công đoàn Thủ đô luôn xác định phương châm hành động: Muốn tập hợp được người lao động, phải đến gần họ; muốn tuyên truyền hiệu quả thì phải nói đúng, nói thuyết phục điều người lao động cần, phải coi tuyên truyền, giáo dục là chiến lược để chiếm lĩnh niềm tin, giữ vững ổn định quan hệ lao động, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững Thủ đô và đất nước.

Từ tư duy đó, Công đoàn Thủ đô kiên trì đổi mới theo hướng: Lấy người lao động làm trung tâm, lấy cơ sở làm địa bàn hoạt động, lấy công nghệ số làm công cụ kết nối, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo. Hình thức truyền thông được chuyển dịch từ truyền thống sang tuyên truyền trên đa nền tảng, đa tương tác.

Trước yêu cầu phát triển của đất nước và đổi mới tổ chức Công đoàn Việt Nam, Công đoàn Thủ đô cũng đang đặt ra cho mình những câu hỏi lớn: Làm thế nào để chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước thật sự đi vào đời sống, trở thành hành trang tự thân của người lao động? Làm thế nào để công tác tuyên truyền không chỉ dừng ở việc truyền thông thông tin, mà phải khơi dậy khát vọng phát triển đất nước, tạo được sự chuyển biến trong hành vi và ý thức chấp hành pháp luật? Làm thế nào để mỗi công nhân lao động vừa giỏi tay nghề, vừa vững vàng về bản lĩnh chính trị?

Từ những trăn trở và thực tiễn đó, Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội đề xuất 5 giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.

Đó là: Đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền, tối ưu hóa công cụ truyền thông số, xây dựng hệ sinh thái truyền thông số thống nhất từ thành phố đến cơ sở. Xây dựng diễn đàn công nhân số để lắng nghe, dự báo, nhận diện sớm những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, tham mưu kịp thời cho cấp ủy, chính quyền đi trước một bước.

Chủ động đưa hoạt động tuyên truyền đến gần người lao động ngoài giờ làm việc thông qua mô hình "Điểm sinh hoạt văn hóa công nhân", "Tổ tự quản khu nhà trọ công nhân". Tích hợp tuyên truyền pháp luật, bảo hiểm xã hội, phòng, chống "tín dụng đen" với các hoạt động thiết thực như khám sức khỏe miễn phí, tư vấn tâm lý, giao lưu văn nghệ, chợ Tết Công đoàn.

Tập trung đào tạo kỹ năng đối thoại, nắm bắt dư luận, ứng dụng công nghệ thông tin xử lý tình huống quan hệ lao động. Bồi dưỡng lực lượng công nhân nòng cốt, đoàn viên tích cực và quản trị viên các nhóm mạng xã hội có uy tín để làm cầu nối lan tỏa thông tin tích cực, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, kích động.

Gắn chặt công tác tuyên truyền với việc truyền thông, chăm lo, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động; nâng cao chất lượng đối thoại, thương lượng tập thể.

Để làm tốt nhiệm vụ này, đồng chí Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, mỗi cán bộ công đoàn cần quyết tâm cao, hành động quyết liệt, đổi mới tư duy, chủ động làm chủ không gian số.