Đổi mới tư duy, nâng cao năng lực cán bộ

Khi cấp huyện kết thúc hoạt động, trọng tâm quản trị được chuyển mạnh về cơ sở, kéo theo sự dịch chuyển lớn về nhân lực, phương thức điều hành và những yêu cầu mới đối với đội ngũ cán bộ.

Cán bộ hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính tại UBND xã Sóc Sơn. Ảnh: Phạm Hùng

Cuộc dịch chuyển nguồn nhân lực quy mô lớn

Trước chủ trương của Trung ương, Hà Nội đã cơ bản hoàn thành việc sắp xếp tổ chức bộ máy, bảo đảm hệ thống chính trị hoạt động liên tục, thông suốt. Hà Nội giảm từ 526 đơn vị hành chính cấp xã, phường và thị trấn xuống còn 126 xã, phường, tương ứng giảm hơn 76% số đơn vị hành chính cấp xã; đồng thời kết thúc hoạt động của 30 quận, huyện, thị xã từ ngày 1-7-2025. Đây là cuộc sắp xếp bộ máy lớn, đặt ra yêu cầu phải tổ chức lại hệ thống nhân sự một cách đồng bộ, bảo đảm bộ máy mới vận hành ổn định ngay từ những ngày đầu.

Theo dự thảo báo cáo sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội, đến tháng 5-2026, Hà Nội có gần 128.800 cán bộ, công chức, viên chức; trong đó hơn 109.800 người làm việc tại cấp xã, chiếm khoảng 85% tổng số cán bộ, công chức, viên chức toàn thành phố. Cơ cấu này phản ánh xu hướng chuyển mạnh nguồn lực về cấp trực tiếp giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp.

Xác định công tác cán bộ là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả vận hành mô hình mới, thành phố đã hoàn thành kiện toàn đội ngũ lãnh đạo tại 126 xã, phường; đồng thời chuyển đổi gần 1.900 cán bộ, công chức cấp xã cũ sang thực hiện chế độ, chính sách phù hợp với mô hình tổ chức mới. Công tác điều động, luân chuyển và bố trí cán bộ được triển khai đồng bộ, góp phần bảo đảm hoạt động quản lý, điều hành không bị gián đoạn.

Đáng chú ý, thành phố đã điều động khoảng 1.200 cán bộ giữa các xã, phường; tăng cường 65 cán bộ từ cấp thành phố về cơ sở để hỗ trợ những địa bàn mới thành lập hoặc còn thiếu cán bộ chuyên môn. Cùng với việc sắp xếp tổ chức bộ máy, Hà Nội đặc biệt quan tâm đến chế độ, chính sách đối với cán bộ chịu tác động của quá trình tinh gọn bộ máy. Thành phố đã chi trả hơn 4.175 tỷ đồng cho hơn 4.300 trường hợp thuộc diện nghỉ công tác, tinh giản hoặc sắp xếp lại vị trí việc làm. Việc thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách đã góp phần ổn định tư tưởng, tạo sự đồng thuận trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Phát biểu tại buổi làm việc của Ban Tổ chức Trung ương với Thành ủy Hà Nội về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp; khảo sát phục vụ đề án sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW và Kết luận số 14-KL/TW, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông cho biết, kết quả khảo sát xã hội học cho thấy đa số người dân Thủ đô đánh giá tích cực về hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp; mức độ hài lòng đối với hoạt động của chính quyền, chất lượng phục vụ của đội ngũ cán bộ và việc ứng dụng công nghệ số đều có sự cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy những thách thức cần tiếp tục tháo gỡ. Sự khác biệt về quy mô dân số, mức độ đô thị hóa và khối lượng công việc giữa các địa bàn khiến việc phân bổ nhân lực, cán bộ chưa thực sự đồng đều.

Xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy đổi mới

Cùng với việc tinh gọn bộ máy, Hà Nội đang từng bước hình thành phương thức quản trị theo hướng trực tiếp, liên thông và lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm trung tâm. Thành phố đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng khoa học, dân chủ, sâu sát cơ sở; bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ kết quả, từng bước chuyển từ quản lý chủ yếu dựa trên quy trình hành chính sang quản lý bằng mục tiêu, kết quả thực hiện và trách nhiệm giải trình.

Sự thay đổi này cũng đặt ra yêu cầu mới đối với đội ngũ cán bộ cơ sở. Nếu trước đây trọng tâm công việc là giải quyết thủ tục hành chính thì nay cán bộ phải đảm nhiệm vai trò quản trị địa bàn, trực tiếp xử lý những vấn đề phát sinh liên quan đến đất đai, trật tự xây dựng, đầu tư công, chuyển đổi số và chất lượng phục vụ người dân.

Để nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở, ngay trong năm đầu vận hành mô hình mới, Hà Nội đã tổ chức 12 hội nghị quán triệt với hơn 44.000 lượt cán bộ, đảng viên tham gia; đồng thời mở 62 lớp tập huấn cho hơn 30.000 lượt cán bộ, đảng viên các cấp nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Song song với công tác đào tạo, thành phố tiếp tục hoàn thiện các quy định về vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh, khung năng lực và cơ chế quản lý cán bộ theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực. Trọng tâm quản lý không còn đặt nặng ở số lượng biên chế mà chuyển dần sang đánh giá năng lực thực tiễn và kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Theo kết quả đánh giá năm 2025, trong số 691 cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Thành ủy quản lý, có 121 người hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, chiếm 17,5%; toàn bộ số còn lại hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên. Quý I-2026, tỷ lệ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ là 11%, trong khi gần 89% hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đối với toàn bộ đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, có hơn 9.700 người hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và gần 88.700 người hoàn thành tốt nhiệm vụ. Cùng với đó, công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường. Ban Thường vụ Thành ủy đã kiểm tra 106 tổ chức Đảng, 54 đảng viên; giám sát 189 tổ chức Đảng, 41 đảng viên. Cấp ủy các cấp kiểm tra hơn 6.400 tổ chức đảng và hơn 6.300 đảng viên; giám sát chuyên đề hơn 4.100 tổ chức Đảng và gần 4.800 đảng viên.

Với quyết tâm chính trị cao và tinh thần đổi mới quyết liệt, Hà Nội xác định ba nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới gồm: Hoàn thiện thể chế phân cấp, phân quyền; xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực quản trị hiện đại; và phát triển hạ tầng dữ liệu số phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành. Trong đó, đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cơ sở, là khâu then chốt quyết định hiệu quả vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.