Đối ngoại nhân dân: Trụ cột quan trọng của nền ngoại giao toàn diện, hiện đại

Đây là hoạt động quan trọng nhằm phục vụ sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 12-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới, đồng thời cung cấp thêm luận cứ thực tiễn cho Đề tài nghiên cứu khoa học “Công tác đối ngoại nhân dân của Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Vấn đề và giải pháp” của Bộ Ngoại giao và “Nghiên cứu hoạt động đối ngoại nhân dân trên thế giới trong bối cảnh mới và đề xuất giải pháp cho Việt Nam” của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam.

Phát biểu đề dẫn, Thứ trưởng Ngoại giao Ngô Lê Văn nhấn mạnh, trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp, cạnh tranh chiến lược gia tăng và xu hướng phát triển toàn cầu dịch chuyển mạnh mẽ, đối ngoại nhân dân cần tiếp tục khẳng định vai trò là một trong ba trụ cột của nền ngoại giao Việt Nam toàn diện, hiện đại và chuyên nghiệp.

Từ yêu cầu đó, Hội thảo tập trung thảo luận các vấn đề lớn như: Đổi mới tư duy và phương thức triển khai công tác đối ngoại nhân dân; nâng cao hiệu quả tham gia các cơ chế đa phương; công tác thông tin đối ngoại trên không gian số; phát huy vai trò cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài; huy động nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển; tăng cường phối hợp giữa các lực lượng làm công tác đối ngoại nhân dân; đồng thời hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan.

Đặc biệt, Hội thảo cần đề xuất các giải pháp mang tính đột phá, khả thi, gắn với yêu cầu triển khai đường lối đối ngoại của Đại hội XIV, qua đó tạo lập môi trường quốc tế thuận lợi cho phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Các đại biểu đã phân tích sâu bối cảnh quốc tế hiện nay với cạnh tranh chiến lược gay gắt, thách thức an ninh phi truyền thống và sự dịch chuyển của các xu hướng phát triển toàn cầu. Hội thảo thống nhất rằng, đối ngoại nhân dân phải đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy, nội dung và phương thức triển khai để đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới.

Đặc biệt, cần chuyển từ tư duy “tham gia” sang “chủ động đóng góp, kiến tạo và định hình”, gắn kết chặt chẽ hoạt động đối ngoại với các mục tiêu phát triển chiến lược của đất nước như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và bảo vệ lợi ích quốc gia-dân tộc. Đối ngoại nhân dân ngày nay không chỉ dừng lại ở giao lưu hữu nghị, mà đã trở thành phương thức hiệu quả để gia tăng sức mạnh mềm quốc gia.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hội thảo đề xuất nhiều giải pháp đột phá liên quan việc nâng cao chất lượng nghiên cứu, tham mưu chiến lược và đào tạo, bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ làm công tác đối ngoại nhân dân; tăng cường sự tham gia của các tổ chức nhân dân tại các cơ chế đa phương; đổi mới nội dung và phương thức thông tin đối ngoại; phát huy vai trò định hướng, điều phối của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; đồng thời mở rộng vai trò đối ngoại nhân dân trong các lĩnh vực ngoại giao kinh tế, khoa học-công nghệ, văn hóa…

Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Phan Anh Sơn nhấn mạnh, toàn bộ tham luận đều khẳng định đúng tầm vóc, vai trò và vị trí quan trọng của đối ngoại nhân dân, đồng thời đề nghị triển khai hoạt động thực chất, tăng cường tham mưu nghiên cứu và thường xuyên cập nhật, đánh giá tình hình.

Ông chỉ rõ những lực cản hiện nay như nhận thức, cơ chế, nguồn lực, công tác phối hợp… và kiến nghị cần có cơ chế chỉ đạo thống nhất, hiệp đồng chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương, giữa các cơ quan, bộ, ngành nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Phan Anh Sơn yêu cầu đổi mới tư duy, cách tiếp cận, đồng bộ trong lãnh đạo, chỉ đạo và đặc biệt chú trọng công tác xây dựng, đào tạo đội ngũ cán bộ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong bối cảnh mới.

Kết luận Hội thảo, Thứ trưởng Ngô Lê Văn ghi nhận các ý kiến tham luận và cho rằng để nâng tầm công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới, cần tập trung khắc phục những điểm nghẽn về tư duy, nhận thức, cơ chế phối hợp và bảo đảm nguồn nhân lực và tài lực cho các hoạt động đối ngoại nhân dân; đồng thời, phát huy vai trò đa dạng của các chủ thể như doanh nghiệp, trí thức, văn nghệ sĩ, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, gắn với công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số.

Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng chiến lược đối ngoại nhân dân, có cơ chế phân công, phối hợp rõ ràng, đo lường kết quả cụ thể, đồng thời nghiên cứu thể chế hóa chính sách, chế độ phù hợp. Thứ trưởng Ngô Lê Văn cũng tin tưởng rằng, với sự đổi mới tư duy, cách tiếp cận và sự phối hợp đồng bộ, công tác đối ngoại nhân dân sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.