Đối ngoại trong kỷ nguyên mới: Mở rộng không gian phát triển, kiến tạo động lực tăng trưởng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: TTXVN

Đối ngoại khẳng định vai trò chiến lược

Tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, công tác đối ngoại thời gian qua tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức triển khai theo hướng chủ động, hiệu quả và thực chất hơn. Trong đó, đối ngoại cấp cao, đặc biệt là ngoại giao nguyên thủ, tiếp tục phát huy vai trò chiến lược, góp phần nâng tầm quan hệ, củng cố lòng tin chính trị với các nước láng giềng, các nước lớn, đối tác quan trọng và bạn bè truyền thống.

Song song với đó, đối ngoại song phương và đa phương được triển khai đồng bộ, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; đồng thời đưa quan hệ với các đối tác đi vào chiều sâu, phục vụ thiết thực mục tiêu phát triển đất nước.

Đánh giá những kết quả đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, trong bối cảnh tình hình thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó dự báo, công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế vẫn được triển khai chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với quốc phòng và an ninh, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, không để đất nước rơi vào thế bị động, bất ngờ.

Đáng chú ý, cục diện đối ngoại của Việt Nam tiếp tục được mở rộng và nâng tầm. Đến nay, Việt Nam đã thiết lập hoặc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện với 9 đối tác, Đối tác chiến lược với 11 nước và Đối tác toàn diện với 5 nước, phản ánh sự gia tăng về lòng tin chính trị cũng như vị thế ngày càng cao của đất nước trên trường quốc tế.

Ở bình diện đa phương, Việt Nam tiếp tục ghi dấu ấn khi tổ chức thành công Diễn đàn Tương lai ASEAN, Hội nghị Thượng đỉnh P4G, Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, đồng thời tái đắc cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028.

Đối ngoại kinh tế tiếp tục bám sát yêu cầu phát triển đất nước. Việt Nam hiện đã ký 17 hiệp định thương mại tự do; kim ngạch xuất nhập khẩu duy trì trong nhóm 20 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới; vốn đầu tư nước ngoài năm 2025 đạt mức cao nhất trong 5 năm gần đây.

Bên cạnh đó, ngoại giao văn hóa, thông tin đối ngoại, công tác người Việt Nam ở nước ngoài và bảo hộ công dân cũng tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao hình ảnh và uy tín quốc gia.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định, ngành ngoại giao đã góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tạo dựng cục diện đối ngoại thuận lợi cho phát triển và từng bước khẳng định đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên trong chiến lược phát triển đất nước. Công tác đối ngoại cũng đóng góp tích cực vào việc huy động nguồn lực bên ngoài, mở rộng thị trường, thúc đẩy thu hút đầu tư, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó góp phần nâng cao năng suất, đổi mới mô hình tăng trưởng và phục vụ phát triển nhanh, bền vững.

Từ góc độ bảo đảm an ninh quốc gia, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, cho rằng, nhiều chính giới và dư luận quốc tế hiện đánh giá Việt Nam không chỉ là bên tham gia mà đã trở thành quốc gia có khả năng đề xuất, định hình chương trình nghị sự, từng bước khẳng định vai trò của một chủ thể chiến lược với năng lực tự chủ, khả năng triển khai quyết sách nhanh và đóng góp ngày càng tích cực vào các vấn đề khu vực cũng như quốc tế.

Đổi mới đối ngoại để mở đường cho phát triển

Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết của Trung ương đã mở ra giai đoạn phát triển mới với mục tiêu đưa nền kinh tế tăng tốc, bứt phá, đạt mức tăng trưởng hai con số, tạo nền tảng thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm của đất nước. Trong bối cảnh đó, đối ngoại và hội nhập quốc tế được xác định là một trong những động lực quan trọng mở rộng không gian phát triển và huy động nguồn lực cho tăng trưởng.

Phó trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Trung nhấn mạnh, mục tiêu tăng trưởng hai con số đòi hỏi Việt Nam phải chuyển sang mô hình phát triển mới, dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chất lượng thể chế và năng suất lao động. Khi mô hình phát triển thay đổi thì tư duy đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc tế cũng phải được tái định vị.

Theo ông, trong nền kinh tế tri thức, không gian phát triển của một quốc gia không còn chỉ được quyết định bởi quy mô lãnh thổ hay thị trường trong nước mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng kết nối với các dòng chảy toàn cầu về tri thức, công nghệ, vốn, dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao. Vì vậy, nhiệm vụ của đối ngoại không dừng ở mở rộng thị trường hay thu hút đầu tư, mà phải mở ra những không gian phát triển mới, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng tự chủ của nền kinh tế.

"Trước yêu cầu đổi mới mô hình phát triển đất nước, đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc tế cần tiếp tục đi trước một bước: Không chỉ mở rộng quan hệ mà mở rộng không gian phát triển; không chỉ huy động nguồn lực mà kiến tạo các động lực tăng trưởng mới; không chỉ nâng cao vị thế quốc gia mà góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược và sức cạnh tranh của nền kinh tế" - ông Nguyễn Đức Trung nhấn mạnh.

Đặt ra yêu cầu đối với ngành ngoại giao trong giai đoạn mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Giờ là lúc đối ngoại phải phát huy vai trò tiên phong: Thấy sớm, tham mưu đúng, hành động kịp thời; góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; mở đường, kết nối và tranh thủ nguồn lực phát triển. Tiên phong còn là theo sát công việc đến cùng, chủ động tháo gỡ khó khăn và chịu trách nhiệm về kết quả."

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, hiệu quả của công tác đối ngoại không thể chỉ đo bằng số lượng các chuyến thăm, hội nghị hay văn bản ký kết, mà phải được đánh giá bằng những kết quả cụ thể như: Môi trường hòa bình được củng cố; lợi ích quốc gia được bảo vệ; quan hệ với các đối tác đi vào chiều sâu; các cam kết được hiện thực hóa; các điểm nghẽn được tháo gỡ; nguồn lực được huy động và người dân, doanh nghiệp được phục vụ tốt hơn.

Cùng quan điểm đó, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu ngành ngoại giao tiếp tục đổi mới mạnh mẽ về tư duy và phương thức hoạt động, chuyển từ tư duy "mở đường" sang "đồng hành" với doanh nghiệp và địa phương; lấy kết quả cuối cùng làm thước đo hiệu quả công việc.

"Trách nhiệm của từng cán bộ làm công tác ngoại giao kinh tế không dừng lại ở ký kết, mà phải kéo dài cho đến khi các cam kết được thực hiện, dự án được cấp phép, dòng vốn được giải ngân và công trình được vận hành trên thực tế" - Thủ tướng nhấn mạnh.

Ở góc độ địa phương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP. Đồng Nai Nguyễn Văn Út cho rằng, mỗi hoạt động đối ngoại cần hướng tới những kết quả cụ thể như mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút các tập đoàn công nghệ hàng đầu, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao...

"Hiệu quả của đối ngoại cần được đo bằng những giá trị mới được tạo ra cho tăng trưởng và chất lượng phát triển của địa phương" - lãnh đạo TP. Đồng Nai khẳng định.