Đối ngoại Việt Nam: Tạo cục diện mới, nâng tầm hội nhập trong kỷ nguyên phát triển

Công tác đối ngoại đã đạt được những kết quả hết sức quan trọng, góp phần để Việt Nam luôn tỏa sáng.

Theo Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, môi trường quốc tế năm 2025 có đặc trưng là biến động nhanh, phức tạp và khó lường, với xung đột, bất ổn gia tăng tại nhiều khu vực. Đây là một trong những năm biến động mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây, đúng như nhận định của Văn kiện Đại hội XIV rằng thế giới đang trải qua những thay đổi mang tính thời đại.

TẠO DẤU ẤN CHIẾN LƯỢC TRONG MÔI TRƯỜNG QUỐC TẾ BIẾN ĐỘNG

Trong bối cảnh đó, công tác đối ngoại của Việt Nam đã chủ động tranh thủ thời cơ, hóa giải thách thức, góp phần tạo lập cục diện đối ngoại mới, phục vụ đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển. Đối ngoại phát huy tinh thần trách nhiệm cao, thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chiến lược, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững, nâng cao đời sống nhân dân.

Một trong những kết quả nổi bật là việc nâng tầm, nâng cấp và mở rộng quan hệ với các đối tác. Trong năm 2025, các hoạt động đối ngoại diễn ra sôi động, đặc biệt là đối ngoại cấp cao, tạo khuôn khổ và tầm nhìn dài hạn cho quan hệ song phương và đa phương. Việt Nam đã nâng cấp quan hệ với 17 đối tác, đưa tổng số đối tác có quan hệ từ Đối tác toàn diện trở lên lên 42 nước.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung - Ảnh: Báo TG&VN

Điểm nhấn của các hoạt động này là tính thực chất và hiệu quả. Trong năm, Việt Nam đã ký kết gần 350 thỏa thuận hợp tác với các đối tác, tăng gấp 2,5 lần so với năm 2024, tập trung vào các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Song song với đó, Việt Nam tiếp tục củng cố quan hệ với các chính đảng, phát triển đối ngoại nhân dân dưới nhiều hình thức, tạo nền tảng xã hội bền vững cho các mối quan hệ đối ngoại.

Trên bình diện đa phương, trong bối cảnh nhiều thể chế và cơ chế hợp tác quốc tế gặp khó khăn, Việt Nam tiếp tục thể hiện rõ trách nhiệm và cam kết đối với chủ nghĩa đa phương. Việt Nam tham gia tích cực, đóng góp có trách nhiệm vào việc xây dựng các định hướng hoạt động, quy định và chuẩn mực tại các thể chế đa phương, được cộng đồng quốc tế ghi nhận và đánh giá cao.

Cụ thể, Việt Nam tiếp tục tham gia hiệu quả vào các hoạt động gìn giữ hòa bình, cứu hộ cứu nạn, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực; đồng thời tham gia nhiều cơ chế điều hành quan trọng, trong đó có Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc và 6 trong số 7 cơ chế của UNESCO. Trong năm 2025, Việt Nam cũng tổ chức thành công nhiều sự kiện đa phương quan trọng như Diễn đàn Tương lai ASEAN, Hội nghị Thượng đỉnh P4G, Lễ mở ký Công ước về chống tội phạm mạng, qua đó khẳng định vai trò, uy tín và năng lực tổ chức của Việt Nam trên trường quốc tế.

Các sĩ quan Đội Công binh số 2 về nước sau hơn 1 năm thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình tại phái bộ An ninh Lâm thời Liên Hợp Quốc ở khu vực Abyei (UNISFA), tháng 9.2024. Ảnh: TTXVN

Ngoại giao kinh tế tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng 8% của nền kinh tế. Các hoạt động ngoại giao kinh tế được lồng ghép hiệu quả vào đối ngoại cấp cao, đạt số lượng kỷ lục về cam kết và thỏa thuận hợp tác, góp phần mở rộng thị trường, thu hút đầu tư, kết nối chiến lược và đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Bên cạnh đó, ngoại giao khoa học – công nghệ nổi lên như một mũi nhọn quan trọng, tập trung vào đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, góp phần hiện thực hóa 11 lĩnh vực công nghệ chiến lược, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

COI ĐỐI NGOẠI – HỘI NHẬP LÀ NHIỆM VỤ TRỌNG YẾU, THƯỜNG XUYÊN

Theo Bộ trưởng Ngoại giao, đối ngoại năm 2025 cũng góp phần quan trọng trong việc phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam. Ngoại giao văn hóa được triển khai bài bản, gắn kết chặt chẽ với các hoạt động đối ngoại cấp cao. Việt Nam đã tổ chức thành công Đại lễ Vesak, vận động UNESCO công nhận thêm 7 danh hiệu mới, đưa tổng số danh hiệu UNESCO của Việt Nam lên 77, vượt xa mục tiêu đề ra cho năm 2030.

Công tác thông tin đối ngoại được triển khai chủ động, không chỉ quảng bá hình ảnh quốc gia mà còn góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng, lợi ích quốc gia trong bối cảnh môi trường thông tin ngày càng phức tạp. Công tác bảo hộ công dân được triển khai kịp thời, hiệu quả tại các điểm nóng, đưa hàng nghìn công dân Việt Nam về nước an toàn.

Công tác về người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục đạt nhiều kết quả rõ nét, khơi dậy tinh thần yêu nước và lòng tự hào dân tộc. Lượng kiều hối gửi về nước trong năm 2025 đạt mức kỷ lục, trở thành nguồn lực quan trọng đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội. Đối ngoại nhân dân phát huy vai trò cầu nối, tạo nền tảng xã hội bền vững cho các mối quan hệ đối ngoại của đất nước.

Người dân Việt Nam hân hoan chào đón các khối quân đội nước ngoài tham gia diễu binh trong ngày Quốc khánh 2/9.

Song song với việc triển khai các nhiệm vụ đối ngoại, công tác xây dựng ngành được thực hiện nghiêm túc. Ngành Ngoại giao đã sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả, giảm 42,5% số lượng đầu mối; đồng thời tiếp nhận thêm nhiệm vụ đối ngoại Đảng và một phần chức năng, nhiệm vụ đối ngoại Quốc hội. Nhiều văn bản pháp lý quan trọng được hoàn thiện, tạo nền tảng thể chế cho công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế, trong đó có Luật Điều ước quốc tế sửa đổi, Luật Quốc tịch sửa đổi và Nghị quyết 250 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế.

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết việc Đại hội XIV lần đầu tiên xác định đối ngoại cùng với quốc phòng – an ninh là lĩnh vực “trọng yếu, thường xuyên” vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm lớn đối với toàn ngành đối ngoại, ngoại giao, đồng thời thể hiện bước chuyển quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng.

Theo đó, đối ngoại và hội nhập quốc tế được xác định là công việc có tầm quan trọng hàng đầu, gắn với sự tồn vong, an nguy và thịnh suy của đất nước; là sự nghiệp chung của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng và sự quản lý thống nhất của Nhà nước, với Bộ Ngoại giao giữ vai trò nòng cốt, điều phối và tham mưu.

Triển khai chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới, trong thời gian tới, công tác đối ngoại sẽ tập trung vào ba định hướng lớn: phối hợp chặt chẽ với quốc phòng, an ninh và các ban, bộ, ngành, địa phương để giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; tranh thủ tối đa các nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài, đặc biệt là đẩy mạnh ngoại giao kinh tế và ngoại giao công nghệ phục vụ phát triển; đồng thời nâng cao vai trò, vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam.

Để triển khai hiệu quả Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, công tác đối ngoại – ngoại giao sẽ tập trung vào các nhóm giải pháp mang tính đột phá, từ đổi mới tư duy hội nhập, hoàn thiện thể chế và cơ chế đặc thù, phát huy sức mạnh ba trụ cột đối ngoại, đến đề cao “văn hóa thực thi”, bảo đảm tính thực chất và khả thi trong ký kết, thực thi các cam kết quốc tế.

Trong lĩnh vực ngoại giao văn hóa, thời gian tới sẽ tiếp tục đổi mới tư duy, nội dung và phương thức triển khai, gắn với chuyển đổi số, truyền thông quốc tế và phát triển nguồn nhân lực, qua đó góp phần lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam, nâng cao sức mạnh mềm và vị thế quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Hà Lê