Đổi thay trên dải biên cương Đông Bắc

Nhân dân các dân tộc tham gia tuần tra bảo vệ biên giới với cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Quảng Đức. Ảnh: Mai Tuấn

Quảng Ninh có tuyến biên giới đất liền và vùng biển giữ vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh và đối ngoại khu vực Đông Bắc. Trên địa bàn biên phòng của tỉnh có 33 xã, phường, đặc khu với 22 dân tộc cùng sinh sống. Đây vừa là địa bàn giàu tiềm năng phát triển kinh tế, vừa đặt ra nhiều yêu cầu trong quản lý, bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh trật tự và chăm lo đời sống nhân dân. Từ nhận thức, muốn người dân yên tâm bám bản, bám đất, bám biển thì trước hết, phải giúp họ có sinh kế ổn định, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh đã cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, Nhà nước bằng nhiều chương trình, mô hình dân vận phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Mục tiêu không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà hướng tới tạo sinh kế bền vững, giúp người dân chủ động vươn lên phát triển kinh tế, giảm nghèo bằng chính nội lực của mình.

Từ cách làm đó, nhiều chương trình, mô hình đã phát huy hiệu quả rõ nét. Tiêu biểu là Chương trình "Bò giống giúp người nghèo biên giới", được duy trì liên tục trong suốt 10 năm qua. Đến nay, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh đã trao tặng 534 con bò giống cho 534 hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, với tổng kinh phí hơn 8 tỷ đồng. Điều đáng ghi nhận là việc hỗ trợ không dừng lại ở trao con giống mà cán bộ các đồn Biên phòng còn trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh, theo dõi quá trình sinh trưởng của đàn bò để người dân yên tâm phát triển sản xuất. Nhờ đó, nhiều hộ đã từng bước gây dựng được đàn gia súc, có thêm tư liệu sản xuất, tạo nguồn thu nhập ổn định và từng bước thoát nghèo.

Cùng với triển khai hiệu quả Chương trình "Bò giống giúp người nghèo biên giới", Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh xây dựng mô hình "Vườn cây kiểu mẫu" giúp dân phát triển kinh tế tại các thôn, bản với diện tích hơn 30.000m². Từ những khu vườn tạp kém hiệu quả, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đã cùng nhân dân cải tạo đất, lựa chọn các loại cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng như bưởi da xanh, cam, mít, ổi, trà hoa vàng, cây sở... Qua đó, nhiều diện tích đất trước đây bỏ hoang đã trở thành những khu vườn mang lại giá trị kinh tế, góp phần đa dạng hóa sinh kế cho người dân. Trong đó, gia đình anh Chíu Vằn Rìn, ở xã Hoành Mô là một trong những minh chứng cho hiệu quả của mô hình. Từ hộ nghèo, năm 2021, anh được Đồn Biên phòng cửa khẩu Hoành Mô hỗ trợ cây giống, phân bón và hướng dẫn kỹ thuật cải tạo vườn tạp. Sau gần 5 năm, khu vườn đã phủ xanh nhiều loại cây ăn quả, tạo nguồn thu nhập ổn định, giúp gia đình từng bước vươn lên phát triển kinh tế. Thành công của mô hình không chỉ đem lại lợi ích cho một hộ dân, mà còn tạo sức lan tỏa, khuyến khích nhiều gia đình khác mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện địa phương.

Cán bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh trao bò giống cho các hộ nghèo ở xã biên giới Hoành Mô. Ảnh: Mai Tuấn

Song song với các chương trình, mô hình phát triển sinh kế tạo nền tảng để người dân ổn định cuộc sống, trong hơn 10 năm qua, từ nhiều nguồn lực xã hội hóa, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh đã chủ trì, phối hợp xây dựng, sửa chữa 201 căn nhà và công trình dân sinh, với tổng kinh phí trên 10 tỷ đồng thông qua các chương trình "Mái ấm biên cương", "Nhà Đại đoàn kết" và nhiều hoạt động an sinh khác. Cùng với đó, hơn 5.000 suất quà đã được trao đến các gia đình chính sách, hộ nghèo và những người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn vào các dịp lễ, Tết hoặc khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh. Công tác quân y kết hợp dân y cũng được duy trì thường xuyên, với trên 4.200 lượt người dân được khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí. Những hoạt động ấy không chỉ góp phần chăm lo đời sống nhân dân, mà còn thể hiện sâu sắc truyền thống "Bộ đội Cụ Hồ", hình ảnh người chiến sĩ Biên phòng luôn có mặt ở những nơi nhân dân cần.

Chương trình "Nâng bước em tới trường-Con nuôi đồn Biên phòng" cũng được Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh triển khai hiệu quả nhiều năm qua, trở thành điểm tựa đối với nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Đến nay, 159 học sinh được nhận đỡ đầu thường xuyên với mức hỗ trợ 500.000 đồng/em/tháng, tổng kinh phí thực hiện trên 6 tỷ đồng. Từ sự đồng hành của cán bộ, chiến sĩ Biên phòng, 8 học sinh đã thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng, trung cấp và trường nghề.

Nhờ thường xuyên bám địa bàn, bám dân và giúp dân bằng các chương trình, mô hình thiết thực, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh luôn nắm chắc tâm tư, nguyện vọng của từng hộ gia đình, kịp thời tháo gỡ những khó khăn trong sản xuất và đời sống. Chính sự gần gũi, chân thành ấy đã tạo nên mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa quân với dân, giúp công tác tuyên truyền, vận động đạt hiệu quả thiết thực. Những chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được người dân tiếp nhận và thực hiện ngày càng hiệu quả; nhiều tập tục lạc hậu được xóa bỏ; phong trào xây dựng đời sống văn hóa, xây dựng nông thôn mới ở khu vực biên giới ngày càng phát triển. Đáng chú ý, phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia đã có sức lan tỏa mạnh mẽ. Trên địa bàn biên giới của tỉnh Quảng Ninh đã thành lập 497 tổ tự quản với 5.597 thành viên, trực tiếp tham gia quản lý, bảo vệ 98 mốc quốc giới, 118,825km đường biên giới, cùng nhiều khu vực cảng biển, bến bãi. Thông qua phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, người dân đã thực sự trở thành chủ thể tham gia quản lý, bảo vệ biên giới; nhiều già làng, trưởng bản, người có uy tín trở thành những "cánh tay nối dài" của Bộ đội Biên phòng trong giữ gìn an ninh trật tự và giải quyết các vụ việc ngay từ cơ sở.