Đối thoại Quy Nhơn: Kết nối tri thức và dòng vốn cho chuyển đổi xanh

Chiều 5/10, UBND tỉnh Gia Lai tổ chức họp báo thông tin chương trình “Đối thoại Quy Nhơn về khí hậu và chuyển đổi” lần thứ nhất. Sự kiện sẽ diễn ra trong hai ngày 10/10 - 11/10 tại Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE), với sự tham gia của đại diện chính phủ, tổ chức quốc tế, định chế tài chính, ngân hàng phát triển, doanh nghiệp và các nhà khoa học.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Lâm Hải Giang và GS Trần Thanh Vân - Chủ tịch Hội Khoa học gặp gỡ Việt Nam, Giám đốc ICISE chủ trì buổi họp báo.

Đối thoại do Hội Khoa học gặp gỡ Việt Nam và ICISE tổ chức, với sự hỗ trợ của Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), dưới sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, UBND tỉnh Gia Lai cùng sự đồng hành của các đối tác trong nước, quốc tế.

Năm 2026 được xác định là phiên bản thử nghiệm, làm cơ sở hoàn thiện nội dung và phương thức tổ chức cho các kỳ đối thoại thường niên từ năm 2027. Thông qua cuộc gặp, ban tổ chức kỳ vọng mở ra những hợp tác về tài chính khí hậu, năng lượng, công nghệ và nghiên cứu.

Gắn chuyển đổi xanh với nguồn vốn và việc làm

Phát biểu tại họp báo, GS Trần Thanh Vân - Chủ tịch Hội Khoa học gặp gỡ Việt Nam, Giám đốc ICISE, cho rằng biến đổi khí hậu đang tác động trực tiếp đến năng lượng, lương thực, việc làm, sức khỏe và ngân sách quốc gia. Những vấn đề này đòi hỏi sự phối hợp rộng hơn giữa các nhà khoa học, cơ quan hoạch định chính sách, giới tài chính và doanh nghiệp.

GS Trần Thanh Vân - Chủ tịch Hội Khoa học gặp gỡ Việt Nam, Giám đốc ICISE chia sẻ thông tin.

Khi Thỏa thuận Paris bước sang thập kỷ thứ hai, yêu cầu đặt ra là tìm được cách thức triển khai và nguồn lực phù hợp để hiện thực hóa các mục tiêu. Với các nước đang phát triển, quá trình chuyển đổi còn phải giải quyết đồng thời nhu cầu tăng trưởng, bảo đảm sinh kế và công bằng xã hội.

“Đối với các nước đang phát triển, chuyển đổi không thể có nghĩa là hy sinh phát triển”, GS Trần Thanh Vân nhấn mạnh.

Theo ông, chuyển đổi phải giúp giảm phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh năng lượng, lương thực và tạo việc làm. Để đáp ứng những yêu cầu đó, tri thức khoa học cần được đưa vào quyết định chính sách, đồng thời có sự tham gia của nguồn vốn và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện.

Đây cũng là lý do tài chính được đặt ở vị trí quan trọng trong chương trình Đối thoại Quy Nhơn. Khả năng tiếp cận vốn của các nước đang phát triển, hiệu quả kinh tế và tính công bằng của quá trình chuyển đổi là những vấn đề được Đối thoại Quy Nhơn tập trung thảo luận.

Theo chương trình dự kiến, ngày làm việc đầu tiên sẽ có các phiên toàn thể về khoa học khí hậu trước thách thức địa kinh tế, những chuyển dịch trong tài chính cho quá trình chuyển đổi, an ninh năng lượng, chuỗi giá trị và khử carbon toàn cầu.

Các phiên đối thoại song song đi vào những nội dung cụ thể hơn, gồm chuyển đổi khí hậu công bằng; khoáng sản phục vụ chuyển đổi gắn với quy tắc thương mại và tạo giá trị tại địa phương; phát triển lưới điện ASEAN; điều phối đầu tư và khả năng chống chịu của chuỗi giá trị.

Những nội dung về thương mại, đầu tư, năng lượng và chuỗi giá trị đưa các vấn đề của doanh nghiệp vào chương trình thảo luận. Việc quy tụ giới hoạch định chính sách, ngân hàng phát triển và doanh nghiệp được kỳ vọng giúp các bên trao đổi rõ hơn về nhu cầu, nguồn lực và điều kiện triển khai các dự án chuyển đổi xanh.

Ngày làm việc thứ hai tập trung vào rủi ro khí hậu cực đoan và khả năng chống chịu. Các hội thảo chuyên môn sẽ thảo luận về chính sách kinh tế liên quan đến khí hậu và tự nhiên, đầu tư dài hạn, quản lý tài chính công xanh cùng các công cụ tài chính thực tiễn.

GS Trần Thanh Vân cũng nhấn mạnh mong muốn tăng cường tiếng nói của Đông Nam Á. Theo ông, kinh nghiệm, nhu cầu và sáng kiến của khu vực cần được lắng nghe đầy đủ hơn trong các thảo luận quốc tế về khí hậu và phát triển.

Gia Lai kỳ vọng từ đối thoại đến hợp tác thực chất

Thông tin tại buổi họp báo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Lâm Hải Giang cho biết việc tổ chức Đối thoại Quy Nhơn mở ra cơ hội để địa phương tăng cường kết nối với các tổ chức khoa học, doanh nghiệp, định chế tài chính và đối tác quốc tế.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Lâm Hải Giang chia sẻ với báo chí.

Tỉnh kỳ vọng các mối quan hệ được thiết lập qua sự kiện sẽ góp phần mở rộng hợp tác, thu hút nguồn lực phục vụ phát triển bền vững. Những sáng kiến được trao đổi cần tiếp tục được phát triển thành chương trình hợp tác cụ thể, mang lại giá trị cho địa phương và các bên tham gia.

Theo ông Lâm Hải Giang, ICISE là địa chỉ có uy tín trong cộng đồng khoa học quốc tế, đã đưa nhiều nhà khoa học, chuyên gia và tổ chức quốc tế đến Việt Nam. Nền tảng này tạo điều kiện để kết nối khoa học, chính sách, tài chính với nhu cầu phát triển.

Gia Lai sẽ phối hợp chặt chẽ với Hội Khoa học gặp gỡ Việt Nam, ICISE, Bộ Khoa học và Công nghệ, AFD cùng các đối tác để tổ chức đối thoại chu đáo, chuyên nghiệp, hiệu quả. Từ phiên bản thử nghiệm năm nay, tỉnh mong muốn diễn đàn từng bước tạo dựng uy tín, nâng cao chiều sâu về nội dung và mang lại kết quả thiết thực.

Về phương thức tổ chức, ban tổ chức cho biết đại biểu tham dự theo thư mời. Đối thoại không phải tiến trình đàm phán liên chính phủ và không đặt mục tiêu xây dựng các tuyên bố đàm phán hay cam kết chính thức. Trọng tâm là trao đổi quan điểm, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm khả năng hợp tác trong một không gian cởi mở, tin cậy.

Chia sẻ với báo giới, GS Trần Thanh Vân cho rằng hai ngày làm việc không thể giải quyết mọi vấn đề. Thành công của cuộc gặp cần được nhìn nhận qua những ý tưởng và hợp tác mới có thể tiếp tục triển khai trong các lĩnh vực tài chính khí hậu, thích ứng, năng lượng, công nghệ và nghiên cứu.

Ông mong muốn Đối thoại Quy Nhơn trở thành cuộc gặp định kỳ, nơi các sáng kiến được tiếp nối và từng bước chuyển thành hành động. Đó cũng là hướng phát triển của ICISE khi mở rộng kết nối từ cộng đồng khoa học sang các cơ quan chính sách, giới tài chính và doanh nghiệp.

Theo chương trình dự kiến, phiên bế mạc sẽ thảo luận lộ trình hướng tới Đối thoại Tài chính Khí hậu Xingu, COP31 và kỳ Đối thoại Quy Nhơn năm 2027, tạo cơ sở tiếp tục trao đổi, hợp tác sau sự kiện.