Đối thoại sớm, ngăn ngừa tranh chấp lao động

Chủ động lắng nghe, kịp thời tháo gỡ

Theo báo cáo của Sở Nội vụ, toàn thành phố hiện có gần 30 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động, sử dụng khoảng 928 nghìn lao động. Quy mô lao động lớn, tập trung nhiều ở các khu, cụm công nghiệp nên việc phòng ngừa tranh chấp cần được chú trọng.

Lãnh đạo Công ty trách nhiệm hữu hạn Samkwang Vina gặp gỡ, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của công nhân lao động.

Với doanh nghiệp, giai đoạn cuối năm thường đồng thời chịu áp lực về đơn hàng, tiến độ sản xuất, chi phí và kế hoạch nhân sự. Trong khi đó, người lao động lại đặc biệt quan tâm đến thu nhập, thưởng Tết, thời giờ làm việc, tăng ca và các khoản phúc lợi. Nếu thông tin không được chia sẻ đầy đủ hoặc kiến nghị chậm được trả lời, tâm lý so sánh, băn khoăn có thể gia tăng. Vì vậy, từ đầu tháng 10, Liên đoàn Lao động thành phố đã nghiên cứu, xây dựng kế hoạch và triển khai đến các cấp công đoàn về chăm lo Tết cho đoàn viên, người lao động. Trong đó, tập trung nắm bắt tình hình lương, thưởng Tết ở các doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động; tham mưu với chủ sử dụng lao động dành kinh phí hỗ trợ, tạo động lực làm việc, duy trì quan hệ lao động hài hòa. Một trong những giải pháp được đơn vị quan tâm chỉ đạo là yêu cầu 25 công đoàn xã, phường và hơn 2,1 nghìn công đoàn cơ sở duy trì thường xuyên hoạt động đối thoại định kỳ tại thời điểm này. Đây chính là kênh thông tin quan trọng để công đoàn lắng nghe, chia sẻ, đề xuất lãnh đạo doanh nghiệp kịp thời giải đáp, điều chỉnh những chính sách phù hợp để hóa giải mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ đầu.

Chủ tịch Công đoàn Công ty trách nhiệm hữu hạn Newwing Interconnect Technology (Khu công nghiệp Vân Trung) Trần Thị Chi chia sẻ “bí quyết” để từ năm 2016 đến nay, dù có tới hơn 28 nghìn công nhân nhưng tại doanh nghiệp không xảy ra tình trạng ngừng việc tập thể. “Trên cơ sở bám sát lịch sản xuất, Ban Chấp hành Công đoàn xây dựng kế hoạch đối thoại định kỳ hằng tháng phù hợp. Tại đây, đại diện lãnh đạo công ty, các phòng, ban gặp gỡ trực tiếp công nhân. Những vấn đề mà công nhân đóng góp ý kiến, bày tỏ nguyện vọng, khúc mắc đều được trao đổi, giải đáp, có phương án giải quyết cụ thể, thỏa đáng.

Đồng thời, bố trí hòm thư góp ý tại các bộ phận, khu vực công cộng, công khai số điện thoại và kênh Zalo của công đoàn để người lao động thuận tiện phản ánh. Qua đó, những vấn đề phát sinh được nhận diện sớm hơn, nhất là những nội dung người lao động có nhu cầu trao đổi nhưng không muốn hoặc chưa có điều kiện phản ánh trực tiếp. Đặc biệt, tại các buổi đối thoại, kết quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp được ban giám đốc công khai tới người lao động. Từ đó, tạo niềm tin để công nhân yên tâm sản xuất, gắn bó. Nhờ vậy, ngoài ổn định trong quan hệ lao động, đời sống của người lao động công ty từng bước cải thiện với thu nhập bình quân của công nhân đạt 12 triệu đồng/người/tháng”.

Phát huy vai trò cán bộ công đoàn, đoàn viên nòng cốt

Hiện nay, Liên đoàn Lao động thành phố đang quản lý trực tiếp hơn 2,2 nghìn công đoàn cơ sở doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp không hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước với gần 665 nghìn đoàn viên. Với sự chỉ đạo sát sao của đơn vị, sự vào cuộc tích cực của đội ngũ cán bộ công đoàn các cấp, quyền, lợi ích chính đáng của người lao động cơ bản được bảo đảm, góp phần ổn định quan hệ lao động. Đóng góp vào kết quả này có vai trò của cán bộ công đoàn cơ sở trong tham mưu, đề xuất duy trì hoạt động đối thoại tại nơi làm việc. Năm 2025, gần 1,9 nghìn doanh nghiệp có tổ chức công đoàn (đạt 86,3%) tổ chức hội nghị người lao động; tỷ lệ tổ chức đối thoại định kỳ, đột xuất đạt gần 90%. Tại nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với số lượng lớn công nhân, cán bộ công đoàn đã phát huy năng lực, trở thành cầu nối đắc lực giữa chủ sử dụng lao động và công nhân.

Trong 9 tháng qua, Sở Nội vụ đã tổ chức các hội nghị tuyên truyền, đối thoại, giải đáp chính sách cho hơn 900 lượt đại biểu doanh nghiệp, người lao động và cán bộ công đoàn; tiếp nhận, thẩm định 576 nội quy lao động; giải quyết 65 đơn thư, hòa giải 21 vụ tranh chấp lao động và tư vấn, hỗ trợ 115 lượt doanh nghiệp, người lao động qua đường dây nóng.

Tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Samkwang Vina (Khu công nghiệp Quang Châu), anh Đặng Văn Thành, Chủ tịch Công đoàn công ty cho biết: “Với khoảng 2,5 nghìn công nhân, để kịp thời nắm bắt tình hình, không để phát sinh mâu thuẫn, tranh chấp lao động, Ban Chấp hành Công đoàn thành lập các tổ “đoàn viên nòng cốt” tương ứng với từng tổ sản xuất; thành viên là những người tích cực, nhiệt tình, trách nhiệm. Đây chính là “tai mắt” của tổ chức công đoàn, giúp nắm bắt nhanh nhất, cụ thể nhất dư luận trong công nhân. Trên cơ sở đó, thông tin đến công đoàn cơ sở để kiến nghị tới lãnh đạo doanh nghiệp. Đồng thời, lực lượng nòng cốt này cũng tham gia phổ biến chính sách pháp luật, giúp người lao động ổn định tư tưởng và yên tâm làm việc”. Còn tại phường Hiệp Hòa, theo bà Trần Thị Hến, Chủ tịch Công đoàn phường, vào thời điểm cuối năm, đơn vị chỉ đạo cán bộ công đoàn ở 20 doanh nghiệp trên địa bàn chủ động tổ chức các buổi đối thoại đột xuất với lãnh đạo và người lao động. Trên cơ sở tổng hợp ý kiến, kiến nghị của hai bên, cán bộ chuyên trách hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn trước mắt. Đồng thời, cập nhật tình hình liên tục, kịp thời giải quyết mâu thuẫn, hạn chế tối đa ngừng việc tập thể.

Theo ông Thạch Văn Chung, Thành ủy viên, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố, khi người lao động được lắng nghe, doanh nghiệp được chia sẻ khó khăn và công đoàn có đủ thông tin để làm cầu nối, những khác biệt về lợi ích có thêm cơ hội được giải quyết bằng thương lượng thay vì chuyển thành xung đột. Đó cũng là nền tảng để giữ ổn định sản xuất, bảo đảm quyền lợi người lao động và duy trì quan hệ lao động hài hòa trong những tháng cuối năm. Để duy trì hiệu quả hoạt động này, Liên đoàn Lao động thành phố chú trọng bồi dưỡng, nâng cao trình độ nghiệp vụ cho cán bộ công đoàn; nhất là kỹ năng tổ chức phong trào, gây dựng niềm tin trong công nhân. Trước khi tổ chức đối thoại, cán bộ công đoàn cơ sở cần thu thập thông tin, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng người lao động để giải quyết, hạn chế mâu thuẫn phát sinh phức tạp. Cùng đó, công đoàn các cấp tích cực phối hợp với các sở, ngành liên quan, tham gia thanh tra, giám sát việc chấp hành các quy định pháp luật, bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho đoàn viên.