Đối thoại trong nghệ thuật điêu khắc Việt Nam và Nhật Bản

"20 năm, 30 năm, 50 năm/phút" của Đào Đình Tân, điêu khắc trên chất liệu đá. (Ảnh: VNFAM)

Cuộc giao lưu giữa hai nền văn hóa thông qua nghệ thuật

Theo thông tin từ Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Triển lãm điêu khắc nhỏ Việt Nam-Nhật Bản với tên gọi "Đối thoại" diễn ra từ ngày 8-11/11, tại Tòa nhà Chính quyền tỉnh Kanagawa, quy tụ hơn 30 tác phẩm điêu khắc độc đáo của 18 nghệ sĩ điêu khắc đương đại Nhật Bản và Việt Nam.

Sự kiện do Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản tổ chức, phối hợp với Chính quyền tỉnh Kanagawa tại Nhật Bản triển khai, mang đến cho công chúng không gian nghệ thuật đặc biệt.

Từ những nghệ sĩ đã thành danh, định hình ngôn ngữ nghệ thuật riêng và ghi dấu ấn cá nhân rõ nét trong đời sống mỹ thuật, đến các nghệ sĩ trẻ thế hệ 9x, triển lãm khơi mở một cuộc đối thoại nghệ thuật đa chiều và giàu bản sắc.

Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh chia sẻ, triển lãm điêu khắc nhỏ Việt Nam-Nhật Bản "Đối thoại" là sự kiện nghệ thuật ý nghĩa, góp phần tăng cường giao lưu văn hoá giữa hai nước Việt Nam và Nhật Bản. Trưng bày tạo cơ hội để các nghệ sĩ hai nước có dịp gặp gỡ, giao lưu và kết nối thông qua nghệ thuật.

Việt Nam và Nhật Bản có mối quan hệ hữu nghị lâu đời, được vun đắp bằng sự tin cậy, tôn trọng và những hoạt động giao lưu, hợp tác sâu rộng trên nhiều lĩnh vực. Trong hành trình ấy, văn hóa và nghệ thuật luôn giữ vai trò quan trọng, góp phần tăng cường sự hiểu biết, gắn kết tình cảm và đưa nhân dân hai nước đến gần nhau hơn.

"Tên gọi 'Đối thoại' của triển lãm ngắn gọn nhưng hàm chứa nhiều ý nghĩa. Đó không chỉ là sự gặp gỡ giữa các tác phẩm, giữa nghệ sĩ và công chúng, mà còn là cuộc giao lưu giữa hai nền văn hóa Việt Nam và Nhật Bản thông qua nghệ thuật. Đây là lần đầu tiên có một triển lãm điêu khắc quy tụ đông đảo các nhà điêu khắc đương đại tiêu biểu của Việt Nam được tổ chức ở nước ngoài", Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh bày tỏ.

Không chỉ tôn vinh sự đa dạng trong phong cách thể hiện, "Đối thoại" còn là nhịp cầu giao lưu văn hóa, góp phần vun đắp tình hữu nghị và sự gắn kết giữa nhân dân hai quốc gia.

Với vai trò là một thiết chế văn hóa quốc gia, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam luôn trân trọng và tích cực thúc đẩy các hoạt động giới thiệu mỹ thuật Việt Nam đến với bạn bè quốc tế. Đồng thời, mở ra cơ hội để các nghệ sĩ được giao lưu, trao đổi và học hỏi với các nền nghệ thuật trên thế giới.

Đối thoại đa chiều về quan niệm tạo hình

Triển lãm "Đối thoại" giới thiệu 31 tác phẩm điêu khắc nhỏ của 18 nghệ sĩ, gồm 13 nghệ sĩ Việt Nam và 5 nghệ sĩ Nhật Bản, thuộc nhiều thế hệ khác nhau.

Mỗi nghệ sĩ mang đến ngôn ngữ sáng tạo và dấu ấn nghệ thuật riêng, góp phần tạo nên diện mạo phong phú và đa dạng cho triển lãm. Đặt cạnh nhau, các tác phẩm của các nghệ sĩ tài hoa đã tạo nên một cuộc đối thoại đa chiều về quan niệm tạo hình giữa các thế hệ. Đồng thời, mở ra cái nhìn phong phú về nghệ thuật điêu khắc đương đại giữa Việt Nam và Nhật Bản.

"Xúc xắc rút xương của ông D" được Horiuchi Masakazu điêu khắc trên chất đồng.

Đánh giá về các tác phẩm trưng bày tại triển lãm, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh nhận định: "Điêu khắc là nghệ thuật của hình khối, chất liệu và không gian. Những tác phẩm có kích thước nhỏ trong triển lãm lần này lại chứa đựng những suy tư sâu sắc về con người, thiên nhiên, cuộc sống và các giá trị nhân văn. Qua ngôn ngữ tạo hình riêng biệt, mỗi nghệ sĩ mang đến một tiếng nói cá nhân, thể hiện những tìm tòi và cách tiếp cận khác nhau trong sáng tạo nghệ thuật".

Lê Thị Hiền gây ấn tượng qua tác phẩm "Sen đôi" khi khai thác chất liệu sắt phủ sơn. Lê Lạng Lương lại mở ra một "Không gian của núi" với sơn đắp. "Thời gian 2025" của Trần Trọng Tri được thể hiện trên chất đồng. "20 năm, 30 năm, 50 năm/phút" của Đào Đình Tân lại được khắc từ đá.

Trong khi đó, Horiuchi Masakazu để lại dấu ấn qua tác phẩm "Xúc xắc rút xương của ông D" với chất đồng, Mukai Ryokichi điêu khắc "Hình thể vươn bay" bằng đồng thau.

"Khi được đặt cạnh nhau, các tác phẩm không chỉ thể hiện những dấu ấn sáng tạo riêng mà còn gợi mở những điểm đồng điệu, những khác biệt thú vị. Từ đó, mang đến cho công chúng những cảm nhận mới về nghệ thuật điêu khắc đương đại của hai nước", Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh phân tích.

Với đặc trưng về kích thước, các tác phẩm đưa người xem vào một không gian thưởng thức gần gũi, nơi ý tưởng và kỹ thuật tạo hình được cô đọng tối đa. Sự phong phú trong cách khai thác chất liệu được biểu lộ qua sức nặng của đá, tính phản chiếu của kim loại, sự mộc mạc của gỗ, bề mặt giàu biểu cảm của gốm thủ công, cho đến sự kế thừa chất liệu truyền thống gỗ phủ sơn hay biến hóa linh hoạt của những tổ hợp đa chất liệu.

Dù theo đuổi ngôn ngữ biểu tượng giàu chất thơ hay những cấu trúc hình học tối giản, mỗi sáng tạo đều mang đến những suy tư sâu lắng về con người, thiên nhiên và cuộc sống.

"Triển lãm điêu khắc nhỏ Việt Nam-Nhật Bản 'Đối thoại' không chỉ là một cuộc gặp gỡ nghệ thuật đáng nhớ mà còn mở ra những cơ hội hợp tác mới, vun đắp tình bạn giữa các nghệ sĩ và góp phần làm sâu sắc hơn mối quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Nhật Bản trong tương lai", ông Nguyễn Anh Minh cho biết thêm.