Đòn bẩy cho sự phát triển

Ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng.

ÔNG HỒ QUANG BỬU, PHÓ CHỦ TỊCH UBND THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG:

Dữ liệu số thành nguồn lực phát triển

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã xác định dữ liệu là tư liệu sản xuất đặc biệt quan trọng, cần được bồi đắp và khai thác để hình thành kinh tế dữ liệu. Tại Đà Nẵng, định hướng này đang được cụ thể hóa thông qua việc xây dựng chính quyền số và quản trị đô thị thông minh, dựa trên nền tảng dữ liệu thời gian thực.

Hiện nay, Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) thành phố đã tích hợp hơn 30 nguồn dữ liệu từ 45 đơn vị, hình thành 3 nhóm dữ liệu chủ chốt với 30 dịch vụ giám sát, 250 biểu đồ trực quan và 60 loại hình cảnh báo. Hệ thống khai thác đa dạng dữ liệu từ cảm biến IoT, camera đô thị, môi trường cho đến các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, đồng thời phân quyền khai thác cho hơn 1.500 người dùng tại 120 cơ quan, đơn vị.

Song song với IOC, Kho dữ liệu dùng chung của thành phố đang trở thành nền tảng chia sẻ liên ngành cốt lõi. Tính đến nay, 22/22 sở, ban, ngành đã kết nối khoảng 780 bộ dữ liệu với hơn 26 triệu bản ghi. Ở cấp cơ sở, toàn bộ 94/94 xã, phường, đặc khu đã đăng ký hơn 1.100 bộ dữ liệu, phát sinh trực tiếp từ thực tiễn quản lý địa phương.

Hướng tới người dân và doanh nghiệp, Cổng dữ liệu mở đã công khai hơn 1.400 bộ dữ liệu, ghi nhận hơn 5,7 triệu lượt truy cập. Trên nền tảng đó, Đà Nẵng đang thí điểm Sàn dữ liệu nhằm biến nguồn tài nguyên này thành động lực phát triển mới cho chính quyền số và kinh tế số, đảm bảo tính minh bạch, liên thông và phục vụ nhân dân tốt hơn trong giai đoạn tới.

Ông Võ Tấn Sinh, chuyên gia chuyển đổi số, Giám đốc Công ty TNHH Hệ thống số (Thành phố Hồ Chí Minh).

ÔNG VÕ TẤN SINH, CHUYÊN GIA CHUYỂN ĐỔI SỐ, GIÁM ĐỐC CÔNG TY TNHH HỆ THỐNG SỐ (THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH):

Hạ tầng số phải bắt đầu từ những nhu cầu cơ bản

Tại các địa bàn miền núi, biên giới và nông thôn, chuyển đổi số cần được tiếp cận qua những công cụ đơn giản, dễ vận hành và tương thích với năng lực thực tế của người dân cùng cán bộ cơ sở.

Thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở khả năng vận hành đồng bộ giữa các nền tảng số với hệ thống quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương. Nếu triển khai riêng lẻ, thiếu kết nối và chuẩn chung, các ứng dụng số sẽ trở nên rời rạc, thiếu tính bền vững.

Tại cấp xã, đặc biệt là những khu vực dân cư phân tán với trình độ công nghệ không đồng đều, các nền tảng số cần ưu tiên giao diện tinh gọn, tối giản thao tác, dễ tra cứu và nhắc việc trên điện thoại phổ thông. Quá trình triển khai phải kết hợp linh hoạt giữa trực tuyến và trực tiếp, bởi không phải người dân nào cũng đủ kỹ năng tự thao tác, nhất là người cao tuổi, đồng bào vùng xa và các nhóm ít có điều kiện tiếp cận công nghệ thường xuyên.

Giai đoạn tới, trọng tâm đầu tư cần tập trung vào các hạ tầng số thiết yếu như dịch vụ công, giáo dục và y tế trực tuyến, cảnh báo thiên tai, thanh toán số và thương mại điện tử nông sản. Những lĩnh vực này mang lại lợi ích sát sườn, giúp người dân tiết kiệm chi phí, thời gian và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường. Chuyển đổi số vùng cao chỉ thực sự hiệu quả khi bám sát nhu cầu thực tế từ cơ sở, đảm bảo tính đơn giản cho người dùng nhưng vẫn duy trì kết nối thông suốt với hệ thống quản trị chung.

Ông Phùng Văn Nam, Chủ tịch UBND xã Trà Giáp.

ÔNG PHÙNG VĂN NAM, CHỦ TỊCH UBND XÃ TRÀ GIÁP:

Đưa tiện ích số đến gần người dân

Thực tiễn từ xã miền núi cho thấy, chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi len lỏi vào từng thôn bản, đáp ứng đúng từng nhu cầu cụ thể. Tại Trà Giáp, do địa bàn rộng và dân cư phân tán, người dân vẫn giữ thói quen làm việc trực tiếp với cán bộ, vì vậy việc phổ biến tiện ích số cần lộ trình từng bước kèm hướng dẫn “cầm tay chỉ việc” thực tế.

Mấu chốt tại cơ sở nằm ở việc tạo dựng niềm tin để người dân mạnh dạn tiếp cận dịch vụ số. Với đồng bào miền núi, mỗi thao tác công nghệ cần sự chuẩn xác, bởi rủi ro sai sót dễ khiến họ nản lòng và quay lại thói quen cũ. Do đó, vai trò của cán bộ thôn, tổ công nghệ số cộng đồng và đoàn viên thanh niên cực kỳ quan trọng. Đây là lực lượng nòng cốt, trực tiếp hướng dẫn người dân đăng nhập, kê khai và khai thác các dịch vụ thiết yếu một cách dễ hiểu nhất.

Chuyển đổi số đòi hỏi sự đổi mới trong tư duy phục vụ. Cán bộ cơ sở hiện nay phải đảm đương “vai kép”: vừa vận hành hệ thống, vừa trực tiếp hỗ trợ và tuyên truyền để người dân hiểu giá trị của việc cập nhật dữ liệu chính xác. Khi cơ sở dữ liệu về dân cư, đất đai, y tế và an sinh được số hóa đồng bộ, công tác quản trị sẽ trở nên sâu sát và kịp thời hơn. Tại miền núi, hiệu quả chuyển đổi số bắt nguồn từ những việc gần dân nhất; chỉ khi thấy rõ lợi ích về thời gian và sự đồng hành của cán bộ, người dân mới thực sự tin tưởng và hưởng ứng.