Đòn bẩy nâng cao chất lượng đào tạo nghề

Nâng trình độ giáo viên dạy thực hành

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 15 trường đại học, 32 trường cao đẳng, 35 trường trung cấp, 17 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Trong đó, một số trường nghề đạt tiêu chuẩn chất lượng cao và trường đào tạo các ngành, nghề trọng điểm quốc gia, khu vực và quốc tế.

Giờ học lý thuyết tại Trường Cao đẳng công nghiệp Bắc Ninh (phường Võ Cường).

Đội ngũ nhà giáo cơ bản đạt chuẩn nghiệp vụ sư phạm, trình độ đào tạo, chức danh nghề theo quy định. Thời gian qua, lực lượng này phát triển nhanh về số lượng, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng nghề, từng bước được chuẩn hóa, đáp ứng yêu cầu đào tạo nghề trong giai đoạn hiện nay.

Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh cơ bản đáp ứng tốt yêu cầu cung ứng nguồn nhân lực qua đào tạo cho các khu công nghiệp trong và ngoài tỉnh, đặc biệt khi tỉnh Bắc Ninh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, trở thành thủ phủ công nghiệp miền Bắc.

Khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, công nghiệp Bắc Ninh đang chuyển dịch từ lắp ráp sang đóng gói chip vi mạch, sản xuất thiết bị bán dẫn, vì vậy các trường nghề luôn phải thích ứng đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, giảng viên đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực.

Trong đó, tập trung khắc phục tình trạng một bộ phận nhà giáo chủ yếu thành thạo giảng dạy lý thuyết, hạn chế về kỹ năng nghề, đồng thời chú trọng đào tạo, nâng cao trình độ giảng viên, không để thiếu nhà giáo giảng dạy ở các ngành nghề cấp độ quốc tế, khu vực. Trong lộ trình tự chủ, nhiều trường nghề có những chính sách đãi ngộ, thu hút nhân lực chất lượng cao để các nhà giáo có trình độ tay nghề giỏi gắn bó với môi trường sư phạm, không chuyển dịch ra các doanh nghiệp làm việc.

Cho “ra lò” đội ngũ người lao động có tay nghề cao, đáp ứng nguồn nhân lực phục vụ các khu công nghiệp trọng điểm của miền Bắc, Trường Cao đẳng công nghiệp Bắc Ninh (phường Võ Cường) xác định phát triển, nâng cao chất lượng giáo viên dạy nghề là yêu cầu cấp bách. Cùng với việc tự nghiên cứu nâng cao trình độ, hằng năm, trường phối hợp với các trường đại học uy tín như: Bách khoa Hà Nội, Sư phạm kỹ thuật Hưng Yên, Xây dựng Hà Nội... tổ chức các chương trình đào tạo nâng cao kiến thức lý thuyết cho giáo viên.

Về kỹ năng tay nghề, nhà trường phối hợp với các doanh nghiệp có công nghệ cao để giảng viên thường xuyên được tiếp cận với máy móc, thiết bị, từ đó nghiên cứu khoa học, biên soạn giáo trình phù hợp với thực tiễn. Hiện tại, nhà trường đang hợp tác với gần 100 doanh nghiệp giúp nhà giáo tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp, nâng cao năng lực dạy thực hành để truyền đạt cho học viên kiến thức, kỹ năng sát với thực tiễn.

Thầy Tô Văn Thông, giáo viên Khoa Điện - Tự động hóa (Trường Cao đẳng kỹ thuật công nghiệp) chia sẻ: “Nội dung hội giảng tập trung vào thể hiện năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm và ứng dụng công nghệ vào bài giảng lý thuyết và thực hành của mỗi nhà giáo. Trong đó, các nhà giáo đưa vào giờ dạy kiến thức, kỹ năng nghề, đặc biệt là kỹ năng đào tạo thực hành và chú trọng hướng dẫn học viên tham gia thị trường lao động”.

Nhanh nhạy cập nhật công nghệ mới

Khi các yêu cầu về năng lực nghề, năng lực sư phạm và khả năng cập nhật công nghệ được đặt ra rõ ràng, giáo viên sẽ chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường gắn kết với doanh nghiệp và tiếp cận những công nghệ sản xuất hiện đại. Từ đó, quá trình đào tạo được chuyển dịch từ cách tiếp cận truyền thống sang mô hình đào tạo liên kết, gắn với nhu cầu của thị trường lao động và sự phát triển của khoa học công nghệ.

Khi đội ngũ giảng viên được bồi dưỡng thường xuyên, được tiếp cận thực tiễn doanh nghiệp và được cập nhật các công nghệ mới, chất lượng đào tạo nghề sẽ được nâng lên rõ rệt.

Thực tế hiện nay, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp chú trọng nâng cao chất lượng giáo viên dạy thực hành theo hướng đáp ứng sự phát triển công nghệ, nắm bắt nhanh thiết bị mới, quy trình sản xuất hiện đại, giúp giáo viên nhanh nhạy cập nhật công nghệ tiên tiến đang được áp dụng tại các doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Công Thông, Hiệu Trưởng Trường Cao đẳng công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang (phường Bắc Giang) cho biết: “Khi đội ngũ giảng viên được bồi dưỡng thường xuyên, được tiếp cận thực tiễn doanh nghiệp và được cập nhật các công nghệ mới, chất lượng đào tạo nghề sẽ được nâng lên rõ rệt. Nhiều chương trình đào tạo được triển khai theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp, trong đó doanh nghiệp tham gia trực tiếp từ xây dựng chương trình, hỗ trợ thiết bị thực hành đến tiếp nhận sinh viên thực tập và tuyển dụng sau tốt nghiệp. Nhờ vậy, nhiều ngành nghề của nhà trường duy trì tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm ở mức cao”.

Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành thông tư số 43/2026/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn người dạy nghề với các nhóm tiêu chuẩn cơ bản về đạo đức nghề nghiệp, trình độ đào tạo, năng lực thực hành nghề, năng lực sư phạm. Đây là một trong những yêu cầu nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên dạy nghề không chỉ góp phần thúc đẩy chất lượng đào tạo, bảo đảm nguồn nhân lực đáp ứng thị trường lao động mà còn giúp cơ sở đào tạo xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ dài hạn và thực chất, nâng cao vị thế của nhà trường và thu hút người học.

Rõ ràng, để đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần tiếp tục xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề. Đa dạng hóa các hình thức đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng tài liệu, chương trình bồi dưỡng phù hợp.

Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng trong nước và ngoài nước cho giáo viên dạy các nghề trọng điểm cấp độ quốc tế, khu vực theo chương trình tiên tiến của thế giới. Đây chính là nền tảng để đào tạo ra lực lượng lao động vừa giỏi kỹ năng nghề, vừa có tư duy sáng tạo cùng khả năng thích ứng trước những thay đổi nhanh chóng của khoa học công nghệ.