Đồng bộ các giải pháp đưa Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 vào cuộc sống

Luật Hòa giải ở cơ sở số 16/2026/QH16 được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất ngày 24/8/2026 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027. Để bảo đảm Luật được triển khai kịp thời, toàn diện, thống nhất và hiệu quả, ngày 14/9/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1774/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở.

Kế hoạch xác định rõ mục tiêu, yêu cầu, các nhiệm vụ trọng tâm, tiến độ và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong tổ chức thi hành Luật; đồng thời đề cao sự phối hợp giữa Bộ Tư pháp, các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và các cơ quan, tổ chức có liên quan, phát huy vai trò tham gia, phối hợp của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên.

Kịp thời quán triệt, truyền thông, phổ biến Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tổ chức quán triệt, triển khai thi hành Luật và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành. Ở trung ương, Bộ Tư pháp chủ trì tổ chức hội nghị quán triệt, tập huấn cho các bộ, ngành có liên quan, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Sở Tư pháp và các sở, ban, ngành liên quan trong Quý IV năm 2026 và Quý I năm 2027 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến trên toàn quốc. Tại địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức quán triệt, triển khai Luật đến cấp xã và các cơ quan, tổ chức có liên quan, lựa chọn hình thức phù hợp với điều kiện thực tế.

Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp bảo đảm thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở tại Đà Nẵng. Ảnh: Hoàng Việt

Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp bảo đảm thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở tại Đà Nẵng. Ảnh: Hoàng Việt

Cùng với quán triệt, công tác truyền thông, phổ biến Luật được triển khai rộng rãi. Bộ Tư pháp và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng kế hoạch truyền thông; Bộ Tư pháp biên soạn, phát hành tài liệu giới thiệu, phổ biến Luật và các văn bản liên quan. Các hoạt động truyền thông được thực hiện bằng nhiều hình thức phù hợp, thông qua hội nghị, hội thảo, tọa đàm, các chương trình, chuyên mục, tin, bài trên phương tiện thông tin đại chúng và môi trường internet.

Rà soát văn bản quy phạm pháp luật, khẩn trương xây dựng văn bản quy định chi tiết

Kế hoạch yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh rà soát các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến Luật, xác định những văn bản cần sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Kết quả rà soát của các bộ, ngành, địa phương được Bộ Tư pháp tổng hợp trước ngày 01/3/2027.

Đồng thời, Kế hoạch đặt ra yêu cầu khẩn trương hoàn thiện các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật. Trong đó, Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật, trình Chính phủ trong tháng 12/2026; xây dựng Thông tư quy định các biểu mẫu về tổ chức và hoạt động trong lĩnh vực hòa giải ở cơ sở, bảo đảm có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Bộ Tài chính chủ trì xây dựng Thông tư quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí bảo đảm cho công tác hòa giải ở cơ sở, cũng bảo đảm có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Củng cố tổ hòa giải, nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên

Để nâng cao chất lượng hoạt động hòa giải ở cơ sở, Kế hoạch xác định nhiệm vụ hướng dẫn thành lập, củng cố, kiện toàn tổ hòa giải và đội ngũ hòa giải viên. Bộ Tư pháp ban hành văn bản hướng dẫn và tổ chức thực hiện các biện pháp nâng cao hiệu quả hòa giải ở cơ sở trên phạm vi toàn quốc; tại địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp xã rà soát, củng cố, kiện toàn tổ hòa giải, đội ngũ hòa giải viên và tổ chức thực hiện hoạt động hòa giải phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Công tác tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cũng được triển khai thường xuyên ở cả trung ương và địa phương. Nội dung tập huấn tập trung vào nghiệp vụ quản lý nhà nước về hòa giải ở cơ sở và nâng cao kỹ năng hòa giải cho đội ngũ tập huấn viên, hòa giải viên và những người có liên quan. Hình thức tập huấn được thực hiện trực tiếp hoặc trực tuyến, phù hợp với điều kiện thực tế.

Tăng cường theo dõi, kiểm tra và bảo đảm tổ chức thi hành hiệu quả

Kế hoạch cũng quy định việc công bố, công khai các thủ tục hành chính về hòa giải ở cơ sở theo thẩm quyền; đồng thời tăng cường theo dõi, thu thập thông tin, kiểm tra, đôn đốc, tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị trong quá trình thi hành Luật. Việc sơ kết, tổng kết thi hành Luật và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành được thực hiện hằng năm theo Kế hoạch.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp có trách nhiệm giúp Thủ tướng Chính phủ hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Kế hoạch và tổng hợp, báo cáo kết quả. Các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chủ động triển khai nhiệm vụ trong phạm vi quản lý, đồng thời căn cứ tình hình thực tế để ban hành kế hoạch chi tiết. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên được đề nghị phối hợp tổ chức các hoạt động triển khai Luật và tham gia công tác hòa giải ở cơ sở theo chức năng, nhiệm vụ.

Kinh phí thực hiện Kế hoạch được bố trí từ ngân sách nhà nước hằng năm của các bộ, cơ quan, địa phương theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và các nguồn kinh phí hợp pháp khác. Các cơ quan được giao chủ trì có trách nhiệm lập dự toán, quản lý, sử dụng kinh phí đúng quy định, bảo đảm triển khai thi hành Luật hiệu quả, tiết kiệm.

Việc ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 là bước quan trọng nhằm bảo đảm các quy định mới được quán triệt, phổ biến và tổ chức thực hiện đồng bộ trên phạm vi cả nước, tạo điều kiện để Luật đi vào cuộc sống ngay từ ngày 1/3/2027, qua đó tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở.

Đinh Hồng

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/dong-bo-cac-giai-phap-dua-luat-hoa-giai-o-co-so-nam-2026-vao-cuoc-song-10430743.html