Đồng chí Tổng Bí thư Trường Chinh-Nhà lãnh đạo kiệt xuất của cách mạng Việt Nam

Giáo dục truyền thống yêu nước, cách mạng cho học sinh Trường THCS Đặng Xuân Khu, xã Xuân Hồng.

“Đổi mới là bức thiết”

Trong sự nghiệp hoạt động cách mạng, đồng chí Trường Chinh 3 lần được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng; là Chủ tịch Hội đồng Nhà nước; Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tháng 7/1986, Hội nghị đặc biệt Ban Chấp hành Trung ương bầu đồng chí Trường Chinh làm Tổng Bí thư. Với trách nhiệm cao trước Đảng, trước dân, đồng chí Trường Chinh cùng với Bộ Chính trị tìm hiểu và nghiên cứu hoạch định đường lối đổi mới, nêu ra những kết luận sâu sắc về “Đổi mới tư duy, trước hết là tư duy kinh tế” đưa đất nước vượt qua cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội, tạo ra bước ngoặt vĩ đại của cách mạng Việt Nam thời kỳ đổi mới. Trong bài phát biểu tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hà Nội (tháng 10/1986), đồng chí Trường Chinh khẳng định: “Thế giới ngày nay đang nhanh chóng đổi mới: Chủ nghĩa xã hội phải phấn đấu để chứng minh tính ưu việt của mình về mọi mặt so với chủ nghĩa tư bản trên thực tế. Đối với cộng đồng các nước xã hội chủ nghĩa, đổi mới là con đường vươn lên đáp ứng đòi hỏi của thời đại, đáp ứng những nhu cầu chính đáng và ngày càng cao của nhân dân. Đối với nước ta, đổi mới cũng là yêu cầu bức thiết, là vấn đề có tầm quan trọng sống còn. Yêu cầu đó vừa là đòi hỏi bên trong của nước ta, vừa phù hợp với xu thế đổi mới của thời đại”.

Đồng chí Trường Chinh coi quá trình thâm nhập thực tế tìm hiểu cuộc sống, tìm hiểu nhân tố là vấn đề quan trọng. Từ năm 1983 đến 1985, đồng chí đã có nhiều chuyến đi khảo sát các tỉnh: Đắk Lắk, Gia Lai - Kon Tum, Lâm Đồng, Thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu - Côn Đảo, Đồng Nai, Long An, Quảng Nam - Đà Nẵng, An Giang, Đồng Tháp, Hậu Giang, Thanh Hóa, Nghệ Tĩnh, Hải Phòng, Hà Nam Ninh. Những chuyến đi thực tế của đồng chí Trường Chinh là quá trình thâm nhập thực tiễn, rút ra bài học kinh nghiệm, từ đó đúc kết thành quan điểm, tư tưởng đổi mới.

Sau chuyến thăm và làm việc tại hai tỉnh Đắk Lắk và Gia Lai - Kon Tum, đồng chí Trường Chinh đã có tờ trình đề nghị Bộ Chính trị có chỉ thị về một số vấn đề trước mắt trong sự nghiệp đưa các dân tộc Tây Nguyên tiến lên chủ nghĩa xã hội. Trong tờ trình này, đồng chí đã nêu ra những đặc điểm xuất phát của các dân tộc Tây Nguyên và kiến nghị một loạt hình thức, bước đi, trong đó hình thức phát triển kinh tế vườn, hình thức khoán hộ rất cụ thể, khoa học. Hay trong chuyến khảo sát tại Long An (tháng 1/1984) - địa phương đã giải quyết tốt vấn đề giá và lương, đồng chí Trường Chinh đã nghiên cứu một số mô hình tốt, rút ra những bài học kinh nghiệm để hình thành trong tư duy về quá trình từng bước xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp để chuyển sang mô hình mới, cơ chế mới. Đây chính là yếu tố “Lý luận kết hợp với thực tiễn” được đúc rút trong hai bài phát biểu của đồng chí tại Hội nghị Trung ương 6 và Hội nghị Trung ương 7, được cán bộ, đảng viên và đông đảo các tầng lớp nhân dân ủng hộ.

Từ năm 1982 đến khi tiến hành Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng, với nhiều bài phát biểu thẳng thắn “nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật” trong các Hội nghị Trung ương 6, 7, 8…, đồng chí Trường Chinh cùng với Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa V xác lập nên mô hình mới, cơ chế mới, đặt nền tảng lý luận cho đường lối toàn diện của Đảng ta tại Đại hội VI. Điểm nổi bật trong những luận điểm đổi mới về tư duy, đặc biệt là tư duy kinh tế của đồng chí Trường Chinh là: Thực hiện xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần trên cơ sở xác định đúng cơ cấu xã hội của nền kinh tế; phát triển nền kinh tế hàng hóa; thừa nhận sự tồn tại và chủ động vận hành cơ chế thị trường xã hội chủ nghĩa.

Đồng chí Trường Chinh với quê hương Ninh Bình

Sinh thời, trong sự nghiệp hoạt động cách mạng, dù bận nhiều công việc, đồng chí Trường Chinh vẫn dành thời gian về thăm quê hương và quan tâm tới sự phát triển của tỉnh Ninh Bình.

Đồng chí Trường Chinh viết: “Vì bận công việc của Đảng nên tôi không về thăm bà con. Tuy ở xa, nhưng trái tim tôi lúc nào cũng hướng về quê hương và bà con quê nhà...!”. Trong các lần về thăm, đồng chí dành nhiều thời gian về cơ sở, tiếp xúc với bà con nông dân, công nhân; tìm hiểu và lắng nghe những suy nghĩ, ý kiến của Nhân dân về những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đang thực hiện; động viên khích lệ những thành tích đã đạt được, thẳng thắn chỉ rõ những khuyết điểm trong công tác quản lý, củng cố khối đoàn kết nhất trí, chú trọng công tác xây dựng Đảng, công tác vận động quần chúng để phát huy sức mạnh của Đảng bộ.

Đồng chí Nguyễn Văn Chung, nguyên Bí thư Huyện ủy Hải Hậu kể: Tháng 3/1981, đồng chí Trường Chinh trên cương vị Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã về thăm và khảo sát tình hình thực hiện Chỉ thị 100-CT/TW của Ban Bí thư ở tỉnh Hà Nam Ninh; thăm huyện Hải Hậu. Thời kỳ này, thực hiện Chỉ thị 100, Huyện ủy Hải Hậu chỉ đạo làm điểm “khoán sản phẩm cho nhóm và người lao động” ở xã Hải Nam. Kết quả, việc khoán hộ đã tạo ra không khí sản xuất mới ở các HTX và gia đình xã viên; công tác thủy lợi nội đồng, các khâu cung ứng phục vụ sản xuất như giống, phân bón đều có những thay đổi tích cực. Tuy nhiên, đây là cơ chế quản lý mới, nên khi thực hiện không ít cán bộ, đảng viên, xã viên chưa nắm chắc mục đích, nguyên tắc, phương hướng của “Khoán 100”, vì thế còn do dự, thiếu quyết tâm, triển khai chậm.

Khi kiểm tra, khảo sát Chỉ thị 100 ở xã Hải Trung (nay là xã Hải Hậu), đồng chí Trường Chinh đã chỉ rõ những nguyên tắc đảm bảo đường lối hợp tác hóa nông nghiệp, đưa nông thôn ngày một phát triển khởi sắc. Ruộng đất phải thật sự thuộc sở hữu của toàn dân; lao động, sản xuất trong HTX là lao động tập thể, phải khuyến khích mọi người tham gia sản xuất. Đảm bảo phân phối theo lao động, quan tâm cả 3 lợi ích: Lợi ích Nhà nước, lợi ích tập thể và lợi ích của người lao động. Chớ có lệch bên này hoặc lệch bên kia. Làm việc với cán bộ chủ chốt của tỉnh, đồng chí nhắc nhở: Phải nghiên cứu kỹ Chỉ thị 100-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng để thực hiện tốt, nắm vững mục đích và nguyên tắc của việc khoán, bàn bạc dân chủ để có hình thức khoán thích hợp, không được khóan trắng và chia ruộng đất manh mún, cản trở sử dụng kỹ thuật. Phải trên cơ sở thực tế để tổng kết kinh nghiệm, nhân rộng những điển hình như Hải Hậu trên toàn tỉnh Hà Nam Ninh (nay là tỉnh Ninh Bình).

Mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ 2026, thi đua lập thành tích chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và hướng tới Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, trong khí thế phấn khởi chung của cả dân tộc về những thành tựu nổi bật của đất nước sau 40 năm đổi mới, cán bộ, đảng viên và nhân dân Ninh Bình tự hào là quê hương đồng chí Trường Chinh. Những lời động viên, cổ vũ, những lời chỉ đạo ân cần mang tầm cao tư tưởng, sâu nặng nghĩa tình của đồng chí Trường Chinh cho tới nay được Đảng bộ và Nhân dân trong tỉnh chung sức đồng lòng phát huy tiềm năng, lợi thế, nguồn lực, động lực, tăng tốc bứt phá theo mô hình tăng trưởng mới; phấn đấu đến năm 2030, Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, có công nghiệp hiện đại, dịch vụ du lịch chất lượng cao, đô thị xanh gắn với di sản, nằm trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng, thu nhập bình quân đầu người. Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, kinh tế phát triển, xã hội phồn vinh, Nhân dân hạnh phúc, bản sắc văn hóa địa phương được gìn giữ và phát huy.

Bài, ảnh: Việt Thắng