Đồng Nai kỳ vọng nâng tầm hạt điều bằng công nghệ và xúc tiến thương mại

Khơi dậy tiềm năng từ “thủ phủ” điều lớn nhất cả nước

Lễ hội Quả Điều Vàng TP. Đồng Nai năm 2026 với chủ đề “Khơi nguồn giá trị - Nâng tầm hạt điều Việt” vừa diễn ra không chỉ là hoạt động quảng bá nông sản mà còn cho thấy kỳ vọng lớn trong việc tái định vị ngành điều theo hướng hiện đại, bền vững và có giá trị gia tăng cao hơn.

Là địa phương có diện tích trồng điều lớn nhất Việt Nam với gần 176.000 ha, chiếm hơn 50% diện tích điều cả nước, tập trung chủ yếu ở các xã, phường như: Bù Gia Mập, Đăk Ơ, Đak Nhau, Phú Nghĩa, Phú Trung, Đồng Tâm, Bù Đăng, Thọ Sơn, Xuân Hòa, Xuân Lộc, Định Quán… TP. Đồng Nai khẳng định mình đang giữ vai trò trung tâm trong chuỗi sản xuất, chế biến và xuất khẩu điều của Việt Nam.

Cùng với đó, toàn thành phố hiện có khoảng 2.793 doanh nghiệp, cơ sở thu mua, sơ chế và chế biến điều; sản lượng điều thô đạt khoảng 300.000 tấn/năm. Không chỉ dẫn đầu về quy mô, hạt điều Đồng Nai còn được đánh giá cao về chất lượng, trở thành mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của địa phương.

Đồng Nai là địa phương có diện tích trồng điều lớn nhất Việt Nam với gần 176.000 ha, chiếm hơn 50% diện tích điều cả nước.

Một số doanh nghiệp đã đầu tư công nghệ hiện đại, phát triển các sản phẩm chế biến sâu. Cùng với đó, trong cơ cấu xuất khẩu của TP. Đồng Nai, nhóm nông sản chế biến tiếp tục duy trì vai trò quan trọng, đặc biệt là mặt hàng hạt điều.

Từ lợi thế đó, Lễ hội Quả Điều Vàng TP. Đồng Nai năm 2026 vừa diễn ra được xem như diễn đàn để kết nối giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến, đơn vị cung ứng công nghệ và các nhà đầu tư. Hàng chục gian hàng trưng bày sản phẩm điều, máy móc chế biến, vật tư nông nghiệp, sản phẩm OCOP… đã tạo nên không gian giới thiệu khá toàn diện về ngành hàng điều hiện nay.

Điểm đáng chú ý là lễ hội không chỉ dừng ở hoạt động thương mại mà còn mở rộng sang các yếu tố văn hóa, du lịch và trải nghiệm. Hội thi ẩm thực với chủ đề “Hương vị ba miền - Câu chuyện cây điều”, các chương trình văn nghệ dân gian hay tiệc buffet chế biến từ điều cho thấy nỗ lực đưa cây điều vượt ra khỏi vai trò của một loại nông sản nguyên liệu để trở thành sản phẩm mang bản sắc văn hóa địa phương.

Khu trải nghiệm trái cây đặc sản và sản phẩm OCOP Đồng Nai tại lễ hội.

Theo thống kê, hiện toàn thành phố có 63 sản phẩm OCOP được chế biến từ điều của 37 chủ thể, trong đó có 7 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 5 sao. Đây được xem là nền tảng quan trọng để phát triển ngành điều theo hướng chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao giá trị thương hiệu.

Phó Chủ tịch UBND TP. Đồng Nai Nguyễn Tuấn Anh, Trưởng ban Tổ chức lễ hội nhấn mạnh, lễ hội mang ý nghĩa quảng bá thương hiệu điều Đồng Nai, tôn vinh người trồng điều, người làm điều và khơi dậy khát vọng nâng tầm hạt điều Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Cần liên kết và chế biến sâu để nâng giá trị hạt điều

Một trong những nội dung được quan tâm tại lễ hội là Hội thảo khoa học về phát triển bền vững ngành điều Đồng Nai giai đoạn 2026-2030. Nhiều chuyên gia, doanh nghiệp và hợp tác xã cho rằng dư địa phát triển của ngành điều vẫn còn rất lớn, song muốn đi xa phải thay đổi tư duy phát triển.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thị Ánh Tuyết, ngành điều Đồng Nai hiện vẫn còn nhiều tiềm năng phát triển nhưng để phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập sâu rộng, cần có sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân. Đồng thời, ngành điều phải đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, ngành điều không thể tiếp tục phát triển theo hướng xuất khẩu thô hoặc phụ thuộc vào gia công sơ chế. Thay vào đó, cần tập trung nâng tỷ lệ chế biến sâu, đầu tư công nghệ hiện đại, phát triển sản phẩm mới và xây dựng thương hiệu đủ mạnh để cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Phường Phước Bình mang đến lễ hội nhiều sản phẩm điều đặc trưng của địa phương.

Theo đại diện gian hàng phường Phước Bình, TP. Đồng Nai, từ nhiều năm nay, hạt điều không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn là sản phẩm nông sản đặc trưng gắn liền với đời sống người dân địa phương. Trước yêu cầu nâng cao giá trị sản phẩm và đáp ứng xu hướng tiêu dùng mới, địa phương đã đẩy mạnh sáng tạo, ứng dụng khoa học, công nghệ để phát triển nhiều dòng sản phẩm chế biến từ hạt điều với hương vị đa dạng, hướng đến thị trường xuất khẩu.

“Để có được những kết quả hôm nay, bên cạnh sự nỗ lực của người nông dân và các cơ sở sản xuất, chúng tôi còn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ tích cực từ các cấp, ngành trong quá trình xây dựng thương hiệu và hoàn thiện sản phẩm”, đại diện gian hàng chia sẻ.

Hiện nay, địa phương đã có nhiều sản phẩm từ hạt điều được chứng nhận OCOP 3 sao, 4 sao với mẫu mã, chủng loại phong phú, không chỉ phục vụ tiêu dùng mà còn gắn với các sản phẩm trải nghiệm, du lịch đặc trưng của địa phương.

Sản phẩm hạt điều rang muối đạt chứng nhận OCOP 4 sao của Hợp tác xã Như Hoàng.

Ở góc độ doanh nghiệp, chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Trương Văn Thanh, Giám đốc Hợp tác xã thương mại dịch vụ nông nghiệp Như Hoàng cho biết, đơn vị mang đến lễ hội các sản phẩm chủ lực như hạt điều rang muối, cà phê nguyên chất rang xay và cà phê túi lọc nhằm quảng bá đến người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Theo ông Thanh, chương trình không chỉ giúp doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm mà còn mở ra cơ hội tìm kiếm đại lý, nhà phân phối và kết nối giao thương. “Chúng tôi kỳ vọng, sau chương trình sẽ có thêm nhiều đơn hàng, nhiều đối tác biết đến sản phẩm hơn. Đồng thời mong muốn các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm sẽ được tổ chức thường xuyên hơn”, ông Thanh chia sẻ.

Đại diện Hợp tác xã Như Hoàng cũng mong muốn nhà nước tiếp tục có các chính sách hỗ trợ riêng cho ngành điều như vốn ưu đãi, hỗ trợ đầu tư máy móc, thiết bị, xây dựng nhà xưởng và đẩy mạnh quảng bá sản phẩm OCOP theo hướng chuyên sâu, rộng khắp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp và hợp tác xã.

Gian hàng của xã Thọ Sơn tại Lễ hội Quả Điều Vàng TP. Đồng Nai năm 2026.

Thực tế cho thấy, nhiều sản phẩm điều của Đồng Nai đã bắt đầu chuyển hướng sang chế biến sâu như điều rang muối cao cấp, sữa điều, bánh kẹo từ điều hay các sản phẩm quà tặng phục vụ du lịch. Dù vậy, số lượng sản phẩm đủ sức tạo dấu ấn trên thị trường quốc tế vẫn còn hạn chế.

Sau nhiều ngày diễn ra, lễ hội đã thu hút hơn 20.000 lượt khách tham quan, mua sắm và trải nghiệm. Nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất ghi nhận lượng khách hàng và giao dịch tăng mạnh, một số đơn vị mở rộng thêm đại lý phân phối ngay trong thời gian diễn ra sự kiện.

Không chỉ dừng ở hiệu quả quảng bá, lễ hội còn cho thấy hướng đi mới của ngành điều Đồng Nai: phát triển gắn với văn hóa, du lịch, trải nghiệm và chế biến sâu thay vì chỉ tập trung vào sản lượng. Đây được xem là bước chuyển cần thiết để hạt điều Đồng Nai không chỉ giữ vai trò “thủ phủ điều” của cả nước mà còn tiến tới xây dựng thương hiệu mạnh trên thị trường quốc tế.