Đông Nam Á dễ tổn thương trước El Nino
Đông Nam Á, như thường lệ, sắp bước vào mùa mưa gió mùa vốn bổ sung nguồn nước cho các hồ chứa, làm mát các thành phố và tưới tiêu cho cánh đồng trước mùa gieo trồng tiếp theo. Tuy nhiên, sự xuất hiện của El Nino có thể gây đảo lộn hình thái thời tiết tại khu vực.

Hiện tượng El Nino gây suy giảm lượng mưa và tăng nền nhiệt độ, khiến cánh đồng khô hạn trầm trọng. Ảnh: Reuters
Tình trạng nắng nóng và khô hạn kéo dài đang gây áp lực lên hoạt động sản xuất lúa gạo và dầu cọ, trong bối cảnh các hộ gia đình khắp Đông Nam Á phải chật vật đối phó với chi phí nhiên liệu, thực phẩm và vận tải leo thang, phần lớn do ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng tại Trung Đông.
Theo các chuyên gia khí tượng quốc tế, hiện tượng El Nino đã chính thức xuất hiện và đang mạnh dần, dự kiến kéo dài ít nhất đến tháng 11 tới. Điều này đồng nghĩa với việc nhiệt độ bề mặt tại nhiều khu vực thuộc Thái Bình Dương sẽ tăng cao hơn mức bình thường. Sự đứt gãy trong mô hình gió đông - tây có thể tích tụ nhiệt lượng lớn hơn tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương.
Tại Đông Nam Á, nếu tình trạng mưa muộn hoặc lượng mưa thấp xảy ra, nông dân có thể buộc phải trì hoãn gieo trồng, thu hẹp diện tích canh tác hoặc chuyển đổi sang các loại cây trồng chịu hạn.
“Nông nghiệp Đông Nam Á đặc biệt dễ bị tổn thương trước cú sốc El Nino mới. Hai mặt hàng chủ lực là gạo và dầu cọ vốn rất nhạy cảm với các biến động khí hậu bất thường,” Phó Giáo sư, Tiến sĩ Jason Lee, Chủ tịch Trung tâm Đông Nam Á thuộc Mạng lưới thông tin sức khỏe nhiệt toàn cầu, chia sẻ với DW.
Trong khi đó, ông Paul Teng từ Chương trình Biến đổi khí hậu Đông Nam Á tại Viện ISEAS - Yusof Ishak nhận định, lúa gạo có nguy cơ chịu tác động nặng nề nhất do thiếu hụt lượng mưa và căng thẳng nhiệt gia tăng. Tại các vùng canh tác phụ thuộc nước trời, nguy cơ hạn hán cục bộ sẽ cao hơn; còn ở những khu vực có hệ thống tưới tiêu, tình trạng thiếu nước cũng khó tránh khỏi do mực nước tại các hồ chứa và hệ thống thủy lợi sụt giảm.
Hệ quả là sản lượng lúa gạo tại Đông Nam Á có thể sụt giảm từ 2% đến 8% so với mức trung bình hàng năm, với những tổn thất cục bộ nghiêm trọng hơn tại các khu vực nhạy cảm với hạn hán.
Dầu cọ cũng là một mối quan ngại lớn, đặc biệt tại Indonesia và Malaysia – hai quốc gia chiếm khoảng 85% nguồn cung toàn cầu. “Dầu cọ rất nhạy cảm với sự gia tăng nhiệt độ. Tuy nhiên, khác với lúa gạo, tác động thường chỉ biểu hiện rõ rệt sau 6 đến 12 tháng do sự sụt giảm trong quá trình hình thành buồng quả tươi và tỷ lệ chiết xuất dầu,” ông Teng cho biết trên DW.

Các quốc gia Đông Nam Á đang chủ động triển khai phó đa rủi ro trước tác động của El Nino. Ảnh: Context.news
Bên cạnh đó, dưới tác động của El Nino, hạn hán có thể gây ra cháy rừng và cháy đất than bùn tại các “điểm nóng” như miền Bắc Thái Lan, Sumatra và Kalimantan (Indonesia). Tình trạng này đe dọa làm trầm trọng thêm vấn đề khói mù xuyên biên giới, gây rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng.
Cơ quan khí hậu Mỹ vừa xác nhận El Nino đã hình thành tại Thái Bình Dương và đang gia tăng cường độ, dự báo sẽ trở thành một trong những đợt El Nino mạnh nhất kể từ năm 1950.
Theo một nghiên cứu công bố năm 2023, những đợt El Nino khốc liệt giai đoạn 1982 - 1983 và 1997 - 1998 đã gây tổn thất thu nhập toàn cầu lần lượt ước tính khoảng 4.100 tỷ USD và 5.700 tỷ USD.
Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/dong-nam-a-de-ton-thuong-truoc-el-nino-3340665.html












