Dòng sông ô nhiễm nhất Paris trở thành bãi tắm

Đây là mùa hè thứ hai người dân Paris được bơi lội trên sông Seine. Ảnh: Reuters.

Trong cái nóng gay gắt mà Paris hứng chịu trong vài tuần qua, khi nhiệt độ có lúc vượt ngưỡng 40 độ C, sông Seine trở thành điểm đến thu hút đông đảo người dân. Trong bối cảnh đợt nắng nóng tiếp theo chuẩn bị đổ bộ Paris vào tuần tới, việc mở cửa 3 địa điểm bơi lội công cộng dọc bờ sông được người dân đón nhận nồng nhiệt.

Những ngày này, người dân Paris và du khách đến thăm thành phố đều có thể ngâm mình giải nhiệt dưới dòng sông Seine. Đây là mùa hè thứ hai người dân Paris được trải nghiệm việc bơi lội trên sông Seine.

Lệnh cấm trăm năm

Trong thế kỷ 19, hoạt động bơi lội trên sông Seine vào mùa hè đã trở thành một phần thân thuộc của đời sống người dân Paris. Điều này làm xuất hiện các nhà hàng, quán cà phê và các lớp dạy bơi dọc hai bên bờ sông. Bể bơi nổi Piscine Deligny trên sông Seine từng là điểm đến thời thượng trong thành phố, thậm chí từng là nơi diễn ra các nội dung thi đấu bơi lội tại Olympic Paris 1900.

Giới chức Paris chính thức mở 3 địa điểm bơi lội công cộng hoàn toàn miễn phí, trong đó, bãi tắm Bercy nằm ở phía đông Paris là bãi tắm lớn nhất trong 3 địa điểm. Ảnh: Reuters.

Thời kỳ hoàng kim của dòng sông bắt đầu phai nhạt vào đầu thế kỷ 20. Các vụ đuối nước và tai nạn giao thông đường thủy đã khiến chính phủ Pháp ban hành lệnh cấm hoàn toàn hoạt động bơi lội trên sông trong năm 1923.

Dù hoạt động bơi lội vẫn diễn ra trên sông cho tới thập niên 1950. Hai thập kỷ sau, lệnh cấm được siết chặt, sông Seine đoạn chảy qua Paris trở thành vùng cấm.

Theo CNN, cái chết của văn hóa bơi lội trên sông Seine đoạn chảy qua Paris thực tế không đến từ lệnh cấm, mà chủ yếu vì ô nhiễm.

Độ sạch của nước sông đã sụt giảm nghiêm trọng trong thế kỷ 20. Đến thập niên 1970, sông Seine về cơ bản trở thành bể chứa nước thải đô thị. Hơn một nửa lượng nước thải của Paris bị đổ thẳng xuống sông mà không qua xử lý. Hệ sinh thái trên sông bị hủy hoại.

Vào năm 1970, dòng sông bị coi là chết về mặt sinh học, quần thể cá giảm xuống chỉ còn lại 3 loài có sức chống chịu kiên cường nhất.

Những nỗ lực nhằm đảo ngược tình trạng này bắt đầu từ cuối thập niên 1980. Năm 1988, thị trưởng Paris khi đó, ông Jacques Chirac, trong chiến dịch tái tranh cử, đã đưa ra cam kết táo bạo rằng trong vòng 3 năm, ông sẽ bơi trên sông Seine trước sự chứng kiến của người dân, để chứng minh dòng sông đã hồi sinh.

Ông lặp lại lời hứa này trên truyền hình vào năm 1990, nhưng lời hứa đó không thể xảy ra. Sông Seine vẫn ô nhiễm. Năm 2013, một giải thi đấu ba phối hợp vốn được lên kế hoạch tổ chức tại Paris đã bị hủy bỏ vì chất lượng nước sông Seine vẫn quá nguy hiểm đối với các vận động viên.

Dự án 1 tỷ euro

Lời hứa của ông Chirac cuối cùng đã được thực hiện vào năm 2016, khi thị trưởng Anne Hidalgo khởi động lại kế hoạch làm sạch sông Seine trước thềm chiến dịch giành quyền đăng cai tổ chức Olympic 2024 cho Paris.

Bãi tắm Bras Marie nằm dưới cầu Louis-Philippe, gần Nhà thờ Đức Bà. Ảnh: Reuters.

Lần này, chính quyền đã phải chi hơn 1 tỷ euro cho một dự án đại tu hệ thống xử lý nước thải của thủ đô Pháp. Hệ thống này kết nối hàng nghìn ngôi nhà nằm dọc bờ sông vào mạng lưới xử lý nước thải.

Trọng tâm của chiến dịch này là một bể chứa ngầm khổng lồ được đào gần nhà ga Austerlitz. Cấu trúc này là một bể chứa hình trụ bằng bê tông có kích thước khổng lồ, rộng 50 mét và sâu 30 mét, có khả năng chứa tới 50.000 mét khối nước.

Hệ thống cống ngầm hiện tại của Paris được xây dựng từ thế kỷ 19 gộp chung nước mưa và nước thải trong cùng một đường ống, nên những trận mưa lớn luôn đẩy nước bẩn tràn thẳng ra sông Seine. Giờ đây, lượng nước đó sẽ được chuyển hướng đi vào bể chứa ngầm, giữ sâu dưới lòng đất rồi được bơm dần đến các nhà máy xử lý nước thải ở ngoại ô.

Các quan chức cho biết bể chứa ngầm này đã cắt giảm thành công số lần tràn nước thải ra sông Seine, từ 15 lần/năm xuống còn khoảng 2 lần/năm.

Nội dung thi đấu ba phối hợp và bơi marathon tại Olympic Paris 2024 đã giúp xóa bỏ rào cản tâm lý đối với người dân Paris về việc bơi lội trên sông Seine. Thống kê cho thấy khoảng 100.000 lượt người đã tới bơi lội trên sông trong mùa hè năm 2025. Đây là mùa hè đầu tiên giới chức Paris khích lệ người dân ra sông bơi lội.

Mùa hè năm nay, thành phố đã tinh chỉnh lại quy hoạch các bãi tắm công cộng, chính thức mở 3 địa điểm bơi lội công cộng hoàn toàn miễn phí. Bãi tắm Bras Marie nằm dưới cầu Louis-Philippe, gần Nhà thờ Đức Bà, đưa lại góc nhìn về một Paris cổ kính.

Bãi tắm Grenelle nằm ở phía tây Paris có tầm nhìn ra tháp Eiffel. Bãi tắm Bercy nằm ở phía đông Paris là bãi tắm lớn nhất trong 3 địa điểm, cũng là nơi lý tưởng nhất cho những ai muốn rèn luyện thể lực thực sự. Một trong hai hồ bơi nổi tại bãi tắm Bercy dài tới 67 mét, có tầm nhìn trông sang Thư viện Quốc gia Pháp.

Bãi tắm Grenelle nằm ở phía tây Paris có tầm nhìn ra tháp Eiffel. Ảnh: Reuters.

Hiện tại, Paris áp dụng hệ thống cờ hiệu để chỉ dẫn việc bơi trên sông. Cờ xanh lá báo hiệu các điều kiện an toàn, người dân có thể xuống nước bơi lội. Cờ vàng báo hiệu thận trọng khi bơi, thường do dòng chảy xiết hoặc ảnh hưởng của bão. Cờ đỏ nghiêm cấm bơi lội, do chất lượng nước kém hoặc điều kiện thời tiết xấu.

Giới chức Paris cho thực hiện các xét nghiệm nước sông hàng ngày tại nhiều điểm dọc con sông. Nếu tín hiệu là cờ đỏ, người dân bị cấm bơi lội trên sông trong 1-2 ngày để chờ dòng sông tự đào thải ô nhiễm.

Xu hướng hồi sinh của sông Seine là điều không thể phủ nhận. Ban đầu, khoản ngân sách hơn 1 tỷ euro để làm sạch con sông từng là chủ đề gây tranh cãi đối với người dân Paris. Nhưng khi mùa hè ngày càng trở nên oi ả, dần dần người dân Paris không còn tranh cãi về điều này nữa, bởi họ còn bận ra sông hóng mát hoặc lao mình xuống dòng nước sông Seine để giải nhiệt ngày hè.