Đồng Tháp: Nâng cao hiệu quả quản lý cửa khẩu biên giới đất liền

Ban Quản lý cửa khẩu Đồng Tháp báo cáo quy hoạch khu vực cửa khẩu quốc tế Dinh Bà. Ảnh: Kim Oanh

Đẩy mạnh cải cách, nâng cao hiệu quả quản lý cửa khẩu

Ngày 11/9, Đoàn công tác liên ngành do Thiếu tướng Võ Tiến Nghị, Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng làm Trưởng đoàn khảo sát thực địa tại các cửa khẩu và làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp để đánh giá thực chất việc thi hành Nghị định số 112/2014/NĐ-CP, ngày 21/11/2014 của Chính phủ quy định về quản lý cửa khẩu biên giới đất liền, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 34/2023/NĐ-CP, ngày 16/6/2023 của Chính phủ. Qua khảo sát, bên cạnh những kết quả đạt được trong quản lý, đầu tư hạ tầng và cải cách thủ tục hành chính, đoàn công tác ghi nhận những điểm nghẽn về mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật và kết nối công nghệ, cần sớm được tháo gỡ để nâng cao hiệu lực quản lý, tạo nền tảng xây dựng cửa khẩu hiện đại.

Tuyến biên giới đất liền tỉnh Đồng Tháp tiếp giáp với tỉnh Prey Veng (Vương quốc Campuchia) dài 50,066km, trong đó 38,214km là biên giới trên sông và 11,852km biên giới trên đất liền. Trên địa bàn biên giới của tỉnh hiện có 2 cửa khẩu quốc tế là Dinh Bà, Thường Phước và 5 cửa khẩu phụ gồm Thông Bình, Bình Phú, Á Đôn, Mộc Rá, Ba Nguyên do 5 đồn Biên phòng quản lý, bảo vệ.

Báo cáo tại buổi làm việc, Đại tá Lê Xuân Hải, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đồng Tháp cho biết, những năm qua, Ủy ban nhân dân tỉnh đã chỉ đạo Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp với các sở, ngành, địa phương triển khai nghiêm túc, hiệu quả Nghị định số 112/2014/NĐ-CP. Công tác tuyên truyền pháp luật được đẩy mạnh với 380 điểm tuyên truyền, thu hút hơn 17.000 lượt người dân, cán bộ vùng biên tham gia.

Từ năm 2021 đến tháng 6 năm 2026, các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh đã làm thủ tục cho 354.698 lượt người xuất, nhập cảnh, hơn 2,04 triệu lượt cư dân biên giới, 471.923 lượt phương tiện; hàng hóa xuất khẩu đạt hơn 3,04 triệu tấn, nhập khẩu hơn 22,28 triệu tấn. Cùng với tạo thuận lợi giao thương, các lực lượng chức năng đã đấu tranh 88 vụ/437 đối tượng vi phạm quy định về xuất, nhập cảnh; xử lý 439 vụ/924 đối tượng xuất, nhập cảnh trái phép, 5 đối tượng truy nã; xử phạt vi phạm hành chính hơn 2,04 tỷ đồng.

Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Phước Thiện, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp nhấn mạnh, cùng với chức năng kiểm soát người, phương tiện, hàng hóa qua biên giới, hệ thống cửa khẩu ngày càng giữ vai trò quan trọng trong kết nối giao thương, thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực biên giới. Vì vậy, tỉnh Đồng Tháp xác định đầu tư, hoàn thiện hạ tầng và nâng cao năng lực hoạt động của các cửa khẩu là nhiệm vụ quan trọng, tạo nền tảng mở rộng không gian phát triển kinh tế biên giới.

Đoàn công tác kiểm tra cửa khẩu quốc tế Thường Phước. Ảnh: Kim Oanh

Thực hiện định hướng này, tỉnh đã hoàn thành việc mở cửa khẩu đường bộ Thường Phước và hợp nhất với cửa khẩu quốc tế đường sông Thường Phước theo Nghị quyết số 235/NQ-CP ngày 12/12/2024 của Chính phủ về việc mở cửa khẩu quốc tế đường bộ, đường sông Thường Phước; đồng thời tổ chức thành công Lễ công bố khai trương cặp cửa khẩu quốc tế Thường Phước - Kaoh Roka ngày 17/1/2025.

Cùng với đó, Đồng Tháp đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ xem xét nâng cấp cửa khẩu phụ Mộc Rá lên cửa khẩu chính (song phương). Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm mở rộng không gian giao thương, nâng cao năng lực kết nối và tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới.

Một trong những kết quả nổi bật trong thực hiện Nghị định số 112/2014/NĐ-CP tại Đồng Tháp là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số. Tại các cửa khẩu, Bộ đội Biên phòng và các lực lượng chuyên ngành đã ứng dụng công nghệ sinh trắc học, kết nối thủ tục biên phòng điện tử với hải quan điện tử trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, góp phần rút ngắn thời gian làm thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả kiểm soát.

Cùng với chuyển đổi số, Đồng Tháp đang tập trung hoàn thiện hạ tầng cửa khẩu. Cửa khẩu quốc tế Dinh Bà có quy hoạch 270,69ha, đang hoàn thiện hạ tầng trung tâm 48ha và dự kiến xây dựng Quốc môn vào năm 2028. Cửa khẩu quốc tế Thường Phước có diện tích quy hoạch 132,50ha, dự kiến hoàn thành năm 2027. Cửa khẩu phụ Mộc Rá được quy hoạch 50,58ha; Bình Phú 19,55ha…

Giai đoạn 2013 - 2026, Đồng Tháp đã bố trí hơn 435 tỷ đồng phát triển hạ tầng Khu kinh tế cửa khẩu. Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh dự kiến tiếp tục bố trí trên 777 tỷ đồng cho hạ tầng cửa khẩu quốc tế Thường Phước, Mộc Rá và 29,85 tỷ đồng xây dựng Quốc môn cửa khẩu quốc tế Dinh Bà. Đây là nền tảng để Đồng Tháp từng bước xây dựng hệ thống cửa khẩu hiện đại, đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển kinh tế biên giới.

Gỡ vướng hạ tầng, đồng bộ công nghệ, nâng tầm cửa khẩu trên tuyến biên giới

Qua khảo sát tại các cửa khẩu quốc tế Dinh Bà, Thường Phước và cửa khẩu phụ Mộc Rá, đoàn công tác liên ngành ghi nhận những kết quả đạt được, đồng thời chỉ ra một số bất cập trong quản lý và đầu tư hạ tầng.

Đoàn công tác trao đổi với các lực lượng và người dân tại cửa khẩu. Ảnh: Kim Oanh

Đáng chú ý là vướng mắc về giải phóng mặt bằng, di dời dân cư. Tại khu vực cửa khẩu quốc tế Dinh Bà còn 643 hộ/2.317 nhân khẩu và Thường Phước còn 250 hộ/1.180 nhân khẩu cư trú từ trước khi quy hoạch, ảnh hưởng đến công tác quản lý khu vực cửa khẩu và tiến độ đầu tư hạ tầng.

Quá trình hiện đại hóa kiểm soát cửa khẩu cũng gặp khó khăn do hạ tầng kỹ thuật giữa hai bên biên giới chưa đồng bộ.

Trước thực tế đó, Đồng Tháp kiến nghị hỗ trợ kinh phí di dời, tái định cư các hộ dân; sớm nâng cấp cửa khẩu phụ Mộc Rá lên cửa khẩu chính; đồng thời tăng cường phối hợp với phía Campuchia để đồng bộ quy trình thủ tục, đẩy mạnh số hóa và chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng. Đây là những điều kiện quan trọng để từng bước xây dựng cửa khẩu thông minh, vừa quản lý chặt chẽ, vừa tạo thuận lợi cho giao thương qua biên giới.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thiếu tướng Võ Tiến Nghị ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp và các lực lượng chức năng trong công tác quản lý nhà nước tại cửa khẩu thời gian qua.

Theo Thiếu tướng Võ Tiến Nghị, những kết quả đạt được cùng thực tiễn khảo sát tại các cửa khẩu của Đồng Tháp là cơ sở quan trọng để đoàn công tác tổng hợp, tham mưu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, tháo gỡ những khó khăn về cơ chế, chính sách và nguồn lực đầu tư, đáp ứng yêu cầu quản lý cửa khẩu trong tình hình mới.

Thiếu tướng Võ Tiến Nghị phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc. Ảnh: Kim Oanh

Về phương hướng thời gian tới, Thiếu tướng Võ Tiến Nghị đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp và các lực lượng chức năng tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm Nghị định số 112/2014/NĐ-CP và Nghị định số 34/2023/NĐ-CP; tập trung hoàn thiện hồ sơ nâng cấp cửa khẩu phụ Mộc Rá lên cửa khẩu chính.

Đồng chí Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng yêu cầu Bộ đội Biên phòng tỉnh Đồng Tháp chủ động nắm chắc tình hình, phối hợp chặt chẽ với Hải quan và các lực lượng chuyên ngành, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại hay xuất, nhập cảnh trái phép qua biên giới.

Cùng với đó, cần duy trì và phát huy hiệu quả công tác đối ngoại biên phòng, đối ngoại nhân dân; củng cố mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị với chính quyền và lực lượng bảo vệ biên giới Campuchia, chung tay xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và cùng phát triển.