Đột phá hạ tầng, dấu ấn hợp tác công tư ở Lâm Đồng

Không gian phát triển rộng lớn đòi hỏi phải nhanh chóng hoàn thiện giao thông để bảo đảm tính kết nối

Điểm nghẽn giao thông và bài toán nguồn lực

Lâm Đồng hiện nay có không gian phát triển rộng lớn, địa hình đa dạng, trải dài từ cao nguyên, miền núi đến khu vực ven biển… đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quy hoạch, đầu tư và quản lý hệ thống giao thông, nhất là việc tăng cường kết nối liên vùng, hoàn thiện mạng lưới hạ tầng và khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng khu vực... Việc nâng cấp, mở rộng và xây mới các tuyến cao tốc, quốc lộ đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn. Bên cạnh đó là nhu cầu hoàn thiện các tuyến giao thông huyết mạch, chất lượng cao kết nối 3 trung tâm của tỉnh để rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa, nông sản và đón khách du lịch.

Trong bối cảnh nguồn vốn ngân sách nhà nước có hạn, việc trông chờ hoàn toàn vào đầu tư công sẽ làm chậm tiến độ bứt phá của địa phương. Do đó, bài toán đặt ra cho Lâm Đồng là phải đổi mới tư duy đầu tư, tìm kiếm cơ chế linh hoạt để huy động tối đa các nguồn lực xã hội. Qua đó lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng thống nhất xác định: Với những dự án giao thông có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp và cần huy động nguồn lực từ nhiều thành phần kinh tế; nhằm thúc đẩy tiến độ triển khai các công trình hạ tầng trọng điểm, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.

Công tác san gạt mặt bằng tại đầu nối cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương vào cao tốc Liên Khương - Đà Lạt

Bằng việc chủ động đồng hành, chia sẻ rủi ro và tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho các nhà đầu tư, tỉnh đã từng bước khơi thông dòng vốn ngoài ngân sách và phương thức đầu tư đối tác công tư (PPP) đang là chìa khóa giúp Lâm Đồng giải bài toán “nghẽn” nguồn lực giao thông. Cụ thể là tuyến đường “sinh mệnh” - dự án Cao tốc Dầu Giây - Liên Khương sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ TP Hồ Chí Minh đến Đà Lạt xuống còn dưới 3 giờ. Sự tham gia của các tập đoàn, nhà đầu tư lớn theo phương thức PPP không chỉ giúp giảm tải cho quốc lộ 20 mà còn tạo nên trục giao thông huyết mạch thúc đẩy giao thương. Đó là hạ tầng đô thị và hệ thống logistics, với các dự án bãi đỗ xe thông minh, hạ tầng cụm công nghiệp, trung tâm logistics nông sản cũng đang ghi dấu ấn rõ nét của dòng vốn công tư, nâng cao năng lực phục vụ chuỗi cung ứng đang hình thành để mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội cho Lâm Đồng.

Dự án Sửa chữa đường cất hạ cánh, đường lăn Cảng hàng không quốc tế Liên Khương dù không phải là dự án PPP, nhưng là quyết tâm chính trị của ACV và tỉnh Lâm Đồng

“Cú hích” hạ tầng chiến lược

Ngày 28/10, HĐND tỉnh Lâm Đồng khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã thông qua Nghị quyết về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án Xây dựng đường bộ cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc theo phương thức đối tác công tư. Trong đó, cơ cấu nguồn vốn của dự án này thể hiện mô hình hợp lực điển hình, gồm phần vốn của nhà nước và nguồn vốn khu vực tư với mục tiêu sẽ thông xe kỹ thuật vào quý III/2028 và chính thức hoàn thành, đưa vào khai thác trong quý IV/2028.

Theo đó, dự án Cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc, có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 17.561 tỷ đồng, vốn nhà nước khoảng 6.500 tỷ đồng (chiếm khoảng 37% tổng mức đầu tư) chủ yếu được sử dụng để thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, thành phố Đồng Nai và hỗ trợ một phần chi phí xây dựng công trình. Vốn do nhà đầu tư huy động (khu vực tư) khoảng 11.061 tỷ đồng (chiếm khoảng 63% tổng mức đầu tư), gồm vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư, vốn vay tín dụng và các nguồn vốn hợp pháp khác. Dự án Cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương có tổng vốn 19.000 tỷ đồng. Cơ cấu nguồn vốn gồm, vốn ngân sách nhà nước chiếm khoảng 47% (dùng cho công tác giải phóng mặt bằng, hỗ trợ chi phí xây dựng); vốn nhà đầu tư huy động chiếm gần 53% (bao gồm vốn chủ sở hữu và vốn tín dụng).

Trong mô hình hợp lực công tư này, việc Nhà nước cam kết toàn bộ khâu giải phóng mặt bằng và với tỷ lệ vốn từ 37% - 47% đã giúp giảm bớt rủi ro ban đầu, tăng tỷ suất hoàn vốn và tạo niềm tin chiến lược để nhà đầu tư tư nhân tự tin bỏ ra hơn 50% vốn. Đây là minh chứng rõ nét cho cơ chế "vốn mồi" khi Nhà nước bỏ ra 1 đồng vốn ngân sách để "kích hoạt" được 1,7 đồng vốn từ khu vực tư nhân, giúp địa phương giải quyết bài toán hạ tầng quy mô lớn mà không gây áp lực quá tải lên ngân sách.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười nhiều lần khẳng định quyết tâm của chính quyền trong việc tháo gỡ các nút thắt về mặt bằng và thủ tục, nhấn mạnh rằng: Dự án hoàn thiện, đi vào sử dụng đúng tiến độ sẽ góp phần tạo động lực mạnh mẽ trong phát triển kinh tế - xã hội Lâm Đồng trong thời gian tới.

Đại diện nhà đầu tư chiến lược cam kết quyết tâm huy động tối đa nguồn lực tài chính, máy móc thiết bị hiện đại và đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm để "bứt tốc thi công, đưa dự án về đích đúng hạn" theo đúng mốc tiến độ mà Tỉnh ủy và UBND tỉnh Lâm Đồng kỳ vọng.